د یونیسف خبرداری؛ په کونړ کې د زلزلو له امله بې‌کوره شوې کورنۍ له سختې یخنۍ سره مخ دي

خرم وایي دغه څرګندونې پر خپل اکس پاڼه کړې او ویلي یې دي، چې د دغو پېښو له امله نړیوال حقوق، ډېپلوماټیک اصول، د دولتونو حاکمیت او د ملګرو ملتونو منشور خپل ارزښت له لاسه ورکوي او پر ځای یې د زور سیاست حاکمېږي.

نوموړي ټینګار کړی چې پر ونزویلا برید به د سیمې او افغانستان لپاره هم بدې پایلې ولري.

د هغه په وینا، تر ټولو ستر زیان چین ته رسېږي، ځکه چین د ونزویلا د تېلو شاوخوا ۸۰ سلنه پېرودونکی و او له عملیاتو څو ساعته وړاندې مادورو د چین د لوړپوړي پلاوي کوربه و.

دا وضعیت د چین پانګونې له خطر سره مخ کوي او ښايي چین اړ شي د تېلو اړتیا له روسیې پوره کړي. خرم دا هم د لاتینې امریکا څخه د چین د شړلو د بهیر پیل بولي.

هغه زیاتوي، داسې اټکل کېږي چې پر ونزویلا برید د ایران پر ضد د احتمالي برید پیلامه وي، ځکه امریکا د هرمز تنګي د تړل کېدو له امله د تېلو د صادراتو د درېدلو اندېښنه لري او ونزویلا د بدیل په توګه ارزوي.

د کریم خرم په خبره، که دا سناریو عملي شي، د افغانستان دوه ګاونډي هېوادونه به مستقیم اغېزمن شي، چې دا به په طبیعي ډول پر افغانستان هم اغېز ولري.

د کډالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون د ورکړل شوو معلوماتو له مخې،له دغو کورنیو څخه ۳۳۲کورنۍ چې ۱۸۴۲تنه دي د ننګرهارد تورخم له لارې،۳۷ کورنۍ چې ۱۶۸تنه دي د کندهار د سپین بولدک له لارې، ۱۴ کورنۍ چې ۵۹تنه دي د هرات د اسلام‌کلا، او ۷ کورنۍ چې شمبر یې ۳۷تنه کیږي د نیمروز د ورېښمو پله، له لارې هېواد ته ستانه شوې دي.

سرچینې زیاتوي، یادې کورنۍ د راستنېدو پر مهال د اړوندو ادارو له‌خوا ثبت او لومړنۍ مرستې ورسره ترسره شوې دي.

یاده دې وي چې، پرون د طالبانو حکومت ویلي، چې په ۲۰۲۵ کال کې د بهرنیو هېوادونو څخه شاوخوا دوه مېلیونه او اته سوه زره افغان کډوال بېرته هېواد ته راګرځېدلي، چې اکثر یې په بېلابېلو سیمو کې ځای پر ځای شوي، خدمات ورته وړاندې شوي او اوس ورته ښارګوټو کې د کورونو د وېش پلان عملي کېږي.

د هرات ولایت مقام له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، په تېرو ۹ میاشتو کې د دغه ولایت ۲۲٬۰۲۴ټنه تازه مېوې، د ۱۶٬۳۳۳٬۶۹۲ډالرو په ارزښت، بهرنیو بازارونو ته صادرې شوې دي.

خبرپانه زیاتوي، د صادرو شوو مېوو په کتګوریو کې بېلابېل میوې شامل دي چې ګڼو هېوادونو ته صادر شوي دي.

مقام په دې اړه ټینګار کړی چې دغه صادرات د هرات د اقتصاد د ودې او د بزګررانو د عوایدو په زیاتوالي کې مهمه ونډه لري.

د هرات ولایت مقام څرګنده کړې چې د ولایت د تولید او صادراتو ظرفیت لوړ دی او هیله من دي چې په راتلونکي کې د اسانتیاوو د برابرېدو سره به د صادراتو کچه نوره هم لوړه شي.

ددغه وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، د خوست ولایت کې د امربالمعروف ریاست د ښځو د حقونو په ساتنه کې ژمن پاتې شوي او په دې لړ کې یې درې مېرمنې د خپلي رضا پرته د جبري نکاح له خطره وژغورلي.

په خبرپانه کې راغلي: «یادې مېرمنې د کورنۍ د غړو له خوا د جبري نکاح هڅو سره مخ وې، خو زموږ د هڅو او خبرېدو وروسته، هغوی ته د شرعي حق ورکولو په موخه د اجباري نکاح مخنیوی وشو.»

د وزارت خبرپاڼه زیاتوي، د یوې بلې کړنې په ترڅ کې درې مېرمنې له مختلفو کورني ظلمونو څخه ژغورل شوي. د خبرپاڼې له مخې، ځینې یې له دغو ښځو څخه د تېرو پنځو کلونو راهیسې د خپلو خاوندانو له لوري فزیکي او رواني ځورونې سره مخ وې.

یو این هبیتات په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي، جان محمد محمدي، چې په کابل کې د ګذر ګلخانه په غیر رسمي استوګنځي کې ژوند کوي، د دې پروګرام له لارې د خپلې کورنۍ د اړتیاوو پوره کولو فرصت موندلی دی.

نوموړی۶۷ کلن دی، د اوږدې ناروغۍ او جګړې له امله یې دواړه پښې او د لاس درې ګوتې زیانمنې شوې دي. سره له دې ستونزو، جان محمد وايي: «زه خپل معیوبیت ته اجازه نه ورکوم چې زما ژوند محدود کړي.»

جان محمد وویل: «زموږ کورنۍ له میاشتو راهیسې لومړی ځل کافی خواړه درلودل، پرته له دې چې له ګاونډیانو پور واخلو.»

د ملګرو ملتونو د ښاري پراختیا اداره وایي، د «د پیسو په بدل کې کار» پروګرام په ترڅ کې ۵۰ کسانو ته د دوو میاشتو لپاره د عاید فرصتونه برابر شوي.

دغه اداره ټینګار کوي چې د افغانستان په ښارونو کې ډېرې کورنۍ د بې‌وزلۍ او اقتصادي بې‌ثباتۍ له ستونزو سره مخ دي.

د ملګرو ملتونو د بشري اړتیاوو او غبرګون پلان (HNRP 2025) ښيي چې د معیوبو کسانو په کورنیو کې د بې‌کارۍ کچه د ملي اوسط په پرتله پنځه ځله لوړه ده او د ماشوم کار کچه ۳۱٪ ده.

دغه پروګرام له لارې خلکو ته د کار فرصتونه نه یوازې د عاید سبب شوي، بلکې د ښاري چاپېریال د ښه والي او ټولنیز مشارکت فرصتونه هم برابر کړي دي.