د دې نېټې تر پوره کېدو وروسته پاکستان د بې قانونه کډوالو د وتلو او نیولو لړۍ چټکه کړې ده.
پاکستان پر طالبانو دا تور هم لګوي چې د دغه هېواد مخالف وسلوال په تېره ټي ټي پي ته یې پخپله خاوره کې پنا ور کړې ده.
سراج الدین حقاني د نورو طالب چارواکو په څېر دا تورونه نه مني او وايي، دوی د دوحې تړون ته ژمن دي.
هغه زیاتوي:«د پاکستان حکومت ته چې کومه ګیله ولاړه ده یا مشکل ورته جوړ دی، دا مشکلات داسې نه دي چې له موږ ور ته جوړ دي، مشکلات چې هرڅوک پخپله حل نه کړي په بل نه حل کېږي.»
حقاني وايي «له پاکستان سره زمونږ همدردي دا ده چې واک ته د رسېدو په لومړی کال کې څومره اقدامات کړي چې زمونږ خاوره به د چا خلاف نه کارول کیږي، د هغو اقداماتو هیچا احترام ونه ساتلو.»
که څه هم دغې پروسې ادامه پیدا کړه او څو میاشتني اوربند ترڅنګ زندانیانو سره تبادله شول خو د سولې دغه پروسه بریالۍ نشوه او پاکستاني طالبانو د پاکستان پوځ تورن کړ چې د سولې خبرو ته ژمن نه دی او یو ځل بیا یې په پاکستان کې د جګړې اعلان وکړ.
حقاني وویل څلویښت کاله پاکستان له افغانانو سره ډېرې ښیګڼې کړې دي خو وروستۍ پرېکړه به د افغانانو په زړونو کې پاتې شي او پر دوی به ډېره سخته تمامه شي.
سراج الدین حقاني د پاکستان په اړه د طالب چارواکو وروستۍ څرګندونې وستایلې.
په دغه بې وسه حالت کې افغان فنکارانو خپل فرياد پېښور های کورټ یا سترې محکمې ته يووړ، چې مونږ ته د خپل اسلامي هېواد په قانون کې پناه راکړئ- لکه چې څنګه دوه زره افغانان برتانيا قبول کړل او د اسلامي هېواد پاکستان نه تر وتو وړاندې هغوی د انساني حقونو په دعوه برتانيا ته لاړل هلته به نه افغانان مهاجر وي، نه برتانيا انصار- فقط انساني رشته به وي.
کاناډا او امريکا هم د هغو افغانانو فهرستونه تيار کړي، چې په تېرو دورونو کې ورسره یې وظيفه لرله.
دا خو هغه افغانان دي چې طبقه یې جګه ده، خو کوم افغانان چې د پردو کورونو کرايه دار دي او دلته مزدوران دي، هغوی خو په بنده کوڅه کې ولاړ دي يو خوا ډانګ بل خوا پړانګ دی.
دلته چې په پېښور های کورټ کې د افغانانو کوم فرياد د قانون په فايل کې د جج مېز ته ور سېد نو د فیصلې نه وړاندې افغانان د پاکستان د هغه حکم په سکنجه کې ښکېل شول چې اسلام اباد ورته د نومبر اوله نېټه ورکړې وه. د دې نه پس افغان مهاجر غیر قانوني دي او اسلام اباد انصار نه دی.
که د قانون په کتاب کې وګورو، نو په پېښور کې داسې بې درکه نامعلوم خلک په سرکاري ځايونو کې په خیمو کې پراته دي، چې نه ورسره د پاکستان شناختي کارډ شته، نه یې په نادرا کې څه قام قبيله مذهب پته لګي، نه مردم شمارۍ کې حساب دي، خو په پېښور کې ورته پوځي چارواکي دا نه وایي، چې ته څوک یې- حالانکې دغه خلک اسم نامعلوم هم دي، مشکوک هم دي او په وارداتو کې ککړ هم دی.
پر کلتور ګوزار
طالبانو خپله لومړنۍ واکمنۍ کې بودا ونړاوه
مونږ چې په داسې حالاتو کې د پښتون افغان وطن کلتور فن او فنکار ته ګورو او د څلورو لسيزو په دغه بحراني کيفيت کې لر او بر فن او فنکار ته وګورو نو د پښتو سندرې خوږې غړۍ پکې لکه د مېمونۍ حلالې شوې دي. اوس هم سندره حلاليږي د رباب تارونه شلېدلي دي منګي مات دي او سندرې نه سانده جوړه شوې ده.
په کابل کې داسې ډېرې سندرې ساندې شوې او مرۍ حلالې شوې دي کوم فن ته چې د ټولې نړۍ په ژبه کې کلتور ويل کيږی او کلتور ته د قام غږ وایي، نو په پښتون افغان وطن کې کلتور لکه منصور په دار دی، لکه د سقراط سزا چې د راهبانو په حکم زهر څښي.
بوت پرستو ملکونو په بودا احتجاج وکړ، خو نه د افغانانو په اجتماعي مړو او نه په ژوندو انسانانو انساني او اسلامي مذهبي غږ راپورته شو، فقط دا یې وویل او دا وایي، «دا د افغانستان خپله داخلي معامله ده.»
کاش که افغانان چا په خپله لويه جرګه او خپل کلتوري تاريخي رواياتو کې خپل اختيار ته پرېيښی وی، نو نن به دلته د مهاجر او انصار کليمه نه پکارېده- خو وخت او حالاتو په دې منطقه کې د ژوندیو له عزابهواخله تر "د مړو ګډا" پورې خونړۍ لوبه وکړه چې نن هم دا زړې لوبې نوې کيږي او د پښتون افغان خاوره بنګ ټوکوي او يا جنګ--!!
په دغه بنګي او جنګي حالاتو کې افغان فنکارانو خپل فن، کلتور او ژبه هر څه ځان سره په پردووطنونوداسې وګرځول لکه غريب جنګ ځپلی پلار چې ګوډۍ شين خالۍ لور په غېږ کې ګرځوي. دا هاغه فنکاران دي چې په پېښور او اسلام اباد کې یې هم د وطن دا غږ کړی دی چې !!
اې زما وطنه د لالونو خزانې زما
طالبانو بیا واکمنېدو سره بیا بیا هنرمندان ځورولی او وسایل یې ترې مات کړي
خو بدبختانه نن هغه فنکاران طالب ته مطلوب دي چې ژبه ترې پرې کړي، دا حشر مونږ پخوا هم ليدلی اورېدلی دی، دا د سزا رسم دلته په سوات کې هم شوی دی.
دا د سندرې قتل مونږ په پېښور کې هم ليدلی دی چې د شهيدې سندرې نوم هم نه ورکوي لکه چې فن د ګناه په نوم په خاورو کې پټ کړې او د ماښام د دعا لپه یې هم نه وي.
اوس هم نن هم دغه سلسله روانه ده، فنکار ژوند غواړي، فن له پناه غواړي، دلته چې اوس د پېښور های کورټ په مېز د يو سل يو څلويښتو فنکارانو فرياد د انصاف لپاره پروت دی نو دغه منصف ته که ځان زوړ انصار او افغانان زاړه مسلمانان مهاجر نه ښکاري نو د نړۍ د هيومن رايټس د قانون په رڼا کې دې فیصله وکړي چې د انسان ژوند څومره قيمتي دی او فنکار څه مقام لري. که د های کورټ منصف د افغان فنکارانو په سترګو کې دفن التجا ته وکتل او د يو سکالر دا وینا ېې په ياداشت کې راغله چې !!
که تاسو يو قام پېژندل غواړئ نو د هغوی سندرې واورئ د هغوی کلتور وګورئ.
یادونه: دا لیکنه د لیکوال خپل نظر دی او د افغانستان انټرنشنل پښتو سیاست نه منعکسوي.