د ملګرو ملتونو د ماشوم حقونو د کمېټې مشرې ویلي، د طالبانو نوی فرمان چې په ځانګړي ډول د ماشومو نجونو د ودونو په اړه صادر شوی، د ماشومانو ودونو ته مشروعیت ورکوي او د بشري حقونو له اصولو سره په ټکر کې دی.
د سوفي کیلادزې په وینا، د ماشومانو ودونه «کلتوري، دودیزه یا شخصي موضوع نهده، بلکې د ماشوم د حقونو یوه حیاتي او بنسټیزه مسئله ده».
د ملګرو ملتونو د ماشوم حقونو د کمېټې مشرې د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۶مه) له عربنیوز سره په مرکه کې د طالبانو نوی فرمان د «نړیوالو معیارونو پر وړاندې مستقیمه ننګونه» وبلله او ټینګار یې وکړ، چې په نړیواله کچه د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژندنه د افغانستان لپاره د بشري حقونو ژمنې نه لغوه کوي.
د طالبانو عدلیې وزارت د غویي په ۲۴مه اعلان وکړ، چې د «زوجین تفریق اصولنامه» د دې ډلې د مشر هبتالله اخوندزاده له توشېح وروسته په رسمي جریده کې خپره شوې ده. په دې اصولنامه کې د نکاح د فسخې شرایط، د ماشومانو د ودونو موضوع او د ماشومانو د سرپرستۍ اړوند احکام راغلي دي، چې د نړیوالو بنسټونو له سختو غبرګونونو سره مخ شوې ده.
د دې فرمان له تر ټولو جنجالي برخو څخه یوه د رضایت موضوع ده. د نویو مقرراتو لهمخې، که یوه نجلۍ له بلوغ وروسته چوپه پاتې شي، دا چوپتیا یې د واده لپاره د رضایت په معنا ګڼل کېدای شي. خو دا حکم پر هلکانو نه پلی کېږي.
د ملګرو ملتونو د ماشوم د حقونو د کمېټې مشرې سوفي کیلادزې ټینګار وکړ: «هغه ماده چې له بلوغ وروسته واده روا ګڼي او د نجلۍ چوپتیا د رضایت په توګه تعبیروي، د بشري حقونو له نړیوالو معیارونو او د ماشوم د حقونو کنوانسیون ته د افغانستان له ژمنو سره سمون نه لري».
هغې د بلوغ مفهوم هم تر پوښتنې لاندې راوستی او زیاتوي: «بلوغ د لویوالي یا د واده د قانوني عمر مترادف نهشي ګڼل کېدای. د کنوانسیون له تعریف سره سم، هر څوک چې تر ۱۸ کلنۍ کم عمر ولري ماشوم بلل کېږي او ماشومان په ذاتي توګه د واده لپاره د رضایت څرګندولو اړینه حقوقي پوخوالی او خپلواکي نهلري».
د نوموړې په باور، د طالبانو نوی فرمان د ماشوم د حقونو د کنوانسیون ټول بنسټیز اصول، لکه زدهکړه، روغتیا، له تاوتریخوالي څخه خوندیتوب او د نظر څرګندولو حق، په یوه وخت کې تر پښو لاندې کوي.
د ملګرو ملتونو دې چارواکې د نجونو پر زدهکړو د بندیز په یادولو سره وویل: «منځنیو زدهکړو ته لاسرسی ځانګړی اهمیت لري. هغه نجونې چې په ښوونځیو کې پاتې کېږي، د ماشومانو د ودونو له خطر څخه تر ډېره خوندي وي او ډېرې کمې ورسره مخامخ کېږي».
د ملګرو ملتونو د ماشوم د حقونو کمېټې تر دې وړاندې هم په یوې اعلامیه کې له طالبانو غوښتي وو، چې د ماشومانو د ودونو اړوند قوانین لغوه کړي.
خو تر دې مخکې د طالبانو ویاند ذبیحالله مجاهد د «زوجینو د تفریق اصولنامې» په اړه د نیوکو په غبرګون کې ویلي وو، چې دغه اصولنامه د کمعمره نجونو د ودولو معنا نهلري، بلکې د قضاتو لپاره ده، چې په پخوانیو او پېچلو کورنیو قضیو کې روښانه پرېکړې وکړای شي. هغه ویلي، چې په دې اړه نیوکو ته باید ارزښت ورنهکړل شي.
