طالبان وايي د زلزلې له ځایه د هرات حوزوي روغتون ته د یوه تن مړی او ۳۵ ټپیان ور وړل شوي

ښاغلي سټانو ویلي، «د ټولو افغانانو بشري حقونه، د ژوند حق او د ټولو توکمیزو او مذهبي ټولنو د حقونو په ګډون باید خوندي او درناوی وشي.»

د جمعې په ورځ د تلې په ۲۱مه د پلخمري ښار په دویمه ناحیه کې د امام زمان په جومات کې یوه ځانمرګي بریدګر د لمونځ کوونکو په منځ کې ځان ته چاودنه ورکړه. طالبانو ویلي، چې په دغه برید کې لږ تر لږه اوه شیعه ګان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان شوي دي.

د یاد برید مسولیت داعش په غاړه اخیستی دی. او ویلي دي، په یاد برید کې يې، «۵۰ شیعه ګان وژلي او لسګونه ټپیان کړي.»

تر دې وړاندې د د ملګرو ملتونو د امنیت شورا هم پر امام زمان جومات برید غندلی و.

دغې شورا د ترهګرۍ د عاملانو، تنظیمونکو او ملاتړو د حساب ورکونې او د هغوی د محاکمې پر اړتیا ټینګار کړی دی.

د زلزلې د لومړي ټکان مرکز د هرات ښار په ۳۶ کیلومترۍ کې ښودل شوی او د دوهم ټکان مرکز د هرات ښار په ۲۶ کیلومتری کې ښودل شوی.

د افغانستان په لویدیځ هرات ولایت کې د نن سهار زلزله په بادغیس او فراه ولایتونو کې هم حس شوې ده.

له هرات څخه عینې شاهدانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، زلزله سهار شاوخوا اته بجې وشوه.

تر اوسه د یادې زلزلې د زیانونو په اړه معلومات نه دې خپاره شوي.

په هرات کې د زلزلې د تکانونو له ویرې د تېرې یوې اونۍ راهیسې د یاد ولایت وګړي د شپې مهال له خپلو کورونو بهر په خیمو کې ویده کیږي.

متحده عربي امارات وايي چې د شنبې په ورځ (د تلې ۲۲مه) په هرات کې یې د دغه روغتون د جوړولو کار پیل کړ.

همدا راز د شنبې په ورځ متحده عربي اماراتو د هرات زلزله ځپلو ته دوې الوتکې چې ۵۳ ټنه مرسته ورسره وه، لیږلې دي.

متحده عربي امارات وايي چې په دغه مرسته کې د خوراکي توکو کڅوړې او ۵۰۰ خیمې شاملې دي چې د زرګونو اغیزمنو خلکو په ځانګړي توګه ماشومان ، میرمنې ، زاړه او ناروغانو اړتیاوي پوره کړي.

د جمعې په ورځ د تلې په ۲۱ مه د پلخمري ښار په دویمه ناحیه کې د امام زمان په جومات کې یوه ځانمرګي بریدګر د لمونځ کوونکو په منځ کې ځان ته چاودنه ورکړه.

طالبانو ویلي وه چې په دغه برید کې لږ تر لږه اوه شیعه ګان وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان شوي دي.

د یاد برید مسولیت داعش ډلې په غاړه اخیستی.

داعش ډلې ویلي چې د دې ډلې ځانمرګي بریدګر خپل ځانته په چاودلو سره «۵۰ شیعه ګان وژلي او لسګونه نور یې ټپیان کړي دي.»

د ملګرو ملتونو امنیت شورا د دغه برید د غندلو ترڅنګ د ترهګرۍ د عاملینو، تنظیمونکو او ملاتړو د حساب ورکولو او محاکمه کولو پر اړتیا ټینګار کړی دی.

دغې شورا ویلي، هر ډول ترهګریزې کړنې په هر وخت، هر ځای او د هر چا له خوا جنایت او د نه منلو وړ دی.

د ملګرو ملتونو امنیت شورا پر ټولو هېوادونو په ټینګار کولو سره ویلي، چې د ملګرو ملتونو د منشور او نورو نړیوالو قوانینو سره سم د تروریستي اعمالو پر وړاندې مبارزه وکړي.

په دې وروستیو کلونو کې د افغانستان هزاره او شیعه مذهبي ځایونه او عامه مرکزونه د خونړیو چاودنو هدف ګرځېدلي دي.

دا بریدونه په تیرو دوو کلونو کې په افغانستان کې د طالبانو له بیا واکمنۍ سره لا هم دوام لري او د ځینو دغو بریدونو مسولیت داعش ډلې په غاړه اخیستی دی.

د بښنې نړیوال سازمان وايي، له ۲۰۲۱ کال راهیسې چې طالبانو د افغانستان واک تر لاسه کړی، د هزاره شیعه ټولنې د غړو ګڼ هدفي وژنې یي مستند کړي دي.

دغه سازمان ویلي چې پر افغان شیعه ګانو د داعش بریدونه د بشریت ضد جنایت یوه بېلګه ده.

 ثريا ملک ليکلي چې «په افغانستان کې د تېرو څلورو لسيزو ګډوډيو په ترڅ کې بي بي هندیه جانې په پرله پسې توګه هڅه کوله چې له خپلو هېوادوالو سره مرسته وکړي او د افغانانو د ژغورنې لپاره نړيوال ملاتړ ترلاسه کړي».

اغلې ملک زیاته کړې، چې شهزادګۍ هندیه د اروپا په بیلابېلو ښارونو کې په خپلو ویناوو کې ډېره هڅه وکړه چې د نړۍ پام په ۲۰۰۱-۱۹۹۶ میلادي کلونو کې د ښځو پر وړاندې د طالبانو د ناسمو سیاستونو په لور راواړوي.

هغه د شاه امان الله او ملکې ثریا له نهو اولادونو څخه یوه وه. شهزادګۍ هندیه د خپل پلار له ګوښه کېدو پنځه میاشتې وروسته د ۱۹۲۹میلادي کال د جنورۍ په ۱۴ مه د هند په ممبۍ ښار کې وزېږیده او وروسته بیا له خپلې کورنۍ سره ایټالیا ته ولاړه.

شهزادګۍ هندیه خپلې زدکړې په سوییس او وروسته یې د روم ښار په ګریګوري پوهنتون کې پای ته ورسولې.

هغه په لومړي ځل په ۱۹۶۸ میلادي کال کې افغانستان ته راغله.

غازي الله خان د افغانستان عصري پاچا و چې اروپا ته له سفر وروسته یې پراخ سیاسي او ټولنیز اصلاحات پیل کړل. تر دې سفر وروسته شاه امان الله د نجونو د ښوونځیو په ګډون څو ښوونځي جوړ کړل.

خو د شاه امان الله اصلاحات د یو شمېر عالمانو او قومي مشرانو د مخالفت له امله ناکام شول.