د پاکستان جماعت اسلامي مشر: د افغانستان او پاکستان د بې ثباتۍ په برخه کې امریکایان پړه دي

دغه بیړۍ د جاپان اړوند وه چې د لایبریا بیرغ پرې لګېدلی و او د "کیم پلوټو" کیمیاوي توکي یې هم لیږدول.

د امریکا دفاع وزارت ویلي، دا له ۲۰۲۱ کال راهیسې پر سوداګریزو بیړیو د ایران اووم برید دی.

د یمن اسلامي جمهوریت او ملګرو یې په غزه کې د اسراییلو پر عملیاتو پراخې نیوکې کړې دي.

د یمن حوثيیانو په وروستیو اونیو کې په سور سمندرګي کې سوداګریزې بیړۍ هم په نښه کړې دي.

ایراني چارواکو د هند په سمندر کې د بار وړونکې بیړۍ د برید په اړه څه نه دي ویلي.

هغه په داسې حال کې سرتیرو د یو لیک په استولو سره دغه غوښتنه کړې چې په دفاع په وزارت کې مخ په زیاتیدونکي اندیښنې راټوکیدلې وې چې ښایې د ځانګړو ځواکونو غړي د څیړنو لپاره د اسنادو په برابرولو کې همکاري ونه کړي.

دغه پلټنې د روان کال په لومړیو کې په داسې حال کې پیل شوې چې ادعا شوې وه، په افغانستان کې د عملیاتو پر مهال د څانګړو ځواکونو د غړو له خوا نږدې ۸۰ ملکیان په شکمنو شرایطو کې وژل شوي دي.

د دفاع وزارت او شاهي پوځي پولیس هم تورن شوي چې د ملکي تلفاتو د ادعاوو په اړه یې سمې څیړنې نه دي کړي.‌

په هغه لیک کې چې ګومان کیږي د ۲۰۱۰ او ۲۰۱۳ کلونو ترمنځ په افغانستان کې میشتو ټولو سرتیرو ته استول شوی وي، جنرال سنډرز ویلي: "زه غواړم چې تاسو ته په واضح توګه ووایم چې له دغې پلټنې بشپړ ډول ملاتړ کوم او غواړم چې د پوځ ټول غړي هم د دې پلټنو ملاتړ او ورسره همکاري وکړي."

۵۷ کلن جنرال سنډرز، چې په ۲۰۲۴ کال کې تقاعد کیږي، عسکرو ته دا هم ویلي چې د پلټنو ټیم حق لري چې ټول اسناد وګوري، حتی که هغه محرم اسناد هم وي.

نوموړي ټول سرتیري هڅولي چې د محرمو راپورونو او د جګړې عکسونو په ګډون د هر ډول معلوماتو له شریکولو ډډه ونه کړي، ځکه ښايي دغه معلومات له څیړنو سره مرسته وکړي.

د طالبانو غبرګون

خو د طالبانو د حکومت ویاند د بریتانیا له خوا په افغانستان د خپلو ځواکونو د جنګي جنایتونو د تورونو څېړلو ته په اشاره ویلي، خپلواکې ادارې دې په دغه هېواد کې د بهرنیو ځواکونو دا جنایتونه وڅېړي.

ذبیح الله مجاهد د ډیسمبر پر ۱غ له ملي رادیو تلوېزون سره په خبرو کې، د بریتانیا دغه څېړنې نمایشي بللې دي.

د هغه په خبره، خپلواکې ادارې باید دا ډول پلټنې وکړي او قرباني کورنیو ته جرمانه هم ور کړي.

بریتانیا اول ځل تېر کال وویل، چې په افغانستان کې د خپلو ځواکونو د جنګي جرمونو تورونه څېړي.

دغه ژمنه د بي بي سي له څېړنیز راپور وروسته وه چې پکې ویل شوي، دغو ځواکونو په شکمن حالت کې لسګونه افغانان وژلي دي.

په دې راپور کې ویل شوي و، چې د بریتانیا د پوځ یوازې یوه ټولي په شپږو میاشتو کې ښايي په بې قانونه توګه ۵۴ افغانان وژلي وي.

په دغه کنفرانس کې د متقي د وینا د متن په یوه برخه کې چې د هغه د یوه سلاکار ذاکر جلالي له خوا په اېکس ټولنیزه شبکه کې خپره شوې، راغلي: «موږ نوي نړیوال نظم ته اړتیا لرو چې پر عدالت او مساوات ولاړ وي. داسې نظم چې نړۍ ته سوله، عدالت او ثبات راولي.»

هغه وویل، دغه ډله په غزه کې د اسراییل روان ظلمونه غندي او د فلسطین مقاومت مشروع او قانوني امرګڼي.

ښاغلي متقي د خپلو خبرو په یوه برخه کې چې د طالبانو د رژیم د تحریم په اړه اشاره ښکاري وویل: «په داسې نړۍ کې چې هېوادونه د سیاسي دلایلو له مخې د بشري حقونو څخه په استفادي سره تحریم کیږي، خود یوه ریژیم په لاس چې د جګړې حدود او معیارونه یې تر پښو لاندې کړي په پرله پسې ډول د یوه ملت نسل وژنه لږ تر لږه غندل کیږي هم نه.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر په داسې حال کې په غزه او لوېدیځه غاړه کې د اسراییلي پوځیانو پر ظلمونو نیوکه کوي، چې دغه ډله پخپله په افغانستان کې له بشري حقونو څخه په جدي سرغړونو تورنه ده.

په افغانستان کې د دغې ډلې د حکومت دوه کاله تېریږي. په دې موده کې ځینې پخواني امنیتي ځواکونه، د پخواني حکومت کارکوونکي او مدني فعالان ځورول شوي او وژل شوي دي.

په ورته وخت کې دغې ډلې پر ښځو ډېر سخت شرایط وضع کړي او له کار او زدکړو یې بې برخې کړې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له بیرغه پرته حضور

د ایران د رسمي خبري اژانس ایرنا د انځورونو له مخې، د امیرخان متقي په مشرۍ د طالبانو پلاوی په دې غونډه کې د افغانستان له رسمي بیرغ یا د طالبانو له بیرغ پرته حضور لري.

په دې انځورونو کې لیدل کېږي چې د بېلابېلو هېوادونو د پلاوو په مخ کې د اړوند هېواد رسمي بیرغ ایښودل شوی، خو د طالبانو د پلاوي پر مېز د دغې ډلې سپین بیرغ نه دی اېښودل شوی.

د ایران په شمول د نړۍ هیڅ هېواد طالبان په رسمیت نه پېژني او د سیمې هېوادونو په رسمي غونډو کې د دغې ډلې بیرغ نه کارول کیږي.

طالب چارواکي د کرنې د ودې لپاره د بندونو او کانالونو د جوړولو او د لرې پرتو ولایتونو د نښلولو لپاره د تونلونو پر جوړولو څارنه کوي.

د فولادو کارخانې د شپې په اوږدو کې کار کوي ترڅو د بنسټیزو پروژو لپاره د اوسپنې ګاډرونه جوړ کړي.
د طالبانو د حکومت هیلې، لږ تر لږه په ځینو برخو کې، د اړتیاوو پر اساس دي.

د ښځو د حقونو په وړاندې د طالبانو دریځ، په افغانستان کې د روان ناورین په پراخولو سربیره، بهر کې د افغانستان بانک زیرمو د ترلاسه کولو او د لویدیځو هیوادونو د مرستو خوندي کولو هڅې یې هم له خڼډ سره مخامخ کړې دي.

په داسې حال کې چې واک ته د طالبانو له رسیدو وړاندې، بهرنیو مرستو د عامه لګښتونو ۷۵ سلنه تمویلوله، طالبان وايي چې د خپلو پروژو د تمویل لپاره تر ډېره په کورنیو عوایدو او ګمرکونو تکیه کوي.

د اقتصاد وزارت مرستیال عبداللطیف نظري په یوه مرکه کې ومنله چې دا مالي خنډونه د حکومت د پروژو پراخوالی محدودوي.

هغه وویل: "مګر موږ په سمه لاره روان یو، داسې یوه لاره چې موږ پر ځان بسیاینې ته رسوي."

د عامو افغانانو لپاره اقتصادي وضعیت لا مخ په خرابیدو دی.

د ملګرو ملتونو په وینا، له ۲۰۲۱ کال راهیسې د هغو افغانانو شمیر چې بشري مرستو ته اړیتا لري شاوخوا ۶۰ سلنه زیاته شوې چې اوس د نفوس څه باندې ۶۵ سلنه جوړوي.

دغه هیواد کې ننګونې مخ په ډیریدو دي.

د افغانستان ستر سوداګریز شریک، پاکستان، له کابله په زیاتیدونکې توګه ناراضه دی او د سیاسي موخو لپاره د اقتصادي اړیکو د ګډوډولو هڅې کوي.

په ورته وخت کې، افغان سوداګر او نورو مالیه ورکوونکي د لګیدلو جګو مالیاتو له امله سر ټکوي او وايي چې سپما کړې نغدي پیسې ورسره ختمې شوی دي.

یو افغان اقتصاد پوه، عمر جویا وايي، تر هغه چې طالبان ونه شي کولای چې اقتصادي وده، د کار زمینه، د بې وزلۍ کچه ټیټه کړي او خلکو ته د یو مناسب ژوند برابر چې لږ تر لږه خپلې لومړنۍ اړتیاوې پوره کړي،‌ په ځان بساینه هیڅ معنا نه لري.

کاکړ د شنبې په شپه په اسلام اباد کې د کریسمس د کیک پرې کولو سره وویل، د مختلفو مذهبونو د پیروانو د عبادت ځایونو ساتنه او د مذهبونو تنوع ته درنښت د پاکستان اساسي اصول او ارزښتونه دي.

لومړي وزیر په پاکستان کې د بیان پر ازادۍ ټینګار وکړ او ویې ویل چې هیڅ شخص یا ارګان ته اجازه نه ورکول کیږي چې د خلکو تر منځ کرکه خپره کړي.

هغه د پوهنې او روغتیا په برخو کې د مسیحي ټولنې د ارزښتناکو مرستو ستاینه وکړه.

نوموړي په دې مراسمو کې د کریسمیس مبارکي هم ور کړه او کیک یې هم پرې کړ.

پاکستان کې عیسویان له سخت مذهبي تعصب سره مخ دي.

تېر دوبی هم د پنجاب په فیصل اباد کې قران ته د دوو عیسویانو د سپکاوي په تور پسې توندلارو څلور کلیساوې او د عیسویانو تر پنځوسو کورونه وسوځول.