اوکراین: روسیې په خارکییف کې د انرژۍ تاسیسات او په دنیپرو کې د امریکا یو شرکت په نښه کړل

کریسټیا فریلینډ چې کییف ته د مرستو د برابرولو یوه له مخکښو نړۍوالو ملاتړو وه، اوکرایني ریښه لري، د ۲۰۱۹ تر ۲۰۲۴کاله د کاناډا د مرستیالې لومړۍ وزیرې په توګه دنده ترسره کړې او اوس د کاناډا د ملي پارلمان غړې ده.

فریلینډ ویلي، په راتلونکو اوونیو کې به د کاناډا د ملي پارلمان له غړیتوبه استعفا وکړي او همداراز به د اوکراین لپاره د اوتاوا د ځانګړې استازې له دندې هم لاس واخلي.

کریسټیا فریلینډ په خپله اېکس‌پاڼه لیکلي: «اوکراین د نن ورځې د نړۍوالې ولسواکۍ د مبارزې په لومړۍ کرښه کې دی او زه له دې فرصته هرکلی کوم چې له تنخوا پرته د اقتصادي سلاکارې په توګه مرسته وکړم».

د کاناډا له پارلمان څخه د هغې په استعفا سره د دغه هېواد لومړی وزیر مارک کارني باید د هغې د ځای ناستي لپاره ځانګړې ټاکنې اعلان کړي.

د فرانسې ولسمشر امانوېل مکرون او ښځه یې بریژېت مکرون له ډېرې مودې راهیسې له دغه ډول ادعاوو سره مخ دي. په دې ادعاوو کې ویل کېدل چې برېژېت مکرون لومړی نارینه و او نوم یې «ژانمیشل تروګنیو» و، خو په اصل کې دا د هغې د مشر ورور نوم دی.

د بریژېت مکرون د جنسیت او جنسي هویت په اړه د ناوړه تبصرو په تړاو اته نارینه او دوه ښځې د پاریس د محکمې له لوري مجرم وپېژندل شول.

د پاریس محکمې ۹ کسان پر اتو میاشتو تعلیقي بند او یو کس یې له تعلیق پرته پر شپږو میاشتو بند محکوم کړل. له دغو کسانو ځينې یې له جریمو سربېره د هغو ټولنیزو رسنیو له کارولو منع شوي چې په‌کې یې د فرانسې د ولسمشر د ښځې په تړاو تبصرې کړې وې.

د ملا برادر د دفتر مشر عبدالله عزام د دوشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۵مه) په انګلیسي ژبه په اېکس کې لیکلي، چې امریکا نه‌شي کولی «په افغانستان کې د ماتې تاریخي شرم پټ کړي».

امریکا په ۲۰۰۱ کال کې پر افغانستان برید وکړ او د طالبانو حکومت یې ړنګ کړ. دې هېواد له ۲۰ کلنې جګړې وروسته له طالبانو سره د سولې هوکړه وکړه او له افغانستان څخه ووت.

د هغه مهال د افغانستان حکومت د امریکایي ځواکونو د وتلو پر مهال د مقاومت توان له لاسه ورکړ او له هېواد څخه د اشرف غني له وتلو وروسته افغانستان سقوط وکړ.

عبدالله عزام پر اېکس لیکلي: «د ټرمپ په وینا، امریکا په افغانستان کې تحقیر شوه او نړۍ وغندله، خو وروسته په ونزوېلا کې د [مادورو] نیول د دې هېواد وضعیت بدل کړی دی».

هغه زیاته کړې: «که یو یرغلګر د نړۍ په نورو برخو کې څومره اعتبار او شهرت ترلاسه کړي، هغه یې په افغانستان کې له لاسه ورکوي... له هغه ځایه په شرم سره وځي او بیا هڅه کوي چې دا [له لاسه ورکړی اعتبار] په بل ځای کې بېرته ترلاسه کړي».

مادورو د شنبې په ورځ (د مرغومي ۱۲مه) نیټه د امریکا د ځانګړو ځواکونو په عملیاتو کې ونیول شو او بیا هغه او د هغه مېرمن امریکا ته د محاکمې لپاره انتقال شول.

سره له دې چې د طالبانو د ادارې د اقتصادي مرستیال د دفتر مشر خبرې سختې دي، د دې ډلې نورو چارواکو د امریکا پر وړاندې نرم او سوله‌ییز موقف غوره کړی دی. د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر څو ځله د طالبانو د ادارې او امریکا ترمنځ د اړیکو عادي کول غوښتي دي.

که څه هم د سیمې هېوادونه له طالبانو ملاتړ کوي؛ خو د امریکا فشار او د ملګرو ملتونو د بندیزونو له امله نړۍ د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژني او د څارونکو په وینا، طالبان یو نازک او منزوي موقعیت لري.

علي‌یف له اذربایجاني ټلوېزیون سره په مرکه کې ویلي، اذربایجان د ډونالډ ټرمپ په مشرۍ د امریکا ادارې ته د غزې د سوله ساتو ځواکونو د فعالیتونو د څرنګوالي په اړه یو لړ پوښتنې کړې دي.

هغه څرګنده کړه: «موږ ۲۰ پوښتنې برابرې کړې او امریکايي لوري ته مو سپارلي دي. د سوله ساتو ځواکونو په عملیاتو کې زموږ ګډون په پام کې نه‌دی نیول شوی».

هغه زیاته کړه: «زه هېڅکله هم د اذربایجان له خاورې بهر په جګړو کې د ګډون په اړه فکر نه‌کوم».

د یادونې وړ ده، چې د تېر کال په نومبر میاشت کې د اذربایجان د حکومت یوې سرچینې ویلي و، اذربایجان به تر هغه پورې غزې ته د سولې ساتنې عملیاتو لپاره سرتېري ونه‌لېږي، څو چې د اسراییل او حماس ترمنځ جګړه په بشپړ ډول نه‌وي درېدلې.

د ښاغلي ونس کورنۍ د پېښې پر مهال په دې استوګنځي کې نه وو.

د امنیتي مسوولینو په وینا، دا پېښه د سهار په تیاره کې هغه مهال رامنځته شوه چې د هغه ساتونکو د ښیښو د ماتېدو غږ واورېد او له داسې کس سره مخ شول، چې د چکش په وسیله یې هڅه کوله کور ته داخل شي.

یاد کس د پټ امنیتي خدمت یوه موټر ته هم زیان اړولی و او وروسته په هماغه ځای کې ونیول شو.

جي‌ډي ونس له دې پېښې څو ساعته وروسته په اېکس کې په یو پیغام کې د پټ امنیتي خدمت او د سینسیناتي ښار د پولیسو له چټک غبرګون څخه مننه وکړه او ویې ویل، چې د ده په باور «یوه رواني کس» د ښیښو په ماتېدو سره غوښتل کور ته ننوځي.

هغه ټینګار وکړ، چې د پېښې پر مهال دی او د هغه کورنۍ په کور کې نه وو او واشنګټن ډي‌سي ته ستانه شوي وو.

ونس په دې پیغام کې له رسنیو غوښتنه کړې، چې د خپلو ماشومانو د ساتنې لپاره د کور د ماتو شویو ښیښو انځورونه خپاره نه‌کړي او زیاته یې کړه، چې د دې انځورونو د خپرولو خبري ارزښت په اړه شک لري.

د امریکا د خوندیتوب ځانګړې ادارې ویلي، چې د دې قضیې څېړنه د ځایي پولیسو او فدرالي ادارو په همغږۍ روانه ده او د نیول شوي کس هویت تر اوسه په رسمي ډول نه دی اعلان شوی.