سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو د سمنګان پوهنتون په نوې لوحه کې ازبکي ژبه او فارسي کلمه لرې کړې دي. د دواړو ژبو ځینو ویونکو د طالبانو پر دې اقدام نیوکه کړې او غوښتنه یې کړې، چې ازبکي ژبه او فارسي کلمه دې په لوحه کې بیرته شاملې شي.
سرچینو د جمعې په ورځ (د مرغومي ۱۲مه) خبر ورکړی، چې دا اقدام د یاد پوهنتون د نوي رییس تر ټاکل کېدو وروسته شوی دی. د سرچینو په وینا، طالبانو شاوخوا څلور ورځې مخکې دا لوحه ښکته کړې او د ازبکي ژبې او فارسي کلمې تر لرې کولو وروسته یې بېرته نصب کړې ده.
د فاریاب پخواني والي نقیب الله فایق دا اقدام «قومپالنه» بللې او ویلي یې دي، چې دا ډول چلندبه په هېواد کې قومي او ژبنۍ کرکې زیاتې کړي.
د سمنګان پوهنتون استاد محبالله محب د فېسبوک په یوه یادښت کې لیکلي، چې د سمنګان د لوړو زدهکړو موسسه کله، چې د پوهنتون کچې ته لوړه شوه، د طالبانو د لوړو زدهکړو وزارت په لارښوونه یې لوحه بدله شوه.
نوموړي ټینګار کړی، چې د دې وزارت د رسمي مکتوب لهمخې، د ازبکي ژبې د شاملولو وړاندیز نهدی منل شوی.
د دې پوهنتون پخوانۍ لوحه په څلورو ژبو پښتو، فارسي، ازبکي او انګلیسي وه.
طالبانو د روان کال د لړم په میاشت کې هم د جوزجان پوهنتون له لوحې څخه ازبکي ژبه لرې کړې وه.
د طالبانو دغه اقدام له پراخو غبرګونونو سره مخ شو او د دې ډلې چارواکي تر یوې مودې وروسته اړ شول، چې ازبکي ژبه بېرته د دې پوهنتون په لوحه کې شامله کړي.
سرچینې وايي، چې د حقانیه مدرسې مشرتابه تېره ورځ خپل منځي غونډه کړې ده او د یادې مدرسې کلنۍ دستاربندي یې ځنډولې ده.
هغه اعلامیه چې د یادې مدرسې له خوا افغانستان انټرنشنل - پښتو ته لېږل شوې ده، پکې د دستاربندۍ غونډې د ځنډېدو علت په پاکستان کې روانه ناامني ښودل شوې ده.
د ۲۰۲۵ کال د فېبروري په ۲۸مه د حقانیه مدرسې پخوانی مهتمم مولانا حامد الحق هم په مدرسه کې په یوې بمي چاودنه کې وژل شوی و.
بل خوا د یادې مدرسې ویاند مولانا یوسف شاه وايي، دا چې د یادې مدرسې کلنۍ ازموینې روانې دي نو ځکه یې د دستار بندۍ غونډه ځنډولې ده.
نوموړي د افغانستان انټرنشنل - پښتو د دغې پوښتنې په ځواب کې چې ایا یادې مدرسې ته امنیتي ګواښونه شته، وویل: "د صوبې مجموعي صورتحال خراب دی او د امن و امان مساله موجوده ده".
هغه د پاکستان له پوځي ادارو او سیاسي مشرانو غوښتنه وکړه چې دوی دې د امنیت په مسالې جدي غور وکړي او کوټلي ګامونه دې پورته کړي.
په خیبرپښتونخوا کې څېړونکي او خبریال شمیم شاهد افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویل چې د لومړي ځل لپاره د حقانیه مدرسې غونډه د امنیتي ګواښونو له امله ځنډېدلې ده.
نوموړي وویل: " دا وخت د حقانیه مدرسې د انتظامیې او پاکستاني ادارو تر منځ تعلقات تراخه دي".
د شاهد په خبره چې د پښتونخوا پخواني مشر وزیر علي امین ګنډا پور په افغانستان کې د طالبانو سره د خبرو لپاره د جوړ کړي پلاوي مشري د حقانيه مدرسې اوسني مهتمم شیخ الحدیث انور الحق حقاني ته سپارلې وه.
دا په داسې حال کې ده چې د پښتونخوا اوسنۍ سیاسي اداره د طالبانو په تړاو د پاکستان د پوځ او مرکزي حکومت پالیسي ناسمه بولي.
په پښتونخوا کې د حکومت په بلنه سیاسي ګوندونو او صوبايي چارواکو تېره میاشت په امن جرګه کې یو ځل بیا پر مرکزي حکومت غږ کړی و، چې له طالبانو سره دې روان کړکېچ د خبرو له لارې حل کړي.
په اکوړه خټک کې حقانیه مدرسه د افغانستان د طالبانو د مشرانو د زده کړو مهم مرکز ګڼل کیږي. د یادې مدرسې د چارواکو په وینا، چې د افغان طالبانو د اوسني مشرتابه سربېره پخوانی مشر ملا محمد عمر او جلال الدین حقاني له یادې مدرسې سره نېږدې اړیکې لرلې.
د دغې مدرسې پخواني وژل شوي مهتمم مولانا سمیع الحق حقاني په خپلو څو مرکو کې افغان طالبان د خپلو شاګردانو په توګه یاد کړي وو.
