د نیوزیلینډ کرېکټ ملي لوبډلې افغانستان ته د ۱۴۹ منډو په توپیر ماتې ورکړه

دغې ادارې د چهارشنبې په ورځ (د تلې په ۲۶مه) پر اېکس ټولنیزې شبکې په یوه یادښت کې لیکلي: «راټول شوي ارقام ښيي، چې د روان کال په لومړۍ ربعه کې د نړۍ ۲۵ هېوادونو د افغانستان له لارې خپل توکي ۸ نورو هېوادونو ته صادر کړي دي».

دغې ادارې د یادښت په دوام کې لیکلي: «د راټولو شویو ارقامو پر بنسټ پاکستان ۱۱۱ زره او ۹۶۵، تاجکستان ۵۲ زره او ۵۹۲، او هند ۴۰ زره او ۹۵ ټنه تر نورو زیات د افغانستان له لارې خپل توکي نورو هېوادونو ته صادر کړي دي».

همداراز ازبکستان، ترکمنستان او مالیزیا د جدول په ورپسې برخو کې ځای لري.

‏ارقام ښيي چې پاکستان ۱۱۷۸۶۵، ازبکستان ۱۱۲۵۵۵، او تاجکستان د ۷۰۵۳۴ُ ټنو توکو په ترلاسه کولو هغه هېوادونه دي، چې د افغانستان له‌لارې یې د روان کال په لومړۍ ربعه کې زیات واردات لرل.

‏دغې ادارې ویلي، چې دا بیا ځلي صادرات د هېواد هوايي ډګرونو او ځمکنیو بندرونو له لارې ترسره شوي دي.

تر دې مخکې، پاکستان او افغانستان د سوداګرۍ او صنایعو ګدې خونې د طالبانو د سوداګرۍ او صنعت وزارت په پته د پاکستان د سوداګرۍ وزارت له لوري پر افغان ټرانزیټ د نويو محدودیتونو وضع کېدو له امله یو مکتوب لېږلی و.

په مکتوب کې لیکل شوي، چې د پاکستان د سوداګرۍ وزارت په نوې تګلاره کې لومړی د حساس لېست زیات شمېر توکي به منفي لېست کې شاملیږي؛ تر څو ټرانزیټ يې په بشپړه توګه بند شي.

په حساس لېست کې رختونه، ټایرونه، تور چای، کورني توکي، د سینګار سامانونه، د نظافت توکي شامل دي.

په منفي لېست کې د موټرو پرزې او سګریټ شامل دي او د منفي لست توکو لېږد هم منع دی.

څه موده وړاندې د ازبکستان د ټرانسپورټ وزیر تورخم بندر د ټرانزېټ په برخه کې مهم بللی و او ویلي یې وو، چې هېواد یې هڅه کوي د افغانستان اقتصاد او ټرانزېټ ته وده ور کړي.

د خوړو دغې ادارې نن چهار شنبه ( د تلې په ۲۵مه) ویلي، چې تر اوسه دوی له زلزله ځپلو سره د مرستې په پار ډېره محدوده بودیجه لري او له هماغې کار اخلي.

یاده اداره وايي، چې تر دا مهاله نېږدې ۱۰۰ زره کسان عاجلو خوراکي مرستو ته اړتیا لري او دوی پر نړۍوالو مرستندویه ادارو غږ کړی، چې له دوی سره عاجل مرستې وکړي.

بل خوا د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) ویلي، چې د هرات په زلزلو کې ۴۳ زره کسان اغېزمن شوي، له ۳۳۰۰ زیات کورونه زیانمن شوي، چې ۲۱۰۰ کورونه په بشپړه توګه ویجاړ او ۱۷۰۰ نور یې څه نا څه زیانمن شوي دي.

اوچا دغه راز ویلي، چې تر تېرې ورځې پورې د ۱۵۰۰ کسانو مړینه رپوټ شوې او ۲۰۰۰ کسان ټپيان دي.

په هرات ولایت کې لومړۍ زلزله د اکټوبر په اوومه نېټه وشوه، چې بیا وروسته یې بې شمېره نور ټکانونه هم لرل چې له امله یې ګڼ خلک زیانمن شول.

د دې سیالۍ پچه افغانستان ګټلې وه، خو مقابلې لوبډلې ته یې د توپ وهنې بلنه ورکړه.

د نیوزیلینډ د لوبډلې له خوا درېیو لوبغاړو نیمه سلیزې بشپړې کړي او د افغانستان له اړخه عظمت عمرزي او نوین الحق دوه- دوه لوبغاړي سوځولي، د راشد خان او مجیب له خوا یو – یو لوبغاړی سوځول شوی دی.

په څو شېبو کې به د افغانستان د توپ وهنې پاڼۍ پیلیږي.

طالبانو ویلي که پر غزه د اسراییل د بریدونو مخه و نه نیول شي د سیمې وضیعت به نور هم ترینګلی شي او غبرګون به يې د سیمې او نړۍ په زیان تمام شي.

طالبان وايي: «موږ د فلسطينيانو او هغو هيوادونو او بنسټونو سره همغږي يو چې د روانې نسل وژنې بیړنی مخنيوی او د جنايتکارانو محکمې ته د کشولو غوښتنه کوي.»

د ملګرو ملتونو په ګډون ګڼو هیوادونو په غزه کې پر یوه روغتون د اسراییل برید غندلی.

د معلوماتو له مخې په غزه کې پر یوه روغتون د اسراییل په برید کې تر ۵۰۰ ډیر فلسطینیان وژل شوي دي.

طالبانو په تېرو څو ورځو کې د کابل په ګډون د افغانستان په یو شمیر ولایتونو کې هم د فلسطین په ملاتړ او اسراییل پر ضد لاریونونه وکړل.

د کندهار د سوداګرۍ او پانګونې خونې مرستیال عبدالباقي بنا وايي، له کندهاره یې بهرنیو هیوادونو ته د انارو صادرات پیل کړي، او تر دې مهاله یې پاکستان، هند او قراقستان ته ۳۳زره او ۵۷۸ ټنه انار صادر کړي دي.

نوموړی وایي، د کندهار انار د خوند او ښه کیفیت درلودلو له امله په نورو هیوادونو کې ډېر مینه وال لري، او دغو هېوادونو ته یې د صادراتو غوښتنه زیاته شوې ده.

بل خوا د کندهار ولایت د انارو بڼوال د انارو د سږني کال د حاصلاتو څخه ډیر راضي نه ښکاري.

دوی وايي، سږکال د نورو کلونه پرتله د انارو حاصلات کم شوي دي .

شاه محمود چې د کندهار په ارغنداب ولسوالۍ کې د انارو باغ لري وايي، سږکال یې د انارو باغ په ډيره ټیټه بیه پر سوداګرو پلورلی دی، ځکه انارو کې یو ډول ناروغي پیدا شوې وه «باغ مې سږکال په ډيره ټیټه بیه وپلوره، ځکه انار مې ټول چاودلي وو، کوم کرنیز درمل چې مې د انارو د مرض لپاره وکارول هغو هیڅ ګټه ونه کړه موږ په کندهار کې معیاري کرنیز درمل نه لرو.»

بل خوا سوداګر وايي، د انارو د صادراتو لپاره یې په سیمه کې لوی مارکیټ پاکستان دی خو پاکستان ډیری وختونه په کندهار کې د تازه میوو د حاصلاتو پر مهال د سپین بولدک پر دروازه ستونزې جوړوي.

د شریف الله په نوم د تازه میوې سوداګر وايي، که د پاکستان سره د افغانستان د سوداګرۍ ستونزې په بنسټیزه توګه حل نه شي افغان سوداګر به سخت زیانمن شي.«د پاکستان له لورې منځنۍ اسیا ته د صادراتو په برخه کې هیڅ ستونزه نه شته، خو کله چې موږ پاکستان ته یا د پاکستان له لارې نورو هیوادونو ته صادرات کوو، پاکستان یا سوداګریزې تعرفې لوړوي او یاهم د سپین بولدک پر دروازه ستونزې جوړوي.

سوداګر غوښتنه کوي چې د کندهار د انارو او نورو محصولاتو د صادراتو لپاره د پاکستان پرته بدیلې لارې ولټول شي.

د کندهار د کرنې او مالدارۍ په ریاست کې د طالب چارواکو د معلوماتو له مخې په دغه ولایت کې پر ۱۵ زره هکټاره ځمکه د انارو باغونه کرل شوي او د اتکل له مخې سږکال به د کندهار د انارو له باغونو څخه تر ۲۸۸ زره ټنه انار ترلاسه شي.