د افغانستان په ګډون له ۹ هېوادونو سره د پاکستان د سوداګرۍ کسر ۶.۲۲ میلیارد ډالرو ته رسېدلی

د طالبانو د هرات د والي‌ دفتر د سې‌شنبې په ورځ (د مرغومي ۲مه) ویلي، چې دا اقدام د کورنیو تولیداتو صادرات د پیاوړتیا لپاره مهم ګام دی.

په هرات کې طالب چارواکو زیاته کړې، چې په تېرو څلورو کلونو کې د صنعت په برخه کې پرمختګ شوی او پانګونې ته زمینه برابره ده.

طالبانو له سوداګرو غوښتنه کړې، چې په ورته برخو کې لا نورې پانګونې تر سره کړي.

د طالبانو د هرات ولایت مطبوعاتي دفتر وايي، چې د کتنې پر مهال، یاسین طایف ارمان د هرات - تورغونډۍ د اوسپنې پټلۍ له لارې د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو پر پراخېدو ټینګار وکړ او ویې ویل چې د قزاقستان موخه د دې ترانزیټي مسیر پراختیا او له هرات څخه قزاقستان ته د افغاني توکو د صادراتو لپاره د زمینې برابرول دي.

نوموړي همداراز د دواړو لوریو ترمنځ د همکاریو پر لا پیاوړتیا ټینګار کړی او ډاډ یې ورکړی چې قزاقستان د هرات - تورغونډۍ د اوسپنې پټلۍ د جوړولو او پراختیا په برخه کې د عملي همکارۍ بشپړ چمتووالی لري.

بل لور ته، د طالبانو د هرات والي مولانا اسلام‌جار له افغانستان سره د قزاقستان د سوداګریزو اړیکو د پراخولو هڅې ستایلې او د اوسپنې پټلۍ له لارې د ترانسپورت او ترانزیت په برخه کې د شته ستونزو پر هواري یې ټینګار کړی دی.

د طالبنو د هرات د والي دفتر وايي، اسلام جار زیاته کړې چې د اوسپنې پټلۍ پراختیا د سوداګرۍ د ودې، د کاري فرصتونو د رامنځته کېدو او د هېواد د اقتصاد د پیاوړتیا لپاره یو مهم عامل دی.

نورجلال جلالي د سې شنبې په ورځ په کابل کې په یوه خبري ناسته کې وویل، چې افغانستان تر دې وړاندې د خپلې اړتیا وړ له ۶۰څخه تر ۷۰سلنه درمل له پاکستان څخه واردول او د هېواد د درملو بازار تر ډېره په پاکستان متکي و، خو د هغه په وینا، دا مهال د بدیلو سرچینو د موندلو لپاره جدي کار روان دی.

د طالبانو د عامې روغتیا وزیر هند ته خپل وروستی سفر له لاسته راوړنو ډک وباله او ویې ویل، چې د طبابت، درملو د تولید او طبي تجهیزاتو په برخو کې د هند وړتیاوو ته په کتو، دغه هېواد کولای شي د ظرفیت لوړونې، د درملو د اړتیا پوره کولو او د طبي وسایلو د برابرولو په برخه کې پراخه همکاري ولري.

جلالي له پاکستان سره د سوداګرۍ ځنډېدو ته په اشارې وویل، چې دا مهال د هېواد په بازارونو کې د درملو کموالی نشته او کافي اندازه درمل شته، خو د هغه په وینا، یو شمېر واردوونکي او پلورونکي د احتکار هڅه کوي.

نوموړي زیاته کړه چې د طالبانو د عامې روغتیا وزارت د درملو پر بازار جدي څاري او هغه کسان چې په احتکار لاس پورې کوي، له قانوني چلند سره مخ کیږي.

دغه طالب چارواکی په داسې حال کې هند ته خپل سفر له لاسته راوړنو ډک بولي چې څو اونۍ وړاندې د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر له پاکستان سره د سوداګرۍ د ځنډولو امر وکړ، چې له دې سره سم هېواد ته د پاکستاني درملو په راوړلو او ګمرک کولو بندیز ولګېد.

مولانا فضل‌الرحمن ویلي، په تېرو شلو کلونو کې دا خپله د پاکستان ادارې وې چې وسله‌وال جنګیالي یې افغانستان ته د جګړې لپاره هڅولي او لېږلي دي. د هغه په وینا، که نن د افغانستان د ناامنۍ او د وسله‌والو ترهګرو ډلو په اړه خبرې کېږي، نو د دې وضعیت د رامنځته کېدو ریښې باید وڅېړل شي.

هغه زیاته کړه، چې دا د پوځ جنرالان وو، چې وسله وال جنګیالي یې له ټوپک څخه د مزاییلو تر کارونې وروزل او افغانستان ته یې د جګړې لپاره واستول، خو اوس چې له هغه ځایه بېرته راځي نو ګیله ولې؟.

د پاکستان جمعیت علمای اسلام مشر ټینګار کړی چې د افغانستان جګړه یوازې د افغانانو داخلي مساله نه وه، بلکې د سیمې د سیاستونو، تګلارو او مداخلو پایله ده. هغه زیاته کړې چې د دغو پالیسیو پایلې نن خپله پاکستان هم اغېزمن کړی دی.

مولانا فضل‌الرحمن همداراز د افغان طالبانو او د پاکستان د حکومت ترمنځ د خبرو غوښتنه کړې او ویلي یې دي چې له ظاهر شاه څخه تر اشرف غني پورې، افغان طالبان یوازینی حاکمیت دی چې تل د پاکستان ملاتړی بلل شوی دی.

د پاکستان د پوځ په اړه په خپلو څرګندونو کې، مولانا فضل‌الرحمن ویلي چې پر کابل برید پر اسلام‌اباد د برید په څېر دی او ټینګار یې کړی چې د افغانستان ناامنۍ ته باید د پاکستان د امنیت له زاویې هم وکتل شي.

دا څرګندونې په داسې حال کې دي، چې په دې وروستیو کې د پاکستان امنیتي بنسټونه ادعا کوي چې ټي‌ټي‌پي او نورې وسله‌والې ډلې د افغانستان له خاورې او خوندي پټنځایونو او د طالبانو په ملاتړ، د پاکستان پر ضد بریدونه ترسره کوي، خو طالبان دا ادعاوې تل ردوي.

د خبرپاڼې له مخې؛ په یاده موده کې د حیرتان بندر له لارې ۴۸۹زره او ۶۴۲ ټنه، د اقینې بندر له لارې ۵۰زره او ۷۵۲ ټنه، د تورغونډۍ بندر له لارې ۷۴زره او ۸۷۴ ټنه او د خواف–هرات له لارې ۶۸زره او ۸۳۴ ټنه انتقالات شوي چې ټولټال ۶۸۴زره او ۱۰۲ مټریک ټنه کېږي.

خبرپاڼه زیاتوي: «د اوسپنې پټلۍ له لارې د انتقالاتو زیاتوالی د سوداګرۍ فرصتونه زیاتوي، د ملي عوایدو لوړوالي لامل کېږي، اقتصادي ثبات رامنځته کوي او د پرمختګ او ځان بسیاینې لپاره زمینه برابروي.» یاد وزارت همدارنګه ټینګار کړی، چې هڅه کوي د انتقالاتو لپاره مناسب شرایط او د سوداګرو لپاره نورې اسانتیاوې برابرې کړي.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت تېره میاشت هم ویلي و، چې د روان ۱۴۰۴لمریز کال د لړم په میاشت کې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ له لارې ۵۹۶زره او ۷۹۷ مټریک ټنه انتقالات شوي دي.