د باکو رسنۍ: اذربایجان نوی میلادي کال په کابل کې خپل سفارت پرانیځي

په دې لوبلړۍ کې د ابراهیم ځدراڼ په لوبډلمشرۍ، رحمن الله ګربز (ویکټ ساتونکی)، محمد اسحق (ویکټ ساتونکی)، حضرت الله ځاځی، صدیق اتل، رحمت شاه، دروېش رسولي، محمد نبي، نجیب الله ځدراڼ، کریم جنت، عظمت الله عمرزی، شرف الدین اشرف، فضل حق فاروقي، فرید احمد ملک، نوین الحق، محمد سلیم ساپی، نوراحمد او قیس احمد لوبېږي.

کرېکټ بورډ وايي،څلور تنه احتیاطي لوبغاړي هر یو راشدخان، اکرام علي خېل، ګلبدین نایب او اعجاز احمدزی هم برخه دي.

له بلې خوا د افغانستان، هند او سویلي افریقا د ۱۹ کلنو کرېکټ لوبډلو تر منځ د یو ورځنیو لوبو لړۍ نن د هند او افغانستان په لوبه پیل شوه.
د لوبې پچه د هند لوبډلې وګټله او لومړی یې د توپ اچونې پرېکړه وکړه.

په استانبول ښار کې د افغانستان کونسلګرۍ کې څو سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، یوه میاشت وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د امیر خان متقي په لاسلک یو مکتوب استنبول کې افغان کونسلګرۍ ته استولی وو چې پکې د طالبانو ډېپلوماټ مفتي محمد عظیم د کونسلګرۍ د سرپرست او محمد امین یعقوبي د کونسلګرۍ د مالي او اداري په توګه ګمارل شوی و.

د سرچینو په حواله محمد امین یعقوبي د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت پر لومړي مکتوب عمل ونه کړ. یوه اوونۍ وړاندې طالبانو کونسلګرۍ ته د دوهم مکتوب په لېږلو سره محمد امین یعقوبي یې د کونسلګرۍ له مالي او اداري له دندې هم لرې کړ او مفتي محمد عظیم یې د کونسلګری د سرپرست په توګه ټاکلی دی.

په استانبول کې د افغانستان جنرال کونسل محمد امین یعقوبي افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، مفتي محمد عظیم له دوی سره په کونسلګرۍ کې ډېپلوماټ دی.

هغه د طالبانو له لوري د جنرال کونسل په توګه د ښاغلي عظیم پر ټاکل کېدلو بې خبري وښوده او دغه ګمارنه یې نه رد او نه هم تایید کړه.

طالبانو له تېر دوبي راهیسې د ترکیې استانبول ښار کې د افغانستان جنرال کونسلګرۍ ته د ګلمت خان ځدراڼ او مفتي محمد عظیم په نومونو د خپلې ډلې دوه ډېپلوماټان معرفي کړي دي.

خو سرچینې وايي، محمد امین یعقوبي د طالبانو له دویم مکتوب سره هم مقابله کوي او د دې ډلې له ډیپلوماټانو سره لاسر ګرېوان دی.

د معلوماتو له مخې د طالبانو بهرنیو چارو وزارت د محمد امین یعقوبي په اړه په کابل کې د ترکیې سفارت او د دغه هیواد بهرنیو چارو وزارت ته یو یاداښت لیږلی دی ترڅو د کونسلګرۍ چارې د دې ډلې ګمارل شوي کونسل ته وسپاري.

له بلې خوا په استانبول کې د افغانستان په کونسلګرۍ کې سرچینو افغانستان افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، محمد امین یعقوبي لا هم د ځان ټینګولو هڅه کوي او د طالبانو له لوري ګمارل شوی ډېپلوماټ ګلمت خان پر ځای یې یو بل محلي کارمند حمدالله حبیبي د کونسلګرۍ مالي او اداري مسوول ټاکلی دی او لاسلیک یې بانګ ته معرفي کړی دی.

د معلوماتو پر بنسټ په استانبول کې د افغانستان مالي چارو او له بانګ د پیسو د اېستلو لپاره دوه لاسلیکونه ضروري وي چې له دې وړاندې د کونسلګرۍ سرپرست محمد امین یعقوبي او د طالبانو د ډېپلوماټ ګلمت خان ځدراڼ لاسلیکونه معرفي شوي ول.

په کونسلګري کې سرچینې وايي، د طالبانو له لوري په استانبول کې ګمارل شوي جنرال کونسل مفتي محمد عظیم او د لرې شوي سرپرست جنرال کونسل محمد امین یعقوبي ترمنځ نندارۍ زیاتې شوې او په بانګ کې د کونسلګرۍ شاوخوا یو میلیون ډالرو د اېستلو په اړه اندېښنې موجودې دي.

له دې وړاندې په ترکیه کې یو شمیر افغان ډېپلوماټانو د طالبانو له خوا د ګوښه کېدو له امله غبرګون ښودلی و، خو بیا وروسته د ترکیې د بهرنیو چارو وزارت د مکتوب په لیږلو سره دوی له دندې ګوښه کړل او ترې ویې غوښتل چې یا دې د ډېپلوماټ پرځای عادي ویزې واخلي او یا دې هم په لسو ورځو کې د ترکیې له خاورې ووځي.

که څه هم ترکیه د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، خو دې ډلې ته یې اجازه ورکړې، چې په انقره کې د افغانستان سفارت او په استانبول کې د دغه هېواد کونسلګرۍ تر خپل کنټرول لاندې راولي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سږ کال په استانبول کې د افغانستان په کونسلګرۍ کې خپل یو ډېپلومات وټاکه او د تېر حکومت درې ډېپلوماټان یې له دندو ګوښه کړل.

د افغانستان د پخواني حکومت سفیر امیر رامین لا هم په انقره کې د دغه هېواد د سفارت چارې پر مخ بیايي او د پخواني حکومت ډېری نور ډېپلوماتان اوس هم په ترکیه کې مېشت دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي هم تېر اکتوبر په ترکیه کې د افغانستان سفارت ته لاړ او هلته یې له افغانانو او د سفارت له کارکوونکو سره وکتل.

د طالبانو له واکمنېدو دوه کاله او څلور میاشتې کېږي، خو یوازې دې ډلې ته پاکستان، ایران، متحده عربي اماراتو او چین افغان سفارتونه سفارلي دي.

په ځینې نورو هېوادونو لکه ترکیه، روسیه، ترکمنستان او سعودي کې د دوی ډیپلوماټان منل شوي، اما سفارتونه لا هم نه دي ور سپارل شوي.

دوی وايي، که په یوې اونۍ کې یې غوښتنې و نه منل شوې؛ نو بېرته بلوچستان ته ستنېږي او د خپل ولس او سیاسي ګوندونو سره به په ګډه د راتلونکي ګام په اړه سلا مشورې کوي.
بلوڅ پرلت وهونکي وايي، چې حکومت دې د دوی نسل وژنه او د خلکو د تري تم کېدو په اړه دې د ملګرو ملتونو په شتون کې له دوی سره یو هوکړه لیک لاسلیک کړي.
د پرلت کوونکو د ډلې مشرې ماه رنګ بلوڅ پرون ناوخته یوې خبري ناستې ته وویل، چې په تېره یوه اوونۍ کې په پلازمېنه کې له دوی سره انساني چلند نه دی شوی، د دې پر ځای چې حکومت د دوی بشري غوښتنې ومني له دوی سره یې د زور زیاتي، ربړونې او بندي کولو لړۍ پیل کړې ده.
اغلې بلوڅ وویل، سره له دې چې حکومتي چارواکي د دوی د بندي شویو ټولو ملګرو د خلاصون خبره کړې؛ خو وايي اوس هم د دوی یو شمېر ملګري بندیان دي.
پرلت کوونکو پاکستان حکومت ته ګوت څنډنه وکړه، که د دوی غوښتنې و نه منل شي؛ نو ټول بلوڅان به په یوه خوله او یو اواز سره راپورته کېږي او د خپلو حقونو غوښتنه به کوي.

دوی وايي، زموږ غوښتنې پر حقه دي موږ د خپلو خلکو د تری تم کېدو او نسل وژنې د مخنیوي غوښتنه کوو زموږ بندیان دې راخوشې کړای شي او هغه اداره چې د پاکستان د حکومت له‌خوا د ترهګرۍ سره د مبارزې په نامه جوړه شوې هغه دې ژر تر ژره لغوه کړای شي.

دوی وایي، دغه اداره حکومت د بلوڅانو د نسل وژنې لپاره جوړه کړې ده.
د بلوڅو دغه برلت او لاریون له هغه وروسته پیل شو، چې په تېره نومبر میاشت کې د بلوچستان ایالت په تربت کې، د دغې سیمې خلکو د صوبې د ترهګرۍ ضد څانګې «سي ټي ډي» پر چارواکو تور ولګاوه، چې د ۲۴ کلن بلاڅ بلوڅ تر وژنې وروسته یې په هغه د پنځه کیلوګرامه چاودېدونکو توکو د درلودلو تور لګولی و.

سره له دې چې کابل ته د مولانا فضل الرحمن د سفر په اړه لا له وړاندې په رسنیو کې ګڼ راپورونه خپاره شوي وو؛ خو هغه وايي چې ښايي د نوموړي سفر افغانستان ته د نوي کال د فبرورۍ په اتمه نېټه ترسره شي.

مولانا دا هم ویلي، چې افغانستان ته د هغه سفر موخه د اسلام اباد او په کابل کې د طالبانو تر منځ د ترینګلو اړیکو بیا رغول دي.
تر دې وړاندې د طالبانو مرکزي ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي و، چې په اسلام اباد کې د دغې ډلې شارژدافیر مولانا فضل الرحمن ته د کابل د سفر بلنه ورکړې وه او موخه یې هم دا ښودلې وه، چې مولانا کولای شي چې په پاکستان کې د افغان طالبانو په اړه د منفي تبلیغاتو مخه ونیسي.

مولانا فضل الرحمان تر دې وړاندې د یوې خبرپاڼې په خپرولو ویلي و، چې طالبانو ور څخه د دوی او اسلام اباد تر منځ د منځګړیتوب غوښتنه کړې؛ خو طالب ویاند ذبیح الله مجاهد همدومره ویلي و چې مولانا فضل الرحمن یو اغېز لرونکی شخصیت دی.
د افغانستان او طالبانو تر منځ اړیکې هغه مهال ترینګلې شوې، چې په پاکستان کې وسله‌والو په ګڼو بریدونو کې د دغه هېواد امنیتي ځواکونه په نښه او هغوی ته یې درنه مرګ ژوبله واړوله.

پاکستان د دغو بریدونو د پړې ګوته نېغ په نېغه طالبانو ته ونیوله او ادعا یې وکړه، چې طالبانو په افغانستان کې د دوی مخالفو وسله‌والو ډلو ته پټن ځایونه ورکړي او دغه وسله‌وال بریدونه له هماغې خاورې پلانیږي.

د افغانستان لپاره د امریکا مخکېني استازي زلمي خلیل‌زاد ویلي، چې دا اړیکې د لا خرابېدو لور ته روانې دي او په کار ده چې دواړه لوري یو لړ هوکړو ته سره ورسېږي.

خلیل‌ز‌اد ویلي، چې که پاکستان طالب رژیم د پاکستاني طالبانو تحریک ته په پناه ورکولو تورنوي؛ طالب رژیم هم ادعا لري چې پاکستان یې پر ضد د داعش خراسان څانګې څخه ملاتړ کوي.

په دغه نوملړ د ابراهیم ځدراڼ په لوبډلمشرۍ رحمان الله ګربز (ویکټ ساتونکی)، محمد اسحاق (ویکټ ساتونکی)، حضرت الله ځاځی، صدیق الله اتل، رحمت شاه، دروېش رسولي، محمد نبي، نجیب الله ځدراڼ، کریم جنت، عظمت اله عمرزی، شرف الدین اشرف، فضل حق فاروقي، فرید احمد ملک، نوین الحق، محمد سلیم، نور احمد او قیس احمد ته ځای ورکړل شوی.

همداراز راشدخان، اکرام علي خېل، ګلبدین نایب او اعجاز احمدزی د احتیاطي لوبغاړو په توګه ټاکل شوي دي.

د متحده عربي اماراتو پر وړاندې درې شل اوریزې نړۍوالې لوبې د روانې ډسمبر په ۲۹مه او ۳۱مه او وروستۍ لوبه به د ۲۰۲۴م کال د جنوري په دویمه نېټه ترسره شي.