طالبان: قرغزستان د دوه اړخیزو سوداګریزو اړیکو پراختیا لپاره چمتوالی ښودلی

د دغې محکمې په لومړۍ خبرپاڼه کې راغلي، چې په بلخ ولایت کې یې «د الکولي مشروباتو د لېږد» په تور یو کس ته د ۳۹ دُرو سزا ورکړې ده. د یادې محکمې په یوې بلې خبرپاڼه کې راغلي، چې د جوزجان ولایت په درزاب ولسوالۍ کې یې د دوو ښځو په ګډون درېیو کسانو ته «د زنا او نامشروع نکاح» په تور سزا ورکړې ده. له دې ډلې یې یوې مېرمنې او یو نارینه ته له یو تر درېیو کلونو تنفیذي بند او له ۱۵ تر ۳۹ دُرو سزا او بلې ښځې ته د ۳۹ دُرو سزا ورکړې ده.

طالبانو په تېرو درېیو میاشتو کې د افغانستان په ۱۹ ولایتونو کې د بېلابېلو تورونو په تړاو ۲۸۱ کسان په عام محضر کې په دُرو وهلي دي. د طالبانو د سترې محکمې د خبرپاڼو پربنسټ؛ یاد کسان «د نشه‌یي توکو د کارو بار، زنا، لواطت، غلا، له کوره د تېښتې او اخلاقي فساد په تورونو مجازات شوي.»

د خبرپاڼو له مخې؛ دغه کسان په ننګرهار، خوست، فراه، پکتیا، فاریاب، پروان، غور، لوګر، جوزجان، تخار، غزني، بلخ، کابل، لغمان، میدان‌وردګ، پکتیکا، کاپیسا او زابل ولایتونو کې په دُرو وهل شوي دي.

د «بیلد» ورځپاڼې د راپور له مخې؛ دغه کس د چهارشنبې په سهار (د لېندۍ ۲۶مه) د کابل په هوايي ډګر کې طالب چارواکو ته وسپارل شو. د راپور له مخې؛ دا د جرمني له لوري د افغان پناه‌غوښتونکو لومړنی انفرادي اخراج دی، چې د دغه هېواد د حکومت او د طالبانو ادارې ترمنځ د نوې هوکړې له لاسلیک وروسته عملي کېږي.

تر دې وړاندې د اروپايي ټولنې چارواکو هم منلې وه، چې دغه ټولنې د پناه‌غوښتونکو د اېستلو په تړاو له طالبانو سره «په تخنیکي کچه» اړیکې نیولې دي. د جرمني د کورنیو چارو وزیر الکساندر دوبرېنت د بیلد ورځپاڼې سره په مرکه کې ویلي، د «افغانستان د مجرمانو او خطرناکو کسانو» اخراج د جرمني ملي ګټې ګڼل کېږي.

هغه زیاته کړې: «هر څوک چې په جرمني کې جرم ترسره کړي، په دغه هېواد کې د پاتې کېدو حق له لاسه ورکوي.» نوموړي ټینګار کړی، چې د افغان پناه‌غوښتونکو د اخراج بهیر پیل شوی او په تدریجي ډول به پراخ شي.

د ۲۰۲۱کال له اګست وروسته کله چې طالبان بیا واک ته ورسېدل، جرمني افغانستان ته د پناه‌غوښتونکو اخراج درولی و؛ خو تېر کال یې یو شمېر افغان کډوال په غیرمستقیم ډول افغانستان ته ولېږل.

د روان کال په جولای میاشت کې هم د جرمني حکومت ۸۱ افغان کډوال په مستقیم ډول افغانستان ته اخراج کړل. بیلد ورځپاڼې لیکلي، اوس د افغان کډوالو د اېستلو نوی پړاو پیل شوی چې د عادي الوتنو له لارې ترسره کېږي.

په راپور کې راغلي، له دې وروسته به نه یوازې د ډله‌ییزو الوتنو له لارې؛ بلکې ځینې «خطرناک مجرمان» به هم په انفرادي ډول او د عادي الوتنو له لارې کابل ته ولېږدول شي.

د طالبانو د احصایې او معلوماتو ملي ادارې له‌خوا پر اېکس پاڼه په خپرې شوې خبرپاڼه کې راغلي، سږ کال د افغانستان په ۱۸ ولایتونو کې په ۱۳۵زره هکټاره ځمکه وریجې کرل شوې چې له دې سره د وریجو د کښت کچه د تېرو کلونو پرتله لوړوالی ښیي.

په خبرپاڼه کې راغلي، په افغانستان کې د خوړو، کرنیز تخم او ضایعاتو په ګډون سږ کال ۷۲۰زره مټریک ټنه وریجو ته اړتیا ده. د یادې ادارې په وینا، د کرنې د پراختیا لپاره د کښت ساحو زیاتوالی او د حاصلاتو لوړوالی مثبت پرمختګ ګڼل کېږي؛ خو د اړتیا وړ ذخایرو برابرول او د کروندګرو ملاتړ لا هم مهم بلل شوی.

تر دې وړاندې په بغلان ولایت کې د طالبانو د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ ریاست چارواکو هم ویلي وو، سږکال په دغه ولایت کې په ۲۸زره او ۶۲۰ هکټاره ځمکو کې وریجې کرل شوې چې د تېر کال پرتله یې ۸ سلنه کښت ډېر شوی دی.

د دغه وزارت له‌خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د یاد کور د پرانیستې په مراسمو کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي، د قرغزستان د اقتصاد او سوداګرۍ وزیر بکیت صدیکوف او د دواړو هېوادونو د خصوصي سکتور یو شمېر استازو ګډون لاره.

د دغه وزارت د خبرپاڼې له مخې؛ د قرغزستان د سوداګرۍ کور د پرانیستلو موخه د افغانستان او قرغزستان ترمنځ د سوداګرۍ اړیکو پیاړوي کول، د سوداګریزې راکړې ورکړې زیاتوالی، د پانګونې د فرصتونو برابرول او د سوداګرو ترمنځ د اړیکو اسانه کول دي.

د قرغزستان د اقتصاد او سوداګرۍ وزیر په مشرۍ د دغه هېواد یو جګپوړی پلاوی تېره ورځ کابل ته راغی. په دغه پلاوي کې د قرغزستان د سوداګرۍ، انرژۍ او ټرانسپورټ وزارتونو مرستیالان او د خصوصي سکتور استازي شامل دي.

هغه ویلي، دا مهال شاوخوا څلور مېلیونه او ۵۰۰زره افغانان په ایران کې مېشت دي. د هغه په وینا؛ له دې دلې له ۴۰۰ تر ۵۰۰ زرو پورې افغانان بې‌اسناده دي.

نوموړي زیاته کړې، چې ایران ته د بې‌اسناده کډوالو تګ کم شوی؛ خو لا صفر شوی نه‌دی. یاراحمدي منلې، چې له ایران نه ځینې اېستل شوي افغانان بېرته دغه هېواد ته ستانه شوي دي.

له تېرو درېیو کلونو راهیسې له ګاونډیو هېوادونو د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ چټکه شوې ده. د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت هم خبر ورکړی، چې د یادې ډلې له واکمنېدو راهیسې له پاکستان، ایران او ترکیې هېوادونو ۵۹۷۸۶۳ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۴ مېلیونه او ۲۸۳زرو ته رسېږي او له ۲ مېلیونه ډېر مجردان په جبري ډول او خپله خوښه بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.