طالبان حضوري چمن په کباړ پلورنځيو بدلوي

د اوکلېنډ پولیسو د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۲۸مه) ویلي، دغه پېښه نن سهار وختي رامنځته شوې او په لومړي سر کې دوه ټپي کسان یې موندلي چې په مرمیو لګېدلي و.

د پولیسو په وینا، له ټپیانو څخه یو یې روغتون ته له رسېدو مخکې مړ شو، خو بل ټپي لا هم په روغتون کې تر درملنې لاندې دی او روغیتايي وضعیت یې هم ښه ښودل شوی دی.

د اوکلېنډ د پولیسو د څېړنو څانګې په دې تړاو خپلې پلټنې پیل کړي او لا تر اوسه یې د وژل او ټپي شويو کسانو د هویت په تړاو څه نه‌دي ویلي.

ځايي افغانان بیا وايي، چې دغه متضررین افغانان دي، خو لا تر اوسه هم په کره توګه روښانه نه‌ده او پولیس هم وایي، چې څېړنې دوام لري او د پېښې په تړاو به نور معلومات وروسته له رسنیو سره شریک کړي.

دغه برید نن سهار (جمعه د لیندۍ ۲۸مه) د وسله‌والو او موټربم په وسیله پیل او شاوخوا ۳ ساعته یې دوام وکړ. ځایي سرچینې وايي، په دغه برید کې ۵ وسله‌والو ګډون درلود او ویل کېږي ټول یې په ځوابیه ډزو کې وژل شوي دي.

پاکستان بیا د همدې پېښې په تړاو افغان طالبانو ته د قوي اعتراض رسولو په موخه په اسلام‌اباد کې د طالبانو سفارت مرستیال احضار کړی دی.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت د جمعې په ورځ (د لیندۍ ۲۸مه) په یوې خبرپاڼه کې له «ترهګرو ډلو په خاص ډول ټي‌‌ټي‌پي» څخه د افغان طالبانو د ملاتړ او د اسانتیاوو برابرولو په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

په خبرپاڼه کې ادعا شوې، چې له ترهګرو ډلو څخه د افغان طالبانو ملاتړ د دې لامل شوی، چې دغه ډلې په پاکستان کې بریدونه وکړي.

په داسې حال کې چې افغان طالبانو تل د پاکستان دغه ډول ادعاوې رد کړي او په زغرده یې ویلي، چې هېچا ته به د دې اجازه ورنه‌کړي چې افغان خاوره د بل هېواد پر ضد وکاروي.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت یو ځل بیا د دغه ډول پېښو د بشپړې پلټنې او پر پاکستان د ترهګریزو بریدونو د ترسره کوونکو پر وړاندې د پرېکنده اقدام غوښتنه کړې ده.

په خبرپاڼه کې ویل شوي: «له افغان طالبانو څخه غواړو، چې د ټولو هغو ترهګرو ډلو پر وړاندې چې له افغان خاورې څخه فعالیت کوي سمدستي مشخص او لازم اقدامات وکړي.»

پاکستان افغان واکمنو طالبانو ته خبرداری ورکړی، چې دوی به له خپل حاکمیت څخه د دفاع او د خپلو وګړو د ساتنې لپاره له «افغان خاورې» څخه د ترهګرو د فعالیت د ځواب ورکولو په موخه ټول اقدامات وکړي.

طالبانو په وار وار په پاکستان کې امنیتي ستونزې د دغه هېواد کورنۍ ستونزې یادې کړي او په ډاګه یې ویلي، چې هېڅ فرد یا ډلې ته د دې اجازه نه‌ورکوي چې افغان خاوره د نورو پر ضد وکاروي.

سراج الحق نن د جمعې په ورځ پر خپله اېکسپاڼه لیکلي، چې په پاکستان کې مېشت افغان کډوال زده کوونکي ګڼو ستونزو سره مخ دي او د پاکستان حکومت دې د انساني خواخوږۍ او تعلیمي اړتیاوو په پام کې نیولو سره د افغان زده کوونکو پر وړاندې پراته خنډونه لرې کړي.

نوموړي ویلي، چې د زده کړو د تسلسل په وړاندې خنډونه نه یوازې د زده کوونکو بلکې د ټولنې د راتلونکي لپاره هم زیان رسونکي دي.

نوموړي پرداسې مهال د پاکستان له حکومت څخه د افغان زده کوونکو لپاره د زده کړو د اسانتیاوو برابرولو غوښتنه کړې، چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ له شخړې وروسته پاکستان د افغان زده کوونکو د ویزو نوې کولو بهیر ځنډولی دی.

د چمن سوداګرو نن د جمعې په ورځ د لېندۍ ۲۸مه په اسلام اباد کې د پاکستان د سوداګرۍ وزیر جام کمال خان په ګډون، د افغانستان په چارو کې د پاکستان د ځانګړي استازي محمد صادق او د سوداګرۍ په چارو کې د لومړي وزیر د سلاکار سره کتلي دي.

دغو سوداګرو له پاکستاني چارواکي څخه غوښتنه کړې، چې له تېرو دوو میاشتو راهیسې له افغانستان سره تړل شوي ټولې لارې دې د سوداګرۍ پرمخ پرانېستل شي.

د پاکستان د سوداګرۍ وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې د چمن د سوداګرو سره یې د دروازو د تړلو له امله د جدي ټولنیزو، اقتصادي اغېزو په ګدون سوداګرو ته د اوښتو مالي زیانونو، د صادراتو د خنډونو او بې کارۍ کچې زیاتوالي په تړاو خبرې کړې دي.

د پاکستان د سوداګرۍ وزیر ویلي، چې د پاکستاني سوداګرو سره د سوداګرۍ په برخه کې د اسانتیاوو ملاتړ ته دوام ورکوي، خو له افغاستان سره د د سوداګریزو دروازو خلاصول د وزارت له صلاحیت څخه لوړ دي.

پاکستاني سوداګرو ویلي، چې له افغانستان سره د سوداګریزو لارو بندېدو له امله د دواړو هېوادونو ترمنځ د میلیونونو ډالرو په ارزښت د سوداګرۍ حجم صفر شوی دی او هره ورځ نږدې څلور میلیونه ډالره زیان وراوړي.

د بښنې نړیوال سازمان نن د جمعې په ورځ د لېندۍ ۲۸مه په یوه راپور کې ویلي، چې په ۲۰۲۵ کال کې د طالبانو له خوا د بشري حقونو سرغړونو د زیاتوالي سربیره په میلیونونه کډوال له ګاونډیو هېوادونو او اروپايي هېوادونو په زوره افغانستان ته ستانه کړل شوي دي.

د ملګرو ملتونو د تازه شمېرو له مخې، سږکال یوازې له ایران او پاکستان څخه له ۲،۶ میلیونو څخه ډېر په غیر قانوني ډول شړل شوي، چې شاوخوا ۶۰ سلنه یې ښځې او ماشومان دي.

د بښنې نړیوال سازمان خبرداری ورکړی، چې د بشري سرغړونو، د اساسي خدمات سخت کمښت، د بېکارۍ کچې زیاتوالی او د طبیعي پېښو له امله د راستنېدونکو کډوالو لپاره د جدي زیانونو ګواښ زیات کړی دی.

د بښنې نړیوال سازمان وايي، په افغانستان کې بشري ناورین د راستنېدونکو لپاره د زیان ګواښ ډېر کړی دی او هیوادونه د نړیوال قانون له مخې حق نه لري خلک هغو ځایونو ته واستوي چې هلته د بشري حقونو سرغړونو له جدي ګواښ سره مخ دي.

د بښنې نړیوال سازمان د اعلامیې په یوه برخه کې ویل شوي، چې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې مېرمنې او نجونې په سیستماتیک ډول له عامه ژوند څخه ایستل شوې دي.

دوی له ۱۲ کلنۍ وروسته له زده کړې منع شوې، د تګ راتګ او بیان ازادي محدوده شوې او له ملګرو ملتونو، نادولتي موسسو او دولتي ادارو سره یې پر کار بندیز لګېدلی دی.

سازمان ویلي، هغه کسان چې له پخواني حکومت سره یې کار کاوه، په ځانګړې توګه د افغانستان د دفاعي او امنیتي ځواکونو غړي او هغه کسان چې د طالبانو پر پالیسیو نیوکه کوي، له سختو امنیتي ګواښونو سره مخ دي.

د بشري حقونو دغه سازمان د جبري راستنېدونکو سره د خبرو په حواله ویلي، چې ډیری یې له راستنیدو وروسته په دوامداره ویره کې ژوند کوي او د ناامنۍ او د طالبانو د فشار له امله بیا تېښتې ته اړ شوي دي.

د بخښنې نړیوال سازمان په ټولو هیوادونو غږ کړی چې ژر تر ژره دې د افغان وګړو جبري اخراج ودروي، د دوی قانوني او اخلاقي مکلفیتونو ته دې غاړه کیږدي او د بیا مېشتېدنې لارې پراخې کړي.