د افغانستان د کرېکټ ملي لوبډلې د نړۍوال جام په سیالیو کې انګلینډ ته ماتې ورکړه

نوموړي پر خپلې فیسبوک پاڼه د تسلیت په یوه یادښت کې لیکلي، چې شهزادګۍ هندیه د غربت او جلا وطنۍ په دیار کې مړه شوې او هغه د غازي امان الله خان او ملکې ثریا د فکري میراث نښه وه.

په یادښت کې راغلي، چې د شهزادګۍ هندیې شخصیت او له وطن سره د علاقې تومنه د هغې د نیا سراج الخواتین څخه متاثره وه.

د پخواني ولسمشر په یادښت کې د هغه کاري دورې ته په اشارې ویل شوي، چې له اوږدې مودې وروسته افغانستان ته د بېرته راتګ زمینه ورته برابره شوې وه. ولسمشر غني او بي بي ګل یې له خبرو او نظریاتو څخه زده کړه کړې او هغه یې عملي کړي دي.

تېره ورځ د افغانستان د پخواني پاچا غازي امان الله خان لور شهزادګۍ هندیه د ۹۴ کلونو په عمر په ایټالیا کې مړه شوه.

د شهزادګۍ هندیه لور ثریا ملک پر فیسبوک د خپلې مور مړینه تایید کړې او لیکلي یې دي، چې هندیه د شنبې په شپه (د تلې په ۲۱مه) نېټه د ایټالیا په روم ښار کې مړه شوه.

شهزادګۍ هندیه د اروپا په بیلابېلو ښارونو کې په خپلو ویناوو کې ډېره هڅه وکړه، چې د نړۍ پام په ۲۰۰۱-۱۹۹۶ میلادي کلونو کې د ښځو پر وړاندې د طالبانو د ناسمو سیاستونو په لور راواړوي.

هغه د شاه امان الله او ملکې ثریا له نهو اولادونو څخه یوه وه.

شهزادګۍ هندیه د خپل پلار له ګوښه کېدو پنځه میاشتې وروسته د ۱۹۲۹میلادي کال د جنورۍ په ۱۴ مه د هند په ممبۍ ښار کې وزېږیده او وروسته بیا له خپلې کورنۍ سره ایټالیا ته ولاړه.

نوموړې په لومړي ځل د پخواني ولسمشر حامد کرزي د واکمنۍ پر مهال کابل ته راغله او وروستی سفر یې د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني د واکمنۍ پر مهال و.

تر اوسه دا نه ده روښانه چې د نوموړې جسد به افغانستان ته راوړي او که په ایټالیا کې به یې خاورو ته سپاري.

د سیالۍ په پیل کې د چیلي ښځینه کرېکټ لوبډلې پچه وګټله او ارجنټاین ته یې د توپ وهنې بلنه ورکړه، خو د کرېکټ د مبصرینو په وینا دا پرېکړه یوه نادرسته پرېکړه وه؛ ځکه ارجنټاین په شلو اورونو کې د یوې لوبغاړې په سوځېدو ۴۲۷ منډې جوړې کړې.

دا د ښځینه کرېکټ په تاریخ کې تر ټولو ډېرې منډې دي، چې په یوې شل اوره لوبه کې کیږي.

تر دې وړاندې د بحرین ښځینه لوبډلې په یوه نړۍواله شل اوریزه سیالۍ کې ۳۱۸ منډې جوړې کړې وې.

د چیلي پر وړاندې د ارجنټاین ښځینه لوبډلې دواړو د پیل توپ وهونکو سلیزې بشپړې کړې او د لومړۍ وېکټې لپاره یې د ۳۵۰ منډو ریکارډ جوړ کړ.

د ارجنټاین د پیل توپ وهونکې البرټینا ګلان د ۱۴۵ ناسوځیدلو منډو او لوسیا ټیلر د ۱۶۹ منډو ریکارډ جوړ کړ.

د ارجنټاین لوبډلې په ۴۲۷ منډو کې ۵۷ څلوریزې وهلې، خو په ټوله لوبه کې یې کومه شپږیزه نه ده وهلې.

د چیلي د توپ اچوونکو په ډله کې له کونس تنزا څخه په څلورو اورونو کې ۹۲ منډې اخیستل شوې وې او په یوه اور کې د ۵۲ منډو په ورکولو سره، ارجنټاین د ښځینه کرېکټ په تاریخ کې نړۍوال ریکارډ جوړ کړ.

د چیلي د توپ وهنې په پاڼۍ کې دغه لوبډله په ۱۵ اورونو کې د ۶۳ منډو په جوړولو وسوځېده او لوبه د ارجنټاین په ګټه تمامه شوه.

د کرېکټ د شل اوره نړۍوالو لوبو د نړۍوالو ریکارډونو په ډله کې د ارجنټاین دا بریا تر ټولو لویه او تاریخ جوړوونکې بریا وبلل شوه.

د اکټوبر ۱۵مه د ملګرو ملتونو په کالیز کې د کلیوالو ښځو نړۍواله ورځ نومول شوې ده.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ د دفتر د معلوماتو له مخې، اوسمهال د هرات له ښځو سره د متخصصینو د مشورو او ټولنیزو رواني مرستو له لارې ملاتړ کېږي.

په ورته وخت کې د ماشومانو لپاره د ملګرو ملتونو وجهي صندوق «یونیسېف» هم ویلي، چې د هرات ولایت د وروستیو زلزلو په زیانمنو شویو کې یې نږدې ۹۰ زیانمن شوي ښځې او ماشومان دي.

د تېرې اونۍ له پیله په هرات کې څو ځله زلزله شوې، نن د یکشنبې ورځ «د تلې ۲۳مه» سهار د افغانستان لویدیځ هرات ولایت د رېښتر په کچه ۶،۳ درجې زلزلې ولړزاوه.

تر لومړۍ زلزلې نږدې شل دقیقې وروسته د دویم ځل لپاره هم د ۵،۵ درجې په شدت زلزله وشوه او په هغې پسې بیا بله ۴،۲ زلزله وه.

د نننۍ زلزلې د لومړي ټکان مرکز د هرات ښار ۳۶ کیلو مترۍ کې او د دويم ټکان مرکز د یاد ولایت په ۲۶ کیلو مترۍ کې ښودل شوی.

ځايي سرچېنې وايي، چې طالبانو دا دوه تنه د پخواني حکومت نظامیان دادی خان او جاوید تېره شپه (د میزان ۲۳ مه) د شپې دوه نیمې شاوخوا له کور څخه ویستي او د زیاتې شکنجې وروسته یې ووژل.

بل خوا د طالبانو د لغمان امنیه قومندانۍ د یوې خبرپاڼې خپرولو سره ویلي؛ دا دوه تنه پخواني نظامیان یې په دغه ولسوالۍ کې په ناامنۍ کې په لاس لرلو تورن کړي دي او ویلي چې د جګړې پرمهال وژل شوي دي.

د وژل شوو پخوانیو نظامیانو کورنۍ غړي وايي، چې دادی خان او جاوید له هېڅ کومې وسلوالې ډلې سره همکاري نه درلوده او د جمهوریت له ړنګېدو سره د لغمان دولت شاه ولسوالۍ د ګړان کلي کې پر بزګری بوخت وو.

دوی زیاتوي، چې د دولت شاه ولسوالۍ طالبانو ته یو شمیر ځايي مشران ورغلي ترڅو مړي خاورو ته وسپاري، خو طالبانو د مړو ورکولو څخه انکار کړی دی او ځايي مشران یې رټلي دي.

کورنۍ غړي یې وايي: "طالبانو دا کسان له کورونو وویستل او وروسته یې په ډبرو ووېشتل ، د زیاتې شنکجې وروسته یې مړي د ولسوالۍ په دروازه کې اچولي دي او خلک یې نندارې ته راټول دي".

هغه انځورونه چې افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته رسېدلې، په کې ښکاري چې دا دوه پخواني نظامیان ډېرو شکنجو وروسته په بې رحمۍ سره وژل شوي دي.

په تېرو څو میاشتو راهسې د لغمان دولت شاه ولسوالۍ کې د ازادۍ جبهې پر طالبانو باندې د څو پرلپسې بریدونه پړه پر غاړه اخیستې ده.

په ملګرو ملتونو کې د افغانستان سرپرست استازي نصیر احمد فایق ( د تلې په ۱۹مه) د بشري حقونو د پراختیا او ساتنې د عمومی اسمبلۍ د درېیمې کمېټې ناستې ته وویل، چې د طالبانو ضد ډلو د غړیتوب په تور د پخوانیو امنیتي ځواکونو او ملکي وګړو خپلسري نیول او ناقانونه وژنې لا هم روانې دي.

د قطر د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلي، چې په دې کتنه کې د قطر او ملګرو ملتونو ترمنځ پر همکاریو او د افغانستان په وروستیو پرمختګونو خبرې شوې دي.

اعلامیه زیاتوي، چې په دې کتنه کې د قطر لومړي وزیر د افغانستان له خلکو سره د پرمختګ او هوساینې د هیلو د پوره کولو لپاره د قطر پر ژمنو ټینګار کړی دی.

د افغانستان په چارو کې د ملګرو ملتونو ځانګړي همغږي کوونکي همدارنګه په افغانستان کې د تلپاتې سولې د ترلاسه کولو لپاره د نړیوالو د ملاتړ لپاره د قطر د دوامداره هڅو هرکلی وکړ.

قطر د طالبانو یو له هغو ملاتړو هېوادونو څخه دی، چې په د امریکا او طالبانو تر منځ د خبرو کوربه توب یې کاوه او د افغانستان د وروستي جمهوري دولت له سقوط وروسته لا هم په نړیوال سټیج د دغې ډلې د ملاتړ لپار کار کوي.