د ډسمبر درېیمې نېټې په مناسبت، چې د معلولیت له نړیوالې ورځې سره سمون خوري، ملګري ملتونه وایي، ۲۴،۶ سلنه افغانان له نرم معلولیت سره ژوند کوي، په داسې حال کې چې ۴۰ سلنه یې متوسط معلولیت تجربه کوي او نږدې ۱۳،۹سلنه یې له سختو بڼو سره مخ دي، چې شمېر یې ۱،۵ میلیونه تنه اټکل کیږي.
په کابل کې د ملګرو ملتونو دفتر د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي چې د معلولانو لوړ شمېره دوی دې ته اړ باسي چې په ډیر بیړني ډول عمل وکړي.
یاد دفتر وايي، معلولیت لرونکي کسان باید د وروسته پاتې فکر په توګه ونه ګڼل شي، دوی باید د پلان جوړونې، پریکړې کولو او خدماتو وړاندې کولو په هره مرحله کې په بشپړه توګه مدغم شي.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د استازولۍ مرستیال او د بشري چارو همغږوال انډریکا راټواټ ویلي،«زموږ په ټولو فعالیتونو او پروژو کې، موږ ډاډ ترلاسه کوو چې معلولیت لرونکو کسانو ته لومړيتوب ورکول کیږي او د دوی د بشپړ ظرفیت درک کولو ملاتړ کیږي».
هغه زیاته کړې چې د ژوند په ټولو برخو کې د معلولیت لرونکو کسانو شاملول او ډاډمن کول د یو سوله ییز، عادلانه او سوکاله افغانستان په جوړولو کې د مرستې لپاره مهم ګام دی.
په افغانستان کې د ملګرو ملتونو دا چارواکی وایي چې د لسیزو جګړو، بې ځایه کیدو، وچکالۍ، او کمزورو روغتیایي او اقتصادي سیسټمونو په ټول هیواد کې د معلولیت کچه لا پسې لوړه کړې ده.
ملګري ملتونه په اعلامیه کې وايي، چې دوی به په ټولنه کې د معلولیت لرونکو کسانو د ادغام ستراتیژۍ پلي کولو ته دوام ورکوي.
د طالبانو په ولکه کې ارګ د چارشنبې په ورځ وویل، چې په ګلخانې ماڼۍ کې په دې مناسبت جوړه شوې غونډه کې ددې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي او د چارو د ادارې مشر ملا عبدالواسع هم حضور درلود.
ملا حسن د قطر او ددې ډلې ترمنځ همکارایو او اړیکو ته په اشارې ویلي:«قطر هیواد په ډېرو سختیو کې له موږ سره همکاري کړې چې مننه یې کوو. الله تعالی دې وکړي چې زموږ په اړیکو او همکاریو کې لاښه والی او پرمختګ راشي.»
بل خوا د قطر نوي سفیر مردف بن علي القاشوطي ویلي چې «دا زما لپاره د ویاړ ځای دی چې په افغانستان کې د قطر د سفیر په توګه خپله دنده پیلوم او ژمنه کوم چې دقطر او افغانستان د اړیکو او همکاریو د لاپیاوړتیا لپاره به دوامدارې هڅې وکړم.»
قطر له ۲۰۱۳ ز کال وروسته طالبانو ته د سیاسي دفتر له پرانیستلو او دوحې پروسې وروسته د طالبانو او نړیوالو ترمنځ د اړیکو د مرکز په توګه پېژندل کیږي.
دا هېواد له ۲۰۱۸څخه تر ۲۰۲۰ کال پورې د طالبانو او امریکا ترمنځ د هغو مذاکراتو کوربه و، چې پایله یې د «دوحې تړون» و.