امرالله صالح: طالبانو ته لېږل کېدونکې نغدي کڅوړې د «بشري مرستو» تر نامه لاندې توجیه کېږي

طالب چارواکو ویلي، د دغو طبیعي پېښو له امله لږ تر لږه ۱۷ کسان مړه شوي دي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ د (مرغومې ۱۳مه) په یوې اعلامیه کې لیکلي: «دوحه د افغانستان له ولس او حکومت سره د هغو سېلابونو د ناوړه پایلو پر وړاندې چې د دغه هېواد په یو شمېر سیمو کې رامنځته شوي او د یو شمېر کسانو د وژل کېدو او ټپي کېدو لامل شوي دي، خپله بشپړ یووالی او خواخوږي څرګندوي».

همدارنګه، متحده عربي اماراتو هم په یوې جلا اعلامیه کې د افغانستان د وروستیو سېلابونو له امله د قربانیانو له کورنیو ته د تسلیت مراتب وړاندې کړي دي. سوریې هم په یوه اعلامیه کې د افغانستان د سېلابونو له قربانیانو سره خواخوږي څرګنده کړې او د دغو پېښو ټپیانو ته یې د ژر تر ژره روغتیا هیله څرګنده کړې ده.

امریکا د شنبې په سهار د ونزوېلا پر پلازمېنې برید وکړ او ورسره یې د ونزوېلا ولسمشر او مېرمن یې ونیول او د نیویارک یوې پوځي اډې ته لېږدول شوي دي.

د ونزوېلا ولسمشر نیکولاس مادورو د امریکا له لوري د ترهګرۍ او نشه‌یي توکو د قاچاق په ګډون پر بېلابېلو جرمونو تورن دی او ټاکل شوې چې په نیویارک کې محکمې ته حاضر کړای شي.

د ونزوېلا حکومت د امریکا د دغې چارې په تړاو ویلي، د امریکا د برید موخه «د دغه هېواد د تېلو او کاني سرچینو» لاندې کول دي.

محمد حلیم فدايي هم د شنبې ورځې په ناوخته (د مرغومي ۱۳مه) په خپله اېکس‌پاڼه وویل، امریکا پر ونزوېلا په برید او همداراز د ولسمشر مادورو او د هغه د مېرمنې د نیولو پېښې نړۍ ته دا پیغام ورکړ، چې د نړۍ په چارو کې د امریکا دریځ او خبره لا هم لومړۍ او اغېزناکه ده.

فدايي زیاته کړې: «په افغانستان کې له ماتې وروسته د امریکا د ځواک په اړه د امریکا ستراتیژیک مخالفان هم شکمن او هم زړور شوي و. په دې عمل سره امریکا یو ځل بیا خپل ځواک نړۍ ته وښود».

د نوموړي په باور، دا چې د ولسمشر ټرمپ دغه ډول برید قانوني او اخلاقي جواز لري که نه، هغه څه دي چې د ټرمپ په څېر ولسمشران پرې ډېر اندېښمن نه‌وي، خو د نويو نړۍوالو شرایطو په رڼا کې، د نړۍوال نظم د بیا کتنې او سمون په برخه کې دا ډول اقدامات ممکن او متصور دي.

له دې سره سم، د افغانستان د مخکېني ولسمشر مرستیال امرالله صالح د امریکا د سپنې ماڼۍ له لوري د ونزوېلا د نیول شوي ولسمشر مادورو د عکس په بیا خپرولو سره دا د حیرانۍ وړ بللې، چې امریکا به په افغانستان کې د شل کلن حضور پر مهال په پاکستان کې د «کوټې شورا» او دا چې طالبان له هغه هېواده قطر ته تلل راتلل په اړه هېځ معلومات نه‌درلودل.

د طالبانو د سرحدي پولیسو ویاند عابدالله فاروقي ویلي، چې په تېرو شپږو میاشتو کې یې د ایران، ازبکستان، تاجکستان او پاکستان سره په بندرونو کې د قاچاقو د مخنیوي په موخه ۱۰۲ عملیاتونه ترسره کړي او په پایله کې یې ۱۳۲ کسان نیول شوي‌ دي.

عابدالله فاروقي زیاته کړې: «زموږ منسوبینو په ۱۰۲ هدفمندو عملیاتو کې ۱۳۳ تنه کسان نیولي دي. زموږ منسوبینو د ایران، ازبکستان او تاجکستان سره پر پوله او له پاکستان سره پر ډیورنډ کرښې په بندرونو کې هېواد ته د نشه‌يي توکو او زرګونه ټابلیټونو د قاچاق هڅې شڼدې کړې دي.»

نوموړي ویلي، چې له افغانستان څخه بهرنیو هېوادونو ته یې د ګران بیه توکو او تاریخي سېکو د قاچاق مخنیوی هم کړی دی.

فاروقي زیاته کړې: «د تاریخي اثارو او قیمتي توکو د قاچاق مخنیوی هم شوی دی، په دې لړ کې پنځوس زره امریکايي ډالر، شاوخوا لس کیلوګرامه سره او سپین زر، ۳۵ دانې ګران بیه غاړه‌کۍ او ګوتمۍ او د سلګونو تاریخي سېکو د قاچاقو مخنیوی هم شوی دی.»

دا په داسې حال کې ده، چې څه موده وړاندې د طالبانو سرحدي پولیسو ویلي و چې په تېرو څلورو کلونو کې یې د ۹۲۱ بېلابېلو تاریخي اثارو د قاچاقو مخه نیولې ده.

د طالبانو په خبره، قاچاق‌کوونکو غوښتل چې مجسمې، سېکې، مډالونه او نور تاریخي اثار د ځمکې او هوا له لارې بهرنیو هېوادونو ته قاچاق کړي.

د لوګر ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د شنبې په ورځ (د مرغومي ۱۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دغه ولایت کې طالب محتسبینو په تېرو دوو اوونیو کې ۱۳ ښځې چې د کورني زورزیاتي قربانیانې وې، ژغورلې دي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «په یادو مېرمنو کې یوه داسې ښځه هم شامله ده، چې له تېرو ۵۰ کلونو راهیسې په برکي‌برک ولسوالۍ کې د سخت کورني بند او تاوتریخوالي لاندې یې ژوند کاوه، له ټولو شرعي او انساني حقونو بې‌برخې وه، خو د امر باالمعروف او نهې عن‌المنکر ریاست د محتسبینو ل لوري یې د پرله‌پسې هڅو په پایله کې بېرته خپل عزت، حیثیت او حقوق ترلاسه کړل».

خو په خبرپاڼه کې د دغې ښځې په کورني بند کې د ساتل کېدو د لامل او همداراز دا چې له هغو کسانو سره چې دغه چلند یې کړی څه کېږي څه نه‌دي ویلي.

د خبرپاڼې له‌مخې، په دغه ولایت کې له درېیو جبري نکاحو هم مخنیوی شوی او همداراز څرګنده شوې، جبري نکاح د شریعت، قانون او ټولنیزو اصولو خلاف عمل دی.

د بدخشان ولایت لپاره د طالبانو د رسنیو دفتر د شنبې په ورځ (د مرغومي ۱۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره د دغې چارې موخه یادې لرې پرتې سیمې ته د دولتي خدماتو رسول او د ځايي اوسېدونکو ستونزو ته رسېدنه په ګوته کړې ده.

د خبرپاڼې له‌مخې، دغې نوې جوړې شوې ولسوالۍ ته ولسوال او مرستیال، مالي او اداري او همداراز د کلیو مدیران نن معرفي شول او په رسمي توګه یې خپلې دندې پیل کړې.

ځايي طالب مسوولینو ویلي، په واخان کې د پامیر ولسوالۍ جوړېدل یوه جدي اړتیا او د ځايي خلکو یوه له پخوانیو غوښتنه وه او په وینا یې، تر دې مخکې د پامیر اوسېدونکي د غرنیز موقعیت او سختو لارو له امله له دولتي خدماتو بې‌ برخې و.

د تېر کال د سلواغې پر ۲۱مه د طالبانو د چارو ادارې له لوري د پامیر د ستراتیژیک موقعیت له‌مخې د ولسوالۍ کېدو وړاندیز شوی و. په هغه وخت کې د طالبانو تر واک لاندې د چارو ادارې په یوه مکتوب کې په ډاګه شوې وه، چې د بدخشان په اداري تشکیل کې د «پامیر» په نوم د نوې ولسوالۍ لګښت د دې ډلې د مشر هبت‌الله په امر د ۱۴۰۴ کال په بودیجه کې شامل شوی و.

د یادونې وړ ده، چې د جمهوریت پرمهال هم ورته وړاندیز شوی و، خو د بدخشان د هغه وخت ځینو استازو د دې ولسوالۍ له جوړېدو سره مخالفت کړی و.