سویسي او ایټالیايي چارواکو ویلي، چې د نوي کال پر شپه د سویس د کرانز-مونتانا په یوه کلب کې د اور لګېدو له کبله تر ۴۰ پورې کسان مړه شوي او شاوخوا ۱۰۰ نور ټپیان دي. د سویس پولیسو ویلي چې "لسګونه" کسان مړه شوي دي.
اور د ډسمبر پر ۳۱مه د کرانز-مونتانا په یوه بار کې چې «لو کونستلاڅیون» نومېږي ولګېد.
د اور لګېدو لامل چې لومړی د چاودنې په ډول و، تر اوسه روښانه نه دی، خو چارواکو ویلي، چې داسې ښکاري دا یوه پېښه وه، نه برید.
د سویس پولیسو وویل چې "لسګونه" کسان مړه شوي او شاوخوا ۱۰۰ټپيان شوي دي.
په سویس کې د ایټالیا سفیر ویلي، چې د سویس پولیسو معلومات ښيي چې شاوخوا ۴۰ کسان مړه شوي. سویسي چارواکو د کره شمیرې له ورکولو ډډه کړې ده.
ویډیويي مواد ښيي چې امبولانسونه پر لیکه ولاړ دي او هلیکوپټر د پېښې قربانیان نږدې روغتونونو ته لیږدوي.
دوو ځوانو فرانسوۍ ښځو چې په بار کې وې، فرانسوي تلویزیون بي ایف ایم ته وویل چې اور د کلب په زیرزمیني کې د یوه بوتل له امله پیل شوی چې «د میلاد شمعې» پکې وې او له لرګین چت سره ډېر نږدې نیول شوی و.
د رویټرز له خوا تایید شوې ویډیو ښيي چې اور له ودانۍ څخه خپرېږي او خلک له کلب نه بهر منډې وهي او چیغې وهي.
د سیمې د پولیسو مشر فریدریک ګیسلر وویل: « زموږ په شمېر شاوخوا ۱۰۰ټپيان دي، چې ډېری یې جدي حالت لري او له بده مرغه لسګونه کسان مړه شوي ګڼل کېږي».
دا نوملړ پر هغو شتمنیو تمرکز کوي، چې له یوه نسل څخه بل ته لېږدول شوي وي. په دغه نوملړ کې هغه شتمن کسان نه دي شامل لکه د امازون شرکت مالک جېف بیزوس چې شتمني یې شخصي ده.
نفت، ټېکنالوژي او د لوکس یا شاندار ژوند نړۍ څنګه شتمني رامنځته کوي؟
د بلومبرګ د وروستیو خپرو شویو اټکلونو لهمخې، په نړۍواله اقتصادي کچه شتمني تر بل هر وخت ډېر د یو شمېر محدودو سترو کورنیو په لاس کې متمرکزه شوې ده.
د دې راپور لهمخې، د ۲۰۲۵ کال تر پایه د نړۍ د ۲۵ شتمنو کورنیو ټولییزې شتمنۍ شاوخوا ۲.۹ تریلیون ډالرو ته رسېدلې، چې دا شمېره د داسې هېوادونو لکه برېتانیا یا فرانسه د ناخالص کورني تولید څخه هم زیاته ده.
د مالي بازارونو وده، د فلزاتو او د څارویو د خوړو په څېر توکو غوښتنې زیاتوالی او همدارنګه د انرژۍ منابعو ته دوامداره لاسرسی د دې زیاتوالي اصلي عوامل ګڼل شوي دي.
د دې نوملړ په سر کې د والټون کورنۍ ده، چې شتمني یې اوس د نیم ټریلیون ډالرو څخه زیاته شوې او یوازې د سویډن یا بلجیم په شان هېوادونو د اقتصاد سره برابره ده. هممهاله، لږ تر لږه شتمني چې د نړۍ د تر ټولو شتمنو کورنیو په ډله کې د ننوتلو لپاره اړینه ده، له ۴۶ میلیارده ډالرو څخه هم زیاته شوې ده. دغه کچه څو کاله مخکې د ډېرو نړۍوالو پانګهوالو لپاره د ترلاسه کولو وړ نه وه.
والټون کورنۍ چې د والمارټ د زنځیرهيي پلورنځیو مالکین دي، د نړۍ تر ټولو لوی پرچون پلورونکی شبکه په واک کې لري، چې د امریکا د مصرفي اقتصاد اصلي ستن بلل کېږي. دغې کورنۍ د درېیو نسلونو په ترڅ کې د خپل کاروبار کنټرول ساتلی او شتمني یې ۵۱۳.۴ میلیارد ډالرو ته رسېدلې ده.
دویم: النهیان کورنۍـ-امارات
د ابوظبي واکمنه کورنۍ چې شتمني یې له نفتو، دولتي شتمنیو او پراخو نړۍوالو پانګونو ترلاسه کړې ده، په وروستیو کلونو کې یې د مصنوعي ځیرکتیا په برخه کې هم فعاله حضور لرلی دی د دې کورنۍ شتمني شاوخوا ۳۳۵.۹ میلیارده ډالرو ته رسېږي.
درېیم: د السعود کورنۍ - سعودي عربستان
د دې کورنۍ شتمني د سعودي عربستان د سترې نفتې زېرمې او د سیاسي او اقتصادي ځواک ترمنځ د نږدې اړیکو پر بنسټ جوړه شوې ده.
د السعود د کورنۍ شتمني شاوخوا ۲۱۳٫۶ میلیارد ډالرو پورې اټکل شوی.
څلورم: د الثاني کورنۍ-قطر
د قطر واکمنان د طبیعي ګازو په برخه کې د نړۍ له سترو ګټې اخیستونکو شمېرل کېږي او د انرژۍ یوه برخه عواید یې په مالي بازارونو او نړۍوالو شتمنیو کې پانګونه کړې ده.
د دې کورنۍ شتمني ۱۹۹.۵ میلیارد ډالرو پورې اټکل شوې ده.
پنځم: د هرمس کورنۍ-فرانسه
د هرمس برنډ مالکین له نولسمې پېړۍ راهیسې د دې شرکت د شپږو نسلونو لپاره د دې کورنۍ په واک کې پاتې شوی دی.
د دې کورنۍ شتمني د لوکس توکو په صنعت کې ۱۸۴.۵ میلیارد ډالرو ته رسېدلې ده.
شپږم: د کوک کورنۍ-امریکا
دا کورنۍ د نړۍ له سترو خصوصي صنعتي امپراتوریو څخه یوه لري، چې د انرژۍ، کیمیاوي توکو او درندو صنعتونو په برخه کې فعالیت کوي.
د دې کورنۍ شتمني شاوخوا ۱۵۰ میلیارد ډالر اټکل شوې ده.
اووم: د مارس کورنۍ-امریکا
یاده کورنۍ په ځانګړې توګه د خوړو په صنعت کې په تېره بیا د کورنیو حیواناتو د خوړو په مخ پر ودې بازار کې له نړۍوالو پېژندل شویو برنډونو سره فعاله ده.
د دې کورنۍ شتمني له ۱۴۳ میلیارد ډالرو څخه زیاته اټکل شوې ده.
اتم: د امباني کورنۍ -هندوستان
د ریلاینس ګروپ مالکین دي، چې د انرژۍ، د نفتو د تصفیې او د صنعت په برخو کې فعاله دي او د هند په اقتصاد کې مهم رول لري.
د دې کورنۍ شتمني شاوخوا ۱۰۵ میلیارد ډالرو پورې اټکل شوې ده.
نهم: د ورتهایمر کورنۍ-فرانسه
د نړۍ د فېشن او لوکسو توکو په صنعت کې د تر ټولو پایدارو نومونو څخه د «شنل» برنډ مالکین دي.
د دې کورنۍ شتمني شاوخوا ۸۵.۶ میلیارد ډالرو پورې اټکل شوې ده.
لسم: د ټامسون کورنۍ-کاناډا
دغه کورنۍ د «ټامسون رویترز» خبري اژانس مالکیت لري، چې د نړۍ د اطلاعاتو او رسنیو په برخه کې له مهمو لوبغاړو څخه شمېرل کېږي.
د دې کورنۍ شتمني شاوخوا ۸۲ میلیارد ډالره اټکل شوې ده.