ولې د ۲۰ ډالرو لوټ ارزښت نېږدې ۲۰۰۰۰ چنده لوړ پلورل شوی دی؟

مېرمن بار په اېکس ټولنیزه پاڼه کې لیکلي، چې طالبانو تېر کال د ډسمبر په شلمه په دولتي او شخصي پوهنتونونو کې د نجونو په شتون او همدارنګه د ډسمبر په څلرویشتمه په غیر دولتي موسسو کې د ښځو په کار بندیز ولګاوه او دغه ډله باید را روان کال دا پروسه تکرار نه کړي.

دغه غوښتنه په داسې حال کې کیږي، چې طالبانو د نجونو د روزنیزو بنسټونو د بیا پرانېستلو لپاره هېڅ اقدام نه دی کړی.

که څه هم طالبانو په پیل کې ویلي وو، چې د نجونو پر زدکړو بندیز تر امر ثاني پورې دی؛ خو اوس له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زدکړو له بنديز د دوو کلونو په تېرېدو سره د دې بهیر د بیا پیلېدو څرک نه لیدل کیږي.

په اوکراین کې جګړې پر ۱۹۶۲ کال له کیوبا توغندیز کړکېچ راهیسې تر بل هر وخت د مسکو او واشنګټن اړیکي خراب کړي دي.

جو بایډن تېر کال وویل، د روسیې او ناټو ترمنځ مخامخ ټکر به دریمې نړیوالې جګړې ته لار برابره کړي.

جو بایډن له اوکراین سره د پوځي مرستو د مخالفت په هکله خبرو کې جمهوریپالو ته وویل، که پوتین د اوکراین جګړه وګټي، نو کرار به نه شي او د ناټو پر هېواد به هم برید وکړي.

خو د روسیې ولسمشر د جو بایډن دغو خبرو ته په اشاره وايي: دا یو مخ احمقانه ده او زه فکر کوم چې بایډن هم پرې پوهېږی.

نوموړی زیاتوي، د امریکا ولسمشر په دا ډول څرګندونو سره خپله ناسمه پالیسي توجیه کول غواړي.

د ویلادیمیر پوتین په خبره، روسیه له ناټو سره د جګړې لپاره نه کومه وجه، نه څه لېوالتیا، نه څه جیو پولیټییک، سیاسي، اقتصادي یا پوځي ګټه لري.

د پوتین په خبره، روسیه او ناټو له یو بل سره د ځمکې دعوه نه لري او مسکو له دې تړون سره اړیکي پراخول غواړي.

الجزیرې ویلي چې د اسراییلي پوځ له خوا د توغندیو ډزې د سامر ابو دقه د «مرګونې ټپي کیدو» لامل شوې دي.

دغې شبکې په یوه بیان کې لیکلي، چې د نړیوالې حقوقي ډلې او په دې برخه کې د کارپوهانو په ګډون یې یوه کاري ډله جوړه کړې، چې د دغه خبریال د وژنې هر اړخیزه دوسیه د نړیوالې جنایي محکمې څارنوالۍ ته وړاندې کړي.

د دغه خبر په ځواب کې اسراییل وویل چې دوی «هیڅکله» په قصدي توګه خبریالان نه په نښه کوي خو په توده جګړه کې د خبریالانو شتون خپله هم «طبیعي ګواښونه» لري.

د جرمونو نړیواله محکمه دا مهال په فلسطین او اسراییل کې د احتمالي جرمونو په اړه څېړنه کوي.

اسراییل د فلسطین په خاوره کې د جرمونو د نړیوالې محکمې واک په رسمیت نه پیژني او مخکې یې هم له دې محکمې سره له همکارۍ ډډه کړې وه.

د خبریالانو د خوندیتوب کمېټې د جمعې په ورځ اعلان وکړ چې په غزه کې تر اوسه پورې لږ تر لږه ۶۴ خبریالان او د رسنیو کارکوونکي وژل شوي دي.

ډونلډ ټرمپ دغه څرګندونې د شنبې په ورځ (د لیندۍ په ۲۵مه) په نیو همپشایر ایالت کې د ټاکنیز کمپاین پر مهال وکړې.

د سپټمبر په وروستیو کې د امریکا پخواني ولسمشر د پناه غوښتونکو په اړه له «نیشنل پلس» وېبپاڼې سره په مرکه کې د «وینې زهري کولو» اصطلاح کارولې وه، چې په اړه یې پراخې نیوکې وشوې.

جیسن سټینلي، د ییل پوهنتون پروفیسور او د فاشیزم په اړه د کتاب لیکوال وايي چې د ټرمپ لخوا د داسې ادبیاتو کارول ګواښوونکي دي. د ښاغلي سټینلي په وینا، د ټرمپ دا څرګندونې د نازي مشر اډولف هټلر د هغه د کتاب «زما جګړه» کې د بیانونو تکرار دی. په هغه کتاب کې هټلر د یهودانو له خوا د «جرمني د وینو زهري کولو» په اړه خبرداری ورکړی و.

ډونلډ ټرمپ په خپله وینا کې وویل چې پرسوېلي امریکا سربېره له اسیا او افریقا څخه هم «نا قانونه» کډوال امریکا ته را ننوځي. د متحده ایالاتو پخواني ولسمشر زیاته کړه: «دوی له ټولې نړۍ څخه زموږ هیواد ته را روان دي.»

ټرمپ ژمنه کړې چې که د امریکا د ولسمشر په توګه بیا وټاکل شي، د «نا قانونه کډوالۍ» پر وړاندې به مبارزه کوي او قانوني کډوالۍ به هم را کموي.

هغه په خپله وینان کې ویلي:”زه غواړم زموږ د اسمان د مدافعینو ستاینه وکړم: دوی یوازې په یوه شپه کې ۳۰ شهید نومې بې پیلوټه الوتکې ویجاړې کړې. په ټوله کې، د روسیې لخوا له کارول شويو ۱۱۲ بې پیلوټه الوتکو څخه ۱۰۴ په دې اونۍ کې ویجاړ شوې دي.“

نوموړي تینګار کړی چې د روسیې هره ویجاړه شوې بې پیلوټه الوتکه د ژوند ژغورلو او د زیربناوو د خوندي کولو مانا لري.

هغه ویلي چې اوکراین ته د دوی د متحدینو لخوا ورکړل شوي دفاعي سیسټمونه ډېر ښه کار کوي.

زیلانسکي ويلي چې د هوايي دفاعي سیسټموونو د لا پیاوړتیا لپاره کار کوي او دا چې په دې اړه د نړۍ له مشرانو سره موافقې ته رسیدلي دي او په دې برخه کې به له اوکراین سره مرسته وشي.

هغه دغه راز ویلي چې د وسلو په برخه کې یې شکایتونه اوریدلي او د نوو وسلو د تولید او د وسلو د ترمیم په اړه یې خپلو متحدینو سره خبرې کړي‌ او په دې برخه کې به ستونزې حل شي.

هغه ویلي چې موخه یې دا ده چې د اوکراین ځواک لا ډېر شي او هره میاشت دفاعي وړتیا باید لا پراخه شي.