د پاکستاني پولیسو ډرون څرخکو ضد پرمختللې وسلې د پاکستاني طالبانو لاسته ورغلي دي

د پاکستاني رسنیو د راپور له‌مخې، په دې لیدنه کې دواړو لورو د کډوالۍ په برخه کې د دوه‌ اړخیزو همکاریو پر ډېرېدو، د انساني قاچاق پر مخنیوي او د سیمې د ثبات پر ټینګښت خبرې وکړې.

د پاکستان د کورنیو چارو مرستیال وزیر بریتانیا ته په تمه د افغان پناه‌غوښتونکو د لیږد د پروسې پر ګړندي کېدو ټینګار کړی دی.

د بریتانیا کورنیو چارو وزارت د همدې کال د جون میاشتې تر پایه په پاکستان کې د میشتو افغان ښځو او نجونو د ۳۶۷ غوښتنلیکونو په ګډون د څه باندې ۶ زره افغانانو د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه رد کړې دي.

بل لوري بیا د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې د بریتانیا د دفاع وزارت یوه کارکوونکي په ناپامۍ سره د یو شمېر هغو افغان پناه غوښتونکو معلومات افشا کړل، چې په افغانستان کې یې له بریتانیايي ځواکونو سره کار کړی و. په دې چارې سره د بریتانیايي ځواکونو د همکار افغانانو ژوند لاپسې سخت شو او دمګړۍ زرګونه افغان پناه‌غوښتونکي بریتانیا ته د تګ په تمه په پاکستان کې بې‌برخلیکۍ کې شپې او ورځې تېروي.

د «پاکستان ټودې» رسنۍ راپور ورکړی، چې پاکستان ته د بریتانیا د دې چارواکې سفر په داسې وخت کې کېږي، چې د دواړو هېوادونو اړیکې پیاوړې شوي او دوه‌ اړخیزه سوداګري له ۵،۵ میلیارده پونډ څخه هم لوړه شوې ده.

په راپور کې ویل شوي، چې دامهال په پاکستان کې له ۲۰۰ څخه ډېرې بریتانوي کمپنۍ فعالیت کوي، چې په دواړو هېوادونو کې یې اقتصادي وده رامنځته کړې ده.

اغلې چیپمن ویلي، چې پاکستان د بریتانیا لپاره یو «ستراتیژیک شریک» دی.

هغې وویل: «موږ د منظم جرمونو او غیرقانوني کډوالۍ له پټو عواملو سره د مبارزې لپاره په ګډه کار کوو، څو دواړه هیوادونه خوندي شي.»

ملګرو ملتونو د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۲۱مه) په یوې اعلامیه کې د الیس جیل اډوارډز په حواله لیکلي: «زه له پاکستاني چارواکو غواړم، چې د خان د بند شرایط له نړۍوالو معیارونو او اصولو سره په بشپړ ډول برابر کړي.»

نوموړې زیاته کړې، له کومې ورځې (د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر په ۲۶مه) چې خان د راولپنډۍ اډیاله زندان ته انتقال شوی تر ډېره په «انفرادي بند» کې ساتل کیږي او له ۲۴ ساعتونو ۲۳ ساعته یې په بند خونه کې وي.

ځانګړې راپور ورکوونکې ټینګار کړی، چې اوږدمهاله انفرادي بند د نړۍوال بشري حقونو له‌مخې منع او که فشار له ۱۵ ورځو واوړي د «رواني شکنجې» بڼه غوره کوي.

هغې غوښتنه کړې: «د خان انفرادي بند باید بې له ځنډه پای ته ورسېږي. نه یوازې دا چې دا غیرقانوني اقدام دی، بلکې اوږده انزوا د هغه پر فزیکي او رواني روغتیا منفي اغېز لرلی شي.»

د ملګرو ملتونو د راپور له‌مخې، عمران له زندان څخه بهر د تګ، له نورو بندیانو سره د لیدلو او په جماعت سره د لمونځ د ادا کولو اجازه نه‌لري او له وکیلانو او کورنۍ غړو سره یې ډېرې لیدنې ګډوډیږي.

په راپور کې راغلي: «خان په کوچني اتاق کې ساتل کېږي، چې طبیعي رڼا او مناسبه هوا نه‌لري.»

د ملګرو ملتونو راپور ورکوونکې وايي: «هر هغه څوک چې له ازادۍ څخه محرومیږي، باید په انسانیت او درناوي ورسره چلند وشي.» هغې ټینګار وکړ، چې د بند شرایط باید د فرد عمر او روغتیايي وضعیت ته په کتو تنظیم شي.

د ۷۲کلن عمران خان د کورنۍ د غړو په وینا، خان دمګړۍ له روغتیايي ستونزو سره دی.

ملګري ملتونه وايي، چې ځانګړې راپورکوونکې د عمران خان موضوع د پاکستان له حکومت سره شریکه کړې او ډېر ژر به د موضوع پرمختګ هم وڅاري.

ایران او پاکستان د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۲۱مه) له دغې لیدنې خبر ورکړی او زیاته کړې یې ده، چې د دواړو هېوادونو د ګډې همکارۍ پر پیاوړتیا او د دوه اړخیزو تړونونو پر چټک پلي کېدو هم ټينګار شوی دی.

پاکستاني رسنیو د شریف له قوله لیکلي، چې نوموړي په دې لیدنه کې ادعا کړې، چې له افغانستان څخه دوی ته امنیتي ګواښونه متوجه دي.

د ایران ولسمشرۍ ماڼۍ بیا د دغې لیدنې په تړاو په خپره کړې اعلامیه کې د افغانستان په اړه څه نه‌دي لیکلي.

په دې اعلامیه کې راغلي، چې شریف او پزشکیان د ترانسپورټ، ترانزیت او نورو ورته موضوعګانو د ترسره شویو دوه اړخیزو هوکړو پر څارنې او ښه عملي کېدو ټینګار کړی دی.

دواړو لورو همداراز د اړیکو پراختیا، سوداګریز تګ راتګ او د اقتصادي همکاريو لوړول د دواړو هېوادونو لومړیتوبونه یاد کړي دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د ایران بهرنیو چارو وزارت به راتلونکې اونۍ د افغانستان د وضعیت او سیمه‌ییزو تحولاتو په اړه د یوې مهمې ناستې کوربه وي. د یاد وزارت ویاند ویلي، چې دا ناسته د سیمې د هېوادونو ترمنځ د همغږۍ د پیاوړتیا او د ګډو ننګونو د کمولو په موخه پلان شوې ده.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت مرستیال محمدرضا بهرامي بیا ویلي، چې د پاکستان او طالبانو ترمنځ منځګړیتوب د تهران د ناستې د اجنډا برخه نه‌ده او یوازې موخه یې د افغانستان په اړه د ښکېلو هېوادونو د ځانګړو استازو د نظرونو تبادله ده.

د ترکیې د ولسمشرۍ ماڼۍ د اړیکو ادارې په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې دواړو مشرانو د انقرې او اسلام‌اباد ترمنځ د اړیکو، سیمه‌ییزو مسایلو او نړیوالو موضوعاتو په اړه خبرې کړې دي.

د خبرپاڼې له مخې، اردوغان شهباز شریف ته ویلي: «د پاکستان او طالبانو تر منځ د اوربند غځېدل د خوښۍ ځای دی او ترکیه چمتو ده چې د اوربند د ساتلو لپاره په جوړ شوي میکانیزم کې مرسته وکړي.»

ولسمشر اردوغان تر دې وړاندې هم ټینګار کړی و چې د طالبانو او پاکستان تر منځ ثبات او د اوربند ساتل خورا مهم دي او هېواد یې د دواړو اړخونو وروستۍ ترینګلتیاوې له نږدې څاري.

تمه وه چې د ترکیې یوه لوړپوړې پلاوي د طالبانواو اسلام‌اباد تر منځ د منځګړیتوب لپاره پاکستان ته سفر وکړي، خو د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویلي چې دا سفر د طالبانو د نه‌همکارۍ له امله ترسره نه شو.

په وروستیو اوونیو کې لږ تر لږه درې پړاو خبرې د طالبانو او پاکستان تر منځ په دوحه او انقره کې ترسره شوې دي، خو هېڅ یوه یې مشخصه نتیجه نه ده ورکړې.

یو بل پړاو خبرې په عربستان کې د رسنیو له سترګو پټ ترسره شوې، چې هغه هم بې‌پایلې پای ته ورسېدې؛ خو په ټینګار سره ویل شوي چې اوربند باید لا هم پاتې شي او دواړه خواوې دې له نظامي کړکېچ څخه ډډه وکړي.

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف هغه ویډیو چې ار ټي روسیې له خوا خپره شوې، نوموړی د ترکمنستان په پلازمینې عشق اباد کې هغه خونې ته ننوځي چیرې چې د پوتین او اردوغان غونډه روانه وه.

د رسنیو د راپورونو له مخې شهباز شریف د ۴۰ دقیقو انتظار وروسته د پوتین او اردوغان لیدنې د ځای دروازه وټکوله.

په خپره شوې ویډیو کې ښکاري، چې شهباز شریف خپه او ناارامه ښکاري ځکه چې هغه د ولسمشر پوتین سره د لیدنې لپاره د ۴۰ دقیقو څخه ډیر انتظار کاوه.

په ډیپلوماتیک عرف کې دا هېڅ معمول نه دی او تر منځ ۱۵ دقیقو انتظار وروسته غونډه یا هم ناسته لغوه کېږي.