پکتیکا کې د کور دروازې ته ایښودل شوي ماین چاودنې پلار او زوی ټپیان کړي

د دغه کارکوونکي په وینا، د امر له لوري یې ورته ویل شوي چې له نن ورځې به یو ځانګړی فورم لاسلیک کوي چې یا به خپل ځیرک موبایلونه تسلیموي او یا به یې ماتوي.

نوموړی ادعا کوي چې د دې حکم د نه منلو په صورت کې به له دندې ګوښه او د طالبانو محکمو ته به معرفي شي.

هغه زیاتوي چې د خپلې کورنۍ د نفقې لپاره اړ دی د هر ډول حکم اطاعت وکړي، خو په وینا یې دا ډول محدودیتونه د کار په بهیر منفي اغېز لري.

د دغه کارکوونکي په خبره، د دندې ډېرې چارې یې د ځیرک موبایل له لارې تنظیمېدې او د دې وسیلې له لرې کېدو سره به یې کارونه ډېر پیچلي او ستونزمن شي. هغه دا اقدام د ټکنالوژۍ له پرمختګ سره په ټکر کې بولي.

طالبانو د دولتي کارکوونکو لپاره د زیرک موبایل کارول منع کړي او د نه منلو په صورت کې یې د قانوني اقدام او محکمې ته د سپارلو خبرداری ورکړی دی.

ځینې منتقدین په دې باور دي چې طالبان د دې لپاره د ځیرک موبایلونو کارول محدودوي چې د هغوی ناوړه کړنې او سرغړونې ثبت او مستندې نه شي.

هغه وایي: «زه شپږ کلنه وم چې مور مې د جګړې پرمهال د راکټ لګېدو له امله ووژل شوه. هغه جګړې چې د جهاد تر نوم لاندې په افغانستان کې وشوې، زه یې د مور له سیوري بې‌برخې کړم او زما ژوند یې د تل لپاره بدل کړ».

د هغې په وینا؛ جګړې تل د افغانانو لپاره د درد، ویجاړۍ او قربانۍ لامل شوې دي. هغه زیاتوي: «هیڅ افغان له جګړو راضي نه‌دی. هر څوک چې د دغه جګړو قرباني شوی، هېڅکله به د جګړې عاملین ونه بښي».

دغه ښځه وايي، افغانان له لسیزو جګړو څخه یوازې تریخ او دردناک یادونه لري او ډېر کم کسان به وي چې له هغه دورې څخه ښه خاطره ولري. هغې د طالبانو له‌خوا د جهادي اثارو د ساتنې لياره د موزیم جوړولو په اړه وویل: «هیڅ افغان د جګړو له دورې ښه خاطره نه‌لري. موزیم باید د هغو شیانو لپاره جوړ شي، چې غواړو د ارزښت له مخې یې یاد تل پاتی وي؛ د علم، فرهنګ، هنر او پرمختګ لپاره نه د جګړې او ویجاړۍ لپاره».

نوموړې د افغانستان د جګړو دوره د هېواد «توره دوره» بللې او ټینګار یې کړی، چې د جګړې د ستاینې پرځای باید د قربانیانو یاد تازه وساتل شي او د داسې پېښو د تکرار مخه ونیول شي. د هغې په وینا: «موږ د سولې یادګار ته اړتیا لرو، نه د جګړو».

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو عدلیې وزارت د «جهادي اثارو د ساتنې قانون» د یادې ډلې د مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده له توشیح وروسته نافذ او خپور کړ. بلخوا په خوست کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور ریاست ویلي، چې د دغه ولایت د عمومي موزیم او د جهادي اثارو د ساتنې موزیم لپاره د خوست په «بېرغ تپه» سیمه کې ۱۵ جریبه ځمکه تثبیت کړې ده.

هغه افغانستان انټرنشنل ته په خپل رالیږلي پیغام کې ویلي چې د هند د ویزې لپاره یې غوښتنه کړې وه، خو ورته ویل شوي چې باید له طبي شورا رسمي مکتوب وړاندې کړي، خو مکتوب یې نه دی ترلاسه کړی.

نوموړی همدارنګه زیاتوي چې د پاکستان ویزه که څه هم تر ۲۰۰۰ ډالرو پورې تمامېږي، خو دی نه دی توانیدلی چې ترلاسه یې کړي، ځکه د ده په وینا، دغه هېوادونه افغان پاسپورټ لرونکو ته ویزې نه ورکوي.

یاد ځوان وایي، چې د ویرې او ناتوانۍ له امله کورته نه شي تلای، ځکه په وینا یې د ناروغ پلار وضعیت او خپله بي وسي یې ځوروي.

نوموړې ویلي، د لور یې لوی ارمان و چې زده‌کړې بشپړې کړي او خپلې ټولنې ته د خدمت جوګه شي؛ خو د طالبانو له بیا واکمنېدو سره یې ټولې هیلې مړاوې شوې او خوبونه یې له‌منځه ولاړل.

هغې زیاته کړې، چې لور یې د زرګونه نورو افغان نجونو په څېر ورځ تر بلې نهیلې کېږي او دغه وضعیت ورته د زغملو نه‌دی. د دغه مور په وینا؛ د همدې اندېښنو له امله د شپې ارام خوب نه‌شي کولی او تل په دې فکر کې وي، چې څنګه خپله لور له دې تیارو او نهیلۍ وژغوري.

هغې ویلي: «موږ یوازې یو عادي ژوند، امنیت، زده‌کړې او د راتلونکي لپاره فرصت غواړو». نوموړې هیله څرګنده کړې، چې پیغام یې نړۍ ته ورسېږي او نړۍوال پوه شي چې د زده‌کړو له حقه د بې‌برخه شویو نجونو د شمېرو ترشا داسې له درده ډکې مېندې هم شته چې هره ورځ د خپلو لوڼو د ناروښانه برخلیک له امله اوښکې تویوي.

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده‌کړو بندیز لګولی او نږدې پنځه کاله کېږي چې افغان نجونې له منځنیو او لوړو زده‌کړو بې‌برخې دي.

شېرعلي ظريفي په خپله‌فېسبوک‌پاڼه ليکلي، د پيسو د پور د ترلاسه کولو په لړ کې یې دوه نيم کاله وړاندې د مدافع وکيل له لارې د کابل د بګراميو محکمې ته عريضه وکړه او څه وخت مخکې یې بيا له محکمې د عريضې په اړه پوښتنه وکړه، نو ورته وویل شول: «ستا د دوسېې نوبت ۲۵۰م دی، تر اوسه پنځوس دوسېې اجرا شوي، ۲۰۰ لا پاتې دي، یا انتظار وباسه او یا سترې محکمې ته عارض شه چې نوبت دې رامخکې کړي».

هغه زیاتوي: «سترې محکمې ته مې عریضه وکړه چې دا څه حال دی؟ په څلورو کلونو کې پنځوس دوسېې؟ زه به شپاړس کاله نور انتظار باسم چې په ابتدایه محکمې کې نوبت راورسیږي، بیا مرافعه او تمیز، مطلب دا چې عدالت تعطیل دی، د خلکو غم وخورئ».

د هغه په وینا، له ډېر انتظار وروسته د طالبانو سترې محکمې یوازې دومره ورته ولیکل: «تاسو خپل نوبت ته منتظر اوسئ».

100%

هغه څرګنده کړې: «زما د تجربې مطابق: چې په یوه اداره کې چارواکو ته د کار د اجرا لپاره ودریدې، که کار ېې درته وکړ، احسان به ېې ګڼې او که خنډونه ېې درته جوړ کړل، وېې شړلې او وېې رټلې، عدالت به ېې ګڼې، نظام ته به اسلامي وایې او په هر حال به شکر باسې».
د یادونې وړ ده، چې دا یوازې د یوه کابل مېشتي روایت دی، افغانستان انټرنشنل- پښتو یې په خپلواکه توګه نه‌تاییدوي.