له پاکستان سره تړلې لارې؛ له کندهار نه ایران ته ۷۰۰ ټنه پنبه صادره شوې

نصیر احمد اندېشه پر اېکس پاڼه د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان وضعیت ته په اشارې ویلي، چې خلک له سیاسي او ټولنیزې صحنې څنډې ته شوي، هغوی د هېواد له بنسټیزو پرېکړو بې‌خبره ساتل کېږي او کلتوري او انساني ارزښتونه یې له پامه غورځول کېږي.

هغه لیکلي، چې ټول واک د یوې محدودې او پټې کړۍ په انحصار کې دی او قدرت «د ملت له رول او څار پرته» پر مېلیونونه انسانانو خپله اراده تپي. د اندېشه په وینا؛ د اساسي قانون، ملي شورا او سیمه‌ییزو بنسټونو نشتوالی دغه وضعیت لا پسې کړکېچن کړی دی.

د افغانستان دایمي استازي خبرداری ورکړی، چې دغه «تحمیلي خاموشي» د افغانستان د دولت او ملت جوړښت هم د ټولنې په کچه او هم د نړۍوال نظام په چوکاټ کې د له‌منځه تلو له جدي ګواښ سره مخ کوي. نوموړی زیاتوي، چې دغه حالت دایمي نه‌دی. د هغه په وینا؛ د پوهاوي او مقاومت بهیرونه که د هېواد دننه او که له هېواده بهر وي، ورو ورو پیاوړي کېږي.

اندېشه وايي، د معلوماتو د شریکولو وړې شبکې، د همغږۍ هڅې، خپلواکې کلتوري کړنې، په تبعید کې رسنیزې هڅې او د ځوان نسل ترمنځ یووالی د ټولنې د «بیا راژوندۍ کېدو» نښې دي.

هغه په پای کې وایي، « یوه مړاوې ټولنه هغه وخت راژوندۍ کېدای شي، چې خلک که څه هم خواره واره وي او د طالبانو د سانسور او بهرنیو بندیزونو لاندې وي؛ بېرته صحنې ته راشي او خپل حقونه وغواړي.»

نوموړي د محکمې پر مهال د جنسي تېري تور رد کړی او ادعا یې کړې، چې دغه اړیکه د دواړو لورو په رضایت شوې ده. د سکاټلنډ د اډینبرو سترې محکمې قاضي توماس وولش دغه پېښه «وحشتناکه او تاوتریخجنه» وبلله او ویې ویل، چې دغه ډول جرمونه د ټولنې لپاره د زغملو وړ نه‌دي. احمدزی د ګواښلو او ځورولو په جرم هم محکوم شو.
د احمدزي مدافع وکیل شاون الکساندر ویلي، چې موکل یې د افغانستان اوسېدونکی دی او په ۲۰۲۳کال کې د یوې اوږدې او ستونزمنې لارې له تېرولو وروسته برېتانیا ته رسېدلی و. د هغه په وینا؛ احمدزي ادعا کړې چې د تنکۍ ځوانۍ پر مهال د افغانستان له ملي اردو سره یو ځای شوی و، خو وروسته د طالبانو له‌خوا نیول شوی او زنداني شوی دی.

احمدزي محکمې ته ویلي، چې د طالبانو له زندانه د تېښتې پر مهال پر هغه ډزې شوې وې او په لاس ټپي شوی و. د احمدزي مدافع وکیل ټینګار کړی، چې په دغه قضیه کې د بند سزا حتمي ده؛ خو خبرداری یې ورکړ چې د هغه موکل ښایي یو داسې هېواد ته د اېستلو له ګواښ سره مخ شي چې ژوند یې هلته له جدي ګواښ سره مخ دی.

په ورته وخت کې د سکاټلنډ پولیسو په یوه خبرپاڼه کې ویلي:« رفیع‌الله احمدزی اوس د خپلو کړنو له پایلو سره مخ دی. موږ هیله‌من یو، چې دغه محکومیت به روښانه پیغام ولري چې جنسي تاوتریخوالی زموږ په ټولنه کې هېڅ ځای نه‌لري.»

د راپور له‌مخې، دغه شمېر د تېر کال په همدې دوره کې ۴.۴۶۵ میلیارد ډالر و.

یادې ورځپاڼې د سوداګرۍ د لوړ شوي کسر لامل د پاکستان د صادراتو په ځانګړې توګه چین او افغانستان ته د کمښت یادونه کړې ده.

پاکستان د اکټوبر له ۱۰مې راهيسې افغانستان ته د صادراتو په ګډون هر ډول سواګري ځنډولې ده.

د ورځپاڼې د معلوماتو له‌مخې، هند ته بیا په صادراتو کې په کمه اندازه زیاتوالی راغلی. د پاکستان د دولتي بانک د راټولو شویو معلوماتو پربنسټ، بنګله‌دېش او سریلانکا ته هم صادرات کم شوي دي.

د یادې ورځپاڼې د خبر له‌مخې، د ۲۰۲۵ مالي کال په جریان کې له نهه ګاونډيو هېوادونو سره د پاکستان د سوداګرۍ کسر د تېر کال په پرتله ۲۹.۴۲ سلنه زیات شوی، چې ۱۲.۲۹۷ میلیارد ډالرو ته رسېدلي او د تېر کال په همدې دوره کې ۹.۵۰۲ میلیارد ډالر و.

د پاکستان د صادراتو ارزښت نهو هېوادونو افغانستان، چین، بنګله‌دېش، سریلانکا، هند، ایران، نیپال، بوتان او مالدیف ته د مالي کال له جولای میاشتي څخه تر نومبر پوري ۱۷.۰۵ سلنه کم شوی او ۱.۶۳۵ میلیارډ ډالرو ته رسېدلی، چې د تېر کال په ورته موده کې ۱.۹۷۱ میلیارد ډالر و.

د ۲۰۲۶ مالي کال د لومړیو پنځو میاشتو په ترڅ کې د پاکستان واردات د تېر کال د ورته مودې په پرتله ۲۲.۰۶ سلنه زیات شوي، چې له ۶.۴۳۶ میلیارد ډالرو څخه ۷.۸۵۶ میلیارد ډالرو ته لوړ شوي دي.

پاکستان ډېر واردات له چین، هند او بنګله‌دېش څخه کوي.

د راپور د معلوماتو له‌مخې، دغه هېواد د ۲۰۲۶ مالي کال په لومړیو میاشتو کې له چین څخه ۲۲.۹۰ سلنه زیات ورادات کړي، چې له ۶.۲۷۵ میلیارد ډالرو څخه ۷.۷۱۳ میلیارد ډالرو ته رسېدلي.

پاکستان د ۲۰۲۵ مالي کال کې له چین څخه ۱۶.۳۱۲ میلیارد ډالره ورادات کړي و، چې د تېر کال په پرتله ۲۰.۷۹ سلنه زیاتوالی ښيي.

د ډاڼ ورځپاڼې د خبر له‌مخې، په ۲۰۲۶ مالي کال کې افغانستان ته د پاکستان صادرات ۹۴.۷۲ سلنه کم شوي او له ۴۰۸.۵۸۵ میلیونو ډالرو څخه ۲۱۰.۵۵۶ میلیونه ډالرو ته ټيټ شوي دي. د افغانستان څخه واردات یې بیا ۸.۵۲۷ میلیونه ډالره ثبت کړي، چې د ۲۰۲۵ مالي کال په پرتله ۳۴.۴۶ سلنه کموالی ښيي.

د راپورونو پربنسټ، پاکستان تر ډېره له اقتصادي بې‌ثباتۍ سره مخ دی او د دغه هېواد ډېره تکیه پر بهرنیو مرستو او پورونو ده.

په مشهد کې د طالبانو کوسنلګرۍ د سې‌شنبې په ورځ (د مرغومي ۲مه) ویلي، چې په دې لیدنه کې دواړو لوریو د اقتصادي او سوداګریزو همکاریو د پراختیا او په ایران کې د افغان کډوالو لپاره د طبي او تعلیمي ویزو د ورکړې پر اسانتیا خبرې کړې دي.

طالبانو په دې اړه نور جزیات نه‌دي ورکړي.

په وروستیو کلونو کې د ایران او پاکستان تر څنګ ترکیې هم د افغان کډوالو د اېستلو پروسه چټکه کړې او نږدې هره ورځ هغه افغانان چې د اوسېدو قانوني اسناد نه‌لري، افغانستان ته استوي.

د طالبانو د هرات د والي‌ دفتر د سې‌شنبې په ورځ (د مرغومي ۲مه) ویلي، چې دا اقدام د کورنیو تولیداتو صادرات د پیاوړتیا لپاره مهم ګام دی.

په هرات کې طالب چارواکو زیاته کړې، چې په تېرو څلورو کلونو کې د صنعت په برخه کې پرمختګ شوی او پانګونې ته زمینه برابره ده.

طالبانو له سوداګرو غوښتنه کړې، چې په ورته برخو کې لا نورې پانګونې تر سره کړي.