د ترکیې د کورنیو چارو وزارت تایید کړه، چې د لیبیا د پوځ د لوی درستیز محمد علياحمد الحداد د الوتکې ټوټې انقرې ته نږدې موندل شوې دي. د لیبیا د ولسمشرۍ شورا هم تایید کړه، چې الحداد وژل شوی دی.
د ترکیې د کورنیو چارو وزیر ویلي، الوتکې د انقرې د حیمانا سیمې په فضا کې د الوتنې پر مهال شاوخوا ۴۰ دقیقې وروسته د بېړنۍ ناستې غوښتنه وکړه، خو له هغې وروسته یې د راډیو اړیکه پرې شوه. د لیبیا لومړي وزیر بیا په یوې اعلامیې کې د دې پېښې له امله د خپل هېواد د پوځ د لوی درستیز پر وژل کېدو خواشیني څرګنده کړه.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت په خپله رسمي اېکسپاڼه کې په ایران کې د سیاسي بندیانو د خوشې کولو غوښتنه کړې.
دې وزارت د بشري حقونو فعال رضا خندان «ناعادلانه بند» ته اشاره کړې او لیکلي یې دي، هغه کسان چې د خپل غږ پورته کولو جرات لري، د ګواښ، تاوتریخوالي او غېرعادلانه سزا سره مخ کېږي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت زیاته کړې ده: «د عدالت او برابرۍ ټينګښت باید و نهځنډول شي.»
تر دې وړاندې هم د امریکا د بهرنیو چارو وزارت د خسرو عليکردي د کورنۍ د غړو نیول غندلي وو او ویلي یې وو: «لومړی هغه کسان ونیول شول چې د خسرو عليکردي د یادې غونډې ته ورغلي وو او اوس یې کورنۍ په نښه شوې ده؛ د ایران رژیم لهخوا دا کړنې د منلو وړ نه دي.»
په مشهد کې د طالبانو کونسلګرۍ وایي، چې د دوی کونسل نورمحمد متوکل د ترکیې د کونسل مراد ایرکول سره په لیدنه کې د غېرقانوني کډوالۍ د مخنیوي په اړه خبرې کړې دي. د طالبانو دغه استازي په ایران کې د افغان کډوالو لپاره د تعلیمي ویزو د اسانتیا په اړه هم بحث کړی دی.
په مشهد کې د طالبانو کوسنلګرۍ د سېشنبې په ورځ (د مرغومي ۲مه) ویلي، چې په دې لیدنه کې دواړو لوریو د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو د پراختیا او په ایران کې د افغان کډوالو لپاره د طبي او تعلیمي ویزو د ورکړې پر اسانتیا خبرې کړې دي.
طالبانو په دې اړه نور جزیات نهدي ورکړي.
په وروستیو کلونو کې د ایران او پاکستان تر څنګ ترکیې هم د افغان کډوالو د اېستلو پروسه چټکه کړې او نږدې هره ورځ هغه افغانان چې د اوسېدو قانوني اسناد نهلري، افغانستان ته استوي.
په هرات کې د طالبانو د والي دفتر وايي، چې د لومړي ځل لپاره د شاوخوا ۴۰ زره امریکايي ډالرو په ارزښت یې سعودي عربستان او متحده عربي اماراتو ته ۱۰ کانټینره بېټرۍ صادرې کړې. دوی همداراز زیاتوي، چې دغه بېټرۍ د هرات په صنعتي ښارګوټي کې تولید شوې دي.
د طالبانو د هرات د والي دفتر د سېشنبې په ورځ (د مرغومي ۲مه) ویلي، چې دا اقدام د کورنیو تولیداتو صادرات د پیاوړتیا لپاره مهم ګام دی.
په هرات کې طالب چارواکو زیاته کړې، چې په تېرو څلورو کلونو کې د صنعت په برخه کې پرمختګ شوی او پانګونې ته زمینه برابره ده.
طالبانو له سوداګرو غوښتنه کړې، چې په ورته برخو کې لا نورې پانګونې تر سره کړي.
سيبياېس نیوز راپور ورکړی، چې د ټرمپ حکومت غواړي د زرګونه کډوالو د پناهغوښتنې دوسیې لغوه کړي او درېیمو هېوادونو ته یې ولېږي. حکومت هڅه کوي، ډېری پناهغوښتونکي د یوګانډا په څېر هېوادونو ته په لېږلو سره د اېستلو بهیر ګړندی کړي او هغوی نور امریکا ته د ننوتلو څخه منع کړي.
سيبياېس نیوز دا راپور د امریکا د حکومت د داخلي معلوماتو پر بنسټ خپور کړی، چې دې شبکې ورته لاسرسی موندلی دی. د راپور لهمخې، د کډوالۍ اداره د هغو پناهغوښتونکو دوسیې لغوه کوي، چې قضیې یې د کډوالۍ په محکمو کې روانې او قاضي لا پرې وروستۍ پرېکړه نهده کړې.
د یو شمېر پناهغوښتونکو وکیلانو دې شبکې ته ویلي، چې د کډوالۍ ادارې خپل اقدامات سخت کړي او په نیویارک، میامي، لاسانجلس، سانفرانسیسکو، ټکساس او نورو ښارونو کې د کډوالۍ محکمو فعالو قضیو ته ځانګړې پاملرنه کوي.
د راپور لهمخې، د امریکا د کډوالۍ ادارې وکیلان له قاضیانو څخه چې د عدلیې وزارت تر چتر لاندې دي غواړي، د پناهغوښتونکو غوښتنې له ارزونې پرته رد کړي.
هغوی ویلي، چې دا کډوال د ځورونې او نیول کېدو له وېرې خپلو هېوادونو ته نه ستنېږي؛ خو پر ځای به یې هغو نورو هېوادونو ته ولېږل شي، چې امریکا ورسره تړونونه لاسلیک کړي دي.
د کډوالۍ اداره غواړي رد شوي کډوال ګواتیمالا، اکواډور او اوګانډا ته ولېږي. د ډسمبر په میاشت کې د کډوالۍ ادارې وکیلانو د پناهغوښتونکو د ۸ زره دوسیو د لغوه کولو غوښتنې د کډوالۍ محکمو ته سپارلې دي.
د امریکا د کورني امنیت وزارت په یوه اعلامیه کې سيبياېس ته ویلي، چې حکومت هڅه کوي «غېرقانوني بهرنیان هر څومره ژر چې ممکنه وي له دې هېواده وباسي. هغوی ټولو قانوني وسایلو ته لاسرسی لري، چې پکې د قاضي لهخوا د غوښتنې ارزونه هم شامله ده.»
په دې اعلامیه کې ویل شوي، چې امریکا له خپلو همکارو هېوادونو سره تړونونه لاسلیک کړي، تر څو پناهغوښتونکي په هغو هېوادونو کې د خوندیتوب تر پوښښ لاندې واوسي.
د اکټوبر په وروستیو کې د «کډوالۍ د استیناف پلاوي» چې د کډوالۍ د محکمو پرېکړې ارزوي، یوه پرېکړه صادره کړه. د کډوالۍ د وکیلانو په باور، دا پرېکړه به د ټرمپ حکومت ته دا زمینه برابره کړي چې د «خوندي درېیم هېواد» تړونونو پر بنسټ د پناهغوښتنې دوسیې په ډېرې چټکۍ سره لغوه کړي.
د دې حکم لهمخې، د کډوالۍ قاضیان مکلف دي چې د پناهغوښتنې د ارزونې تر پیل مخکې لومړی د امریکا د کډوالۍ ادارې هغه غوښتنې وڅېړي چې پکې د کډوالو درېیمو هېوادونو ته لېږد غوښتل شوی وي. همدارنګه، پناهغوښتونکي اړ اېستل کېږي، چې ثابته کړي ولې باید درېیم هېواد ته ونه لېږل شي.
د کډوالۍ وکیلان باور لري، چې د ټرمپ حکومت غواړي د پناهغوښتونکو درېیمو هېوادونو ته د شړلو له لارې نور خلک امریکا ته له راتلو څخه ووېروي.
د ټرمپ حکومت د کډوالۍ محکمو ته د پناهغوښتنې وړاندې کول د امریکا د عدلي او کډوالۍ له نظام څخه «ناوړه ګټه اخیستنه» بللې ده.
دا په داسې حال کې ده، چې د نړۍوالو قوانینو له مخې، پناهغوښتونکي حق لري د پناه غوښتنه وکړي او قاضیان مکلف دي، چې د عادلانه قضايي بهیر پر بنسټ د هغوی غوښتنې وڅېړي.
په واشنګټن کې د یوه افغان کډوال لهخوا د امریکا د ملي ګارډ پر دوو سرتېرو ډزې چې د یوې سرتېرې د وژل کېدو لامل شو، د امریکا ولسمشر دې ته هڅوي چې د یو لړ فرمانونو له لارې د ځینو هېوادونو لپاره د ویزو ورکول او د کډوالو منل وځنډوي.
د امریکا متحده ایالات، د خپلو متحدانو په همغږۍ، د غزې تړانګې د بیارغونې لپاره د یوه نړیوال کنفرانس د جوړولو پر امکان غور کوي. د دې اقدام موخه د اسراییل او فلسطین د وسله والې ډلې ترمنځ د اوربند د ټینګښت لپاره د هڅو بیا راژوندي کول بلل شوي.
بلومبرګ خبري اژانس د باخبره سرچینو په حواله راپور ورکړی، چې د یاد کنفرانس د احتمالي کوربهتوب لپاره واشنګټن په پام کې نیول شوی او ښایي دا غونډه د ۲۰۲۶کال د جنورۍ په لومړیو کې ترسره شي.
د راپور له مخې، په دې سلا مشورو کې یو شمېر عربي او سیمهییز هېوادونه برخه لري. مصر د تاوتریخوالي د کمولو، د غزې د بیارغونې او د ښکېلو لوریو ترمنځ د اړیکو د اسانتیا په برخه کې مهم او محوري رول لري.
سرچینې وایي، د دې هڅو موخه د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ د سولې د طرحې هغه برخه فعالول دي چې د «دویم پړاو» په نوم یادیږي. دا هغه پړاو دی چې د جګړې له درولو وروسته د لومړنۍ رغونې او د جګړې له امله د ویجاړو شویو تاسیساتو پر بیارغونې تمرکز لري.
دغه اقدام هممهاله له هغو خبرو سره روان دی چې تازه په دوحه کې شوې او پکې په غزه کې د یوه احتمالي «نړیوال سوله ساتي ځواک» د ځای پر ځای کېدو موضوع هم څېړل شوې ده. د دې ځواک موخه د امن فضا رامنځته کول، د بشري مرستو د رسولو اسانتیا او د بنسټیزو پروژو د پلي کېدو پیل بلل شوی دی.
راپور زیاتوي، هغه بنسټ چې د «سولې شورا» په نوم د ټرمپ له لوري وړاندیز شوی، ښایي د بیارغونې د پروژو د مالي سرچینو، قراردادونو او د ټکنالوژۍ او لوژستیکي شرکتونو د ګډون د تنظیم او څار مسوولیت پر غاړه واخلي.
دا پرمختګونه په داسې حال کې رامنځته کېږي چې له تېر اکتوبر راهیسې نافذ اوربند لا هم له جدي ننګونو سره مخ دی، په ځانګړي ډول د اوربند د سرغړونو پر سر متقابل تورونه او د انتقالي دورې پر مهال د غزې د ادارې او حاکمیت په اړه اختلافونه.
د ټرمپ اداره باور لري چې د غزې د بیارغونې ژمنتیا او د زرګونو کاري فرصتونو رامنځته کول کولی شي د یوه «اقتصادي هڅوونکي» په توګه عمل وکړي او ښکېل لوري اوږدمهاله اوربند ته وهڅوي.