سویلي افریقا: له برېکس ډلې سره د نویو هېوادونو په یو ځای کېدو د برېکس نوم نه بدلیږي

د دغه پوځي چارواکي په وینا؛ د روسیې دغه برید د اوږد واټن ویشتونکو وسلو په مرسته په دقیق ډول تر سره شوی دی.

نوموړي د یکشنبې په ورځ (د وږي ۵مه) په یوه ویډیویي پیغام کې وویل: “د روسیې وسله والو ځواکونو د شپې پر مهال د کیف په څنډه کې پر یوه هوايي ډګر په خورا دقیقو وسلو برید کړی دی”.

جنرال ایګور کوناشینکوف زیاته کړه، چې په دې برید سره د روسیې د وسله والو ځواکونو هدف ترلاسه شوی دی.

په یاد هوايي ډګر کې د دغه برید د ځاني او مالي زیانونو په اړه تر اوسه کوم راپور نه دی خپور شوی.

دا برید د اوکراین د بې پیلوټه الوتکو له برید وروسته د روسیې له خوا شوی دی.

فاکس نیوز د امریکا د عدلیې وزارت په حواله وايي، چې ۳۱ کلن ډاکتر محمد مسعود یو پاکستانی ډاکتر و، چې د منیسوټا ایالت د راچسټر د ښار په یوه کلینیک کې یې کار کاوه.

خبر زیاتوي، چې نوموړي څو ځلې په عراق او شام کې په داعش وسلوالې ډلې کې د شاملېدو هیله څرګنده کړې وه او د دغې ډلې له مشرانو څخه یې ملاتړ هم کړی و.

د امریکا د عدلیې وزارت په وینا؛ چې نوموړي په امریکا کې د برېدونو پلان لاره او هم یې په ۲۰۲۰ کال کې اردن او له هغه ځای څخه سوریې ته د تګ ټکټ اخیستی و.

د یادونې وړ ده، چې د ۲۰۲۰ کال په مارچ میاشت کې یو شمېر امریکايي څارنوالانو ویلي وو، چې دغه ډاکټر د امریکا د پلټنو فيډرالي ادارې کارکوونکو ته پیسې ورکړې دي او له هغوی یې غوښتي، چې د داعش له وسلوالې ډلې ملاتړ وکړي او هم یې پلان لاره چې په امریکا کې بریدونه ترسره کړي.

د تحقیقاتو کمېټې وویل، چې د ټولو لسو قربانیانو هویت مشخص شوی او دوی د ښاغلي پریګوژین په شخصي الوتکه کې د مسافرینو له لېست سره سمون لري.

د واګنر ډلې د مشر پریګوژین یوه شخصي الوتکه د اپریل په درېیمه د مسکو په شمال لویدیځ کې ولویده او ټول سپاره یې ووژل.

تر دې مخکې د «پریګوژین په وژنه» کې د روسیې د ولسمشر د لاس لرلو په اړه ګونګوسې خپرې شوې وې.

خو کرملین ماڼۍ بیا دا ګونګوسې رد کړې وې.

هغه دغه قانون ته په اشاره زیاته کړه: «زموږ یورانیم بډایول د ستراتیژیک اقدام د قانون له مخې روان دي.»

د دې میاشتې په لومړیو کې والسټریټ جورنال راپور ور کړ چې ایران د وسلې په کچه د یورانیم بډایولو زېرمه کول کم کړې او هم یې د ۶۰ سلنه په کچه بډایه شوي یورانیم نري کړي دي.

وال سټرایټ د خپلو سرچینو په حواله د ایران دا ګام له امریکا سره د تاوتریخوالي کمولو لپاره ګټور بللی و.

په ۲۰۲۰ کال کې د ایران توندلاري پارلمان د یوه قانون په تصویب سره حکومت ته اجازه ور کړه چې که نور لوري د ۲۰۱۵ کال اټومي تړون پوره نه پلی کوي، نو تهران هم له ټاکلی حد یورانیم ډېر بډایولی شي.

په ۲۰۱۸ کال کې له دې تړون د امریکا په وتلو او پر تهران د بندیزونو بیا لګولو پسې ایران هم له اټومي تړون سرغړونه پیل کړه.

د ۲۰۱۵ کال اټومي تړون له مخې ایران ۳.۶۷ سلنه پورې یورانیم بډایولی شي، خو دغه هېواد پر ۲۰۲۱ کال تر ۶۰ سلنې ټینګوالي یورانیم بډایول پیل کړل.

ایران په دغه ګام سره مواد دومره بډایوي چې اټوم بم جوړولو ته یې نږدې کړی دی، خو تهران تل وايي، چې اټومي پروګرام یې سوله ییز دی او اټومي وسلې نه جوړوي.

لیکوال او ژورنالېست نور ولي سعید شینواری، چې د دغې غونډې له جوړوونکو څخه دی؛ افغانستان انټرنشنل-پښتو ته وویل؛ دا لومړی ځل دی، چې په اروپا کې په زرګونه خلک د خپلواکۍ د جشن په پار راټولیږي او یاد جشن څو برخې لرلې.

هغه زیاتوي:” په دې غونډه کې له پنځو زرو زیاتو کسانو برخه لرله، چې د غونډۍ لومړۍ برخې په توګه د اماني دورې یو مستند فلم خپور شو او دویمه برخه یې د نجونو د زده کړو په اړه پیغامونه وو”.

د شینواري په خبره، چې په دغه جشن کې د هنر، ژورنالېزم، ادبیاتو، ژبپوهنې او نورو ټولنیزو علومو مخکښانو ته ایوارډونه هم ورکړل شول.

هغه وویل: "دغه جشن په کولن کې د افغانستان کلتوري ودې ټولنې، هیله تلویزیون او ایوانټ پالاسټ هوټل په کوربه توب ترسره شو".

نوموړی وايي، چې په غونډه کې مشاعره هم وشوه او ورپسې ملي او حماسي سندرې واورول شوې.

شینواري زیاتوي، چې له دغې غونډې یې موخه په اروپا کې د افغانانو راټولول او د افغانستان د ملي او تاریخي ورځو یادونه وه.

د یادونې وړ ده، چې په تېرو شلو کلونو کې دا لومړی ځل دی، چې په جرمني کې په دومره لویه کچه فرهنګي او تاریخي غونډه جوړیږي.

له دې وړاندې د امریکا په کلفرونیا ایالت کې یو شمېر افغانانو د افغانستان د خپلواکۍ د ۱۰۴مې کلیزنې نمانځغونډه کړې وه.