طالبانو په استانبول کې د افغان کونسلګرۍ هغه سرپرست «ګوښه کړ چې له دوی سره یې تعامل کړی و»

سره له دې چې کابل ته د مولانا فضل الرحمن د سفر په اړه لا له وړاندې په رسنیو کې ګڼ راپورونه خپاره شوي وو؛ خو هغه وايي چې ښايي د نوموړي سفر افغانستان ته د نوي کال د فبرورۍ په اتمه نېټه ترسره شي.

مولانا دا هم ویلي، چې افغانستان ته د هغه سفر موخه د اسلام اباد او په کابل کې د طالبانو تر منځ د ترینګلو اړیکو بیا رغول دي.
تر دې وړاندې د طالبانو مرکزي ویاند ذبیح الله مجاهد ویلي و، چې په اسلام اباد کې د دغې ډلې شارژدافیر مولانا فضل الرحمن ته د کابل د سفر بلنه ورکړې وه او موخه یې هم دا ښودلې وه، چې مولانا کولای شي چې په پاکستان کې د افغان طالبانو په اړه د منفي تبلیغاتو مخه ونیسي.

مولانا فضل الرحمان تر دې وړاندې د یوې خبرپاڼې په خپرولو ویلي و، چې طالبانو ور څخه د دوی او اسلام اباد تر منځ د منځګړیتوب غوښتنه کړې؛ خو طالب ویاند ذبیح الله مجاهد همدومره ویلي و چې مولانا فضل الرحمن یو اغېز لرونکی شخصیت دی.
د افغانستان او طالبانو تر منځ اړیکې هغه مهال ترینګلې شوې، چې په پاکستان کې وسله‌والو په ګڼو بریدونو کې د دغه هېواد امنیتي ځواکونه په نښه او هغوی ته یې درنه مرګ ژوبله واړوله.

پاکستان د دغو بریدونو د پړې ګوته نېغ په نېغه طالبانو ته ونیوله او ادعا یې وکړه، چې طالبانو په افغانستان کې د دوی مخالفو وسله‌والو ډلو ته پټن ځایونه ورکړي او دغه وسله‌وال بریدونه له هماغې خاورې پلانیږي.

د افغانستان لپاره د امریکا مخکېني استازي زلمي خلیل‌زاد ویلي، چې دا اړیکې د لا خرابېدو لور ته روانې دي او په کار ده چې دواړه لوري یو لړ هوکړو ته سره ورسېږي.

خلیل‌ز‌اد ویلي، چې که پاکستان طالب رژیم د پاکستاني طالبانو تحریک ته په پناه ورکولو تورنوي؛ طالب رژیم هم ادعا لري چې پاکستان یې پر ضد د داعش خراسان څانګې څخه ملاتړ کوي.

په دغه نوملړ د ابراهیم ځدراڼ په لوبډلمشرۍ رحمان الله ګربز (ویکټ ساتونکی)، محمد اسحاق (ویکټ ساتونکی)، حضرت الله ځاځی، صدیق الله اتل، رحمت شاه، دروېش رسولي، محمد نبي، نجیب الله ځدراڼ، کریم جنت، عظمت اله عمرزی، شرف الدین اشرف، فضل حق فاروقي، فرید احمد ملک، نوین الحق، محمد سلیم، نور احمد او قیس احمد ته ځای ورکړل شوی.

همداراز راشدخان، اکرام علي خېل، ګلبدین نایب او اعجاز احمدزی د احتیاطي لوبغاړو په توګه ټاکل شوي دي.

د متحده عربي اماراتو پر وړاندې درې شل اوریزې نړۍوالې لوبې د روانې ډسمبر په ۲۹مه او ۳۱مه او وروستۍ لوبه به د ۲۰۲۴م کال د جنوري په دویمه نېټه ترسره شي.

د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو دفتر اعلان کړی، چې د دغه هېواد د پوځ د قوماندانانو ۲۶۱مه غونډه د دغه هېواد د پوځ د لوی درستیز سید عاصم منیر په مشرۍ د دغه هېواد د پوځ په مرکز کې جوړه شوه او په دغه هېواد کې د امنیتي ننګونو په هکله پکې خبرې اترې شوي.

د پاکستان د پوځ اعلامیه کې په یوه ګاونډي هېواد کې د پاکستاني طالبان تحریک او نورو ورته ډلو د پټنځایونو شتون، د خپلواکه فعالیت زمینه او نوو وسلو ته د هغوی لاسرسی د پاکستان د امنیت لپاره د یوې جدي اندېښنې په توګه یاد شوی دي.

د پاکستان پوځ اعلان کړی، چې له ټولو ترهګرو ډلو، د هغوی له تمویلوونکو او ملاتړو سره به په پوره قوت سره مقابله کوي.

د پاکستان پوځ له افغان طالبانو غوښتي وو، چې د پاکستاني طالبان تحریک د غړو پر ضد دې جدي اقدام وکړي؛ خو د پوځ دغه غوښتنه افغان طالبانو په نظر کې نه ده نیولې.

د پاکستان پوځ وايي، چې د پاکستاني طالبانو تحریک سره تړلي افغان وسله وال د پاکستان پر امنیتي ځواکونو په خونړیو بریدونو کې لاس لري او په افغانستان کې مېشت د ټي ټي پي‌ غړي د پاکستان پر پوځ او پولیسو د بریدونو پلانونه جوړوي.

طالبانو په دې وروستیو کې د پاکستان پوځ ته نېږدې سیاسي او مذهبي مشر مولانا فضل الرحمان ته افغانستان ته د راتګ بلنه ورکړې ده.

د پاکستان د جمعیت علمای اسلام مشر د پنجشنبې په ورځ اعلان کړی، چې له پارلماني ټاکنو وروسته به د افغان طالبانو او پاکستان تر منځ د باور رامنځته کولو په موخه افغانستان ته سفر وکړي.

مولوي عبدالکبیر ټینګار کړی، چې د افغانانو مالیه د افغانستان په بیارغونه او بنسټیزو چارو باندې لګول کیږي.

د طالبانو د سياسي مرستيال مطبوعاتي دفتر د جدي په ٧مه نېټه په یوې خبرپاڼه کې ليکلي، چې په دې غونډه کې سوداګرو د ماليې د راټولولو په برخه کې شته ستونزې او د مالیې د فیصدۍ د کمولو په اړه خپل وړانديزونه په ليکلي ډول مولوي عبدالکبير ته وړاندې کړل.

د طالبانو سیاسي مرستیال ټینګار کړی، چې د دې ډلې حکومت نوی جوړ شوی او د سوداګرو د ملاتړ لپاره به د مالیاتو راټولولو مقرراتو ته پام وکړي.

د طالبانو رژیم له سختو اقتصادي ستونزو سره لاس او ګریوان دی. په تېرو دوو کلونو کې د خپلو مالي اړتیاو د پوره کولو لپاره دغې ډلې په بیلابیلو نومونو له ښاریانو او سوداګرو څخه مالیه اخیستې ده.

په وروستیو میاشتو کې ښاریانو او سوداګرو د طالبانو له خوا د مالیاتو له زیاتوالي شکایتونه هم کړي دي.

د مولوي عبدالکبير مطبوعاتي دفتر هم ليکلي، چې دغو سوداګرو د پاکستان په کراچۍ بندر کې د يو شمېر کانټينرونو او مالونو د ناڅرګند برخليک په اړه اندېښنه څرګنده کړې ده.

دغو سوداګر ویلي، چې د دوی د مالونو نامعلوم وضعیت دوی ته اقتصادي زیانونه اړولي او له طالبانو یې وغوښتل چې د دې ستونزې د هواري لپاره اقدام وکړي.

دا په داسې حال کې ده، چې له دې مخکې د طالبانو د سوداګرۍ وزارت ویلي وو چې په کراچۍ بندر کې د افغان سوداګرو د بندو پاتو ترانزیتي مالونو د انتقال بهیر پیل شوی دی.

طالبانو ویلي وو، چې د میزان میاشتې له ۱۱ مې نېټې څخه تر ۲۵ مې نېټې پورې د کراچۍ په بندر کې د افغان سوداګرو درې زره کانټینرونه درول شوي وو.

د طالبانو سیاسي مرستیال د کراچۍ په بندر کې د سوداګرو د مالونو بند پاتې کېدو موضوع ته له اشارې پرته ویلي، چې بې له خصوصي سکتور د افغانستان د اقتصاد پیاوړتیا ناشونې ده.

هغه زیاته کړه چې دا ډله د "اسلامي اصولو" پر بنسټ د ټولو افغان او بهرنیو سوداګرو لپاره اسانتیاوې رامنځته کوي.

دغه بنسټ وايي، چې د جګړې له امله رامنځته شويو رواني ناروغيو افغانان د نشه يي توکو کارولو ته اړ کړي دي.

په راپور کې راغلي، چې له ۲۰۲۱ کال راهیسې دغې ادارې له ۷۴ زره هغو کسانو سره چې له ګواښ سره مخ وو او یا هم د نشه يي توکو د کارونې اختلالات یې درلودل د مخنیوي او درملنې په برخه کې مرسته کړې ده.

د دغه راپور په یوه برخه کې ویل شوي، چې د نشه يي توکو کارول د ژوند په ډېرو برخو کې د زیانونو په زیاتولو سره د منفي ټولنیزو او روغتیايي پایلو لکه؛ ایډز، نري رنځ او نورو ساري ناروغیو په ګډون د روحي او فزیکي اختلالاتو لامل کېږي.

د دغه راپور له مخې؛ په افغانستان کې د څو لسیزو جګړو او بې ثباتیو د دغه هېواد ډېری خلک د اضطراب، فشار او خپګان په ګډون له یو لړ روحی ستونزو سره مخ کړي، چې د نشه یی توکو د استعمال د پیل او خپرېدو ګواښ یې زیات کړی دی.

دغه بنسټ لیکلي، چې د هغو کورنیو لپاره چې د ماشومانو عمرونه یې له ۸ څخه تر ۱۴ کلونو پورې دي تعلیمي پروګرامونه د کورنیو د مهارتونو د لوړولو، د ماشومانو د هوساینې او د کورنیو د رواني روغتیا په موخه جوړ شوي دي.

د دغه راپور له مخې؛ افغانستان چې تر ۶۰ سلنې ډېر نفوس یې تر ۲۵ کلونو کم عمر لري، په نړۍ کې تر ټولو د چټکې ودې ځوانانو نفوس لري، له همدې امله د نشه يي توکو د کارونې د مخنیوي هڅې پکې ډېرې مهمې دي.

دغه بنسټ وايي، د اچ ای وي، هیپاتیت او جنسي انتقالي ناروغیو د مخنیوي، تشخیص او درملنې په برخه کې یې د افغانستان د ملي ستراتیژیک پلان په جوړولو سره د ملي لارښوونو او ښوونیزو پروګرامونو په برابرولو سره له دغه هېواد سره مرسته کړې ده.

افغانستان په نړۍ کې د نشه يي توکو تر ټولو لوی تولیدونکی هېواد دی او د تولید شویو نشه یي توکو لویه برخه په دغه هېواد کې مصرفېږي؛ خو په ورته وخت کې بیا د روږدو کسانو د درملنې او مخنیوي لپاره کافي اسانتیاوې او تدابیر هم نه لري.