ندا محمد ندیم وايي چې اوس په پوهنتونو کې د درسي بهیر کیفیت لوړ دی

دریا د افغانستان د موسیقۍ د وضعیت په اړه وویل: « موسیقي ښايي په هېواد کې چوپه شوې وي، خو هېڅکله به له منځه ولاړه نه شي، نه به راولوېږي او نه به له ژوند څخه ورکه شي. هېڅ ځواک، ان تر ټولو پیاوړي تور او شریر ځواکونه هم، د موسیقۍ د چوپولو توان نه لري، موسیقي پخپله ژوند دی».

دغه وتلي هنرمند ټینګار وکړ چې که څه هم موسیقي د افغانستان د اوسنیو واکمنانو له لوري ځپل شوې، خو لا هم د خلکو په زړونو او کورونو کې ژوندۍ او روانه ده.

فرهاد دریا همداراز له هېواد څخه بهر د افغان هنرمندانو هڅو ته په اشارې د موسیقۍ د راتلونکې په اړه وویل، « بدلون را روان دی، هغه هیلې چې موږ په افغانستان او خپل ژوند کې له لاسه ورکړې دي، بېرته به را وګرځي، موږ باید په دې بدلون کې ونډه ولرو او د هغه برخه شو».

هغه زیاته کړه، « ټولنه بدلون ته اړتیا لري، ډبرین زړونه باید وېلې شي او مات شي».

نوموړي د افغانستان پر ښځو او نجونو لګول شویو محدودیتونو ته په اشارې وویل چې د هغوی هڅې به یوه ورځ پایله ورکړي او ښځې به د هېواد راتلونکې مشرانې وي.

فرهاد دریا له افغان ښځو او نجونو وغوښتل چې د ټکنالوژۍ له لارې د خپل پرمختګ، پوهاوي او ځواکمنتیا لپاره هڅې وکړي.

یاد وزارت د چهارشنبې په ورځ (د مرغومي ۱۷مه) پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي، چې د دې هوکړې له مخې به په جوزجان او سرپل ولایتونو کې ۱۰۵۶ معلولینو ته د اقتصادي پیاوړتیا او نورو برخو کې مرستې برابرې شي.

طالبانو دا نه‌دي‌ څرګند کړي، چې په یادو مرستو کې به د تېر جمهوري نظام نظامي معلولین او د هغوی د کورنۍ غړي هم شامل وي او که نه.

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو تر واک لاندې د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت د اطلاعاتو او عامه اړیکو رییس فیصل خاموش ویلي و، چې په روان مالي کال کې یې شاوخوا ۶۰۰ زره یتیمانو، کونډو او معلولینو ته د شپږو میاشتو مساعدتونه حواله کړې دي.

د هندي رسنیو د راپور له مخې، دغه غونډه د چارشنبې په ورځ د مرغومې په ۱۷مه، د «سري ګورو رام داس» نړیوال هوايي ډګر له لارې د هند-افغان سوداګریزو فرصتونو د ارزونې په موخه شوې ده.

په غونډه کې، چې د هند-افغان سوداګریز کمېسیون د پنجاب د پخواني مشر ګنبییر سینګ په بلنه جوړه شوې وه، د سوداګرو او اړوندو ادارو استازو د امرتسر هوايي ډګر له لارې د سوداګرۍ پر شته او احتمالي فرصتونو بحث وکړ.

په دې ناسته کې د هند پخواني سفیر نوودېپ سوري، د هوايي ډګر رییس بهپینډر سینګ، د راحت کارګو عمومي مدیر سونیل کوهلي او صادروونکي صاحب سینګ باجوه ګډون کړی و. ګډونوالو د کارګو د ظرفیت لوړولو او د صادراتو د اسانتیاوو پر ښه کولو ټینګار کړی دی.

د امرتسر هوايي ډګر رییس بهپینډر سینګ وویل، چې دغه هوايي ډګر تېر کال ۲۳۶ متریک ټنه واردات او ۹۷۲ متریک ټنه صادرات کړي، حال دا چې د تازه او غیر تازه توکو د ساتلو ظرفیت یې ۲۵۰ ټنو ته رسېږي. هغه ژمنه وکړه، چې د سوداګرو د ستونزو د حل لپاره به بشپړه همکاري وکړي.

صادروونکي صاحب سینګ باجوه، چې له کاناډا څخه پنجاب ته ستون شوی، د ځایي کرنیزو محصولاتو د صادراتو پراخ فرصتونه یاد کړل، خو ویې ویل چې د الوتکو محدود ظرفیت، د ګمرک لنډ کاري ساعتونه او رخصتۍ د صادراتو بهیر له ځنډ سره مخ کوي.

د هند پخواني سفیر نوودېپ سوري دغه غونډه د سوداګرۍ په برخه کې مهمه او اغېزناکه وبلله او ویې ویل چې د کابل- دوبۍ سوداګریز دهلیز به د افغانستان او سیمې لپاره نوي اقتصادي فرصتونه رامنځته کړي.

د ګیان ولسوالۍ ابتدایي محکمه دغه کسان د سې شنبې په ورځ د مرغومې په ۱۶مه نېټه په دُرو وهلي دي. دغه مجازات د طالبانو د سترې محکمې له تایید وروسته عملي شوي دي.

طالبانو په تېره اونۍ کې لږ تر لږه ۳۶ کسان په بېلابېلو تورونو د ټول افغانستان په کچه په دُرو وهلي دي.

سره له دې چې نړیوالې ټولنې د بدني سزا، شکنجې او عامه ارعاب سره مخالفت کړی، طالبانو په عامه ځایونو کې د مجازاتو ورکولو ته ادامه ورکړې ده.

طالبان دا کړنې د «اسلامي شریعت» د پلي کولو په توګه یادوي.

د افغانستان د زعفرانو د کروندګرو اتحادیې د چارشنبې په ورځ وویل، چې د دغه لوړ ارزښته محصول ۹۵ سلنه برخه د هېواد په لوېدیځ، هرات ولایت کې تولید شوې ده.

د اتحادیې مشر ابراهیم عدیل ویلي، چې د زعفرانو ټول حاصلات د اروپا، عربي هېوادونو او امریکا بازارونو ته صادر شوي دي.

د نوموړي په وینا، دا مهال زعفران د هېواد په کچه پر نږدې ۱۲ زره هکتاره ځمکه کرل کېږي، چې له دې نه شاوخوا ۱۰ زره او ۵۰۰ هکتاره یې په هرات ولایت کې دي.

په ورته وخت کې، افغان زعفرانو د کیفیت له پلوه یو ځل بیا د نړۍ لومړی مقام خپل کړی او دا لسم ځل دی چې د بلجیم په بروکسل کې مېشت د خوند ارزونې نړیوال انستیتوت له لوري دغه مقام ورکول کېږي.

زعفران د افغانستان له مهمو صادراتي توکو شمېرل کېږي چې له ډبرو سکرو، تازه او وچو مېوو، لاسي اوبدل شویو غالیو او قیمتي او نیمه قیمتي ډبرو سره یو ځای صادرېږي.

دغه لوړ ارزښته کرنیز محصول چې په ولسي اصطلاح د «سرو زرو» په نوم یادېږي، د زیاتې ګټې له امله ورځ تر بلې د لا ډېرو بزګرانو پام ځان ته اړوي.

دا مهال د زعفرانو یو کیلوګرام په کورني بازار کې شاوخوا ۱۰۰ زره افغانۍ پلورل کېږي او بیې یې د زیاتېدو په حال کې دي.