ملګري ملتونه: په ۲۰۲۳ کال کې مو کارکونکي او همکاران له دوو بیړنيو حالاتو سره مخ شول

په وزیرستان کې آزاد خبریال لال وزیر وايي، د اتمانزیو جرګې د دې تر څنګ په هغو وزیرستانیو فعالانو هم بندیزونه ولګول او جریمې يې کېښودې چې هغوی له پاکستاني حکومت سره اړیکې ساتلې.

هغه وايي، د اتمانزیو جرګې دغه کار د سیمې د ټولو وګړو د غوښتنې پر بنسټ کړی او ټول سیمه وال یې ملاتړ کوي: «دغې جرګې په لومړې قدم کې له حکومت سره په هر ډول تګ راتګ باندې پابندې ولګوله، او دا پرېکړه یې وکړه چې کوم کس د حکومتي چارواکي سره وګوري نو د هغه کور به ورانيږي او پنځه لکه پاکستانۍ کلداره به جریمه کیږي.»

د سرچینو په وینا د تېر يوه کال په لړ کې دغې جرګې له حکومت سره د اړیکو په تور د یو شمېر سیمه ییزو سیاسي فعالانو او ځايي خبریالانو کورنه سوځولي او ړنګ کړي، او دوی یې له سیمې په زور کډې کولو ته اړ کړي.

ويل کیږي تازه د اتمانزیو جرګې د روانې ډیسمبر میاشتې له ۲۰مې نیټې څخه شمالي وزیرستان ته ټولې ورغلې لارې تړلې دي او هیڅوک نه پریږدي چې دغې سیمې ته ورشي.

د سرچینو د معلوماتو له مخې دغې جرګې په وزیرستان کې د پولیو په واکسین کولو هم بندیز لګولی او اجازه نه ورکوي چې د واکسین ډلې یې سیمې ته ورشي.

ویل کیږي له حکومت چارواکو سره له خبرو اترو وروسته دغې جرګې ته ويل شوي چې پاکستانی حکومت به یې غوښتنې مني او جرګه به ټولې تړل شوې لارې خلاصوي، خو د پولیو واکسین به بیا هم بند وي.

د پاکستان حکومت په دې اړه څه نه دي ويلي، او تر دې مخکې هم په قبایلي سیمو کې د حکومتي چارواکو له لوري د ورته ګامونو په اړه حکومتي سرچینو معلومات نه دي ورکړي.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، احمد چې په دویم نوم «وړه» ډېر یادېده، دوه اوونۍ وړاندې د مرمۍ لګېدو له امله ټپي شوی او روغتون ته لېږدول شوی و.

پاکستاني امنیتي چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

په همدې حال کې د سه شنبې په ورځ (د مرغومي ۵ مه) په پېښور ښار کې یو افغان نرښځی هم د وسله والو له خوا ووژل شو.

سرچينو زياته کړې، چې احمد ١٤ ورځې وړاندې د پېښور په ارباب روډ سيمه کې د هغه کور ته څېرمه وسله والو په نښه کړى و. له برید وروسته دولتي روغتون ته لېږدول شوی او په کوما کې وو.

تر دې مخکې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) اعلان وکړ، چې افغانستان په نړۍ کې یو له خورا پیچلي بشري بیړني حالت سره مخ دی.

اوچا وايي، په افغانستان کې څه باندې ۲۴ میلیونه وګړي بشري مرستو ته اړتیا لري.

په افغانستان کې د اقتصادي کړکیچ پراخیدو د بشري مرستو اړتیا لاپسې زیاته کړې ده. خو له یوې خوا د طالبانو په رسمیت نه پیژندل او له بلې خوا په افغانستان کې د ښځو او بشري حقونو د تامین په برخه کې د نړیوالو مرستو مشروطول په افغانستان کې د اقتصادي بحران او بې وزلۍ د لا زیاتوالي لامل شوي دي.

خو د طالبانو د اقتصاد وزارت، د بې وزلۍ د زیاتوالي لامل نړیوال بندیزونه بللي او د اړو کسانو د شمېر د زیاتوالي راپورونه یې رد کړي دي.

یونیسف وړاندوینه کړې چې تر ۲۰۲۴ کال پورې به په افغانستان کې د ۱۲،۶ میلیونو ماشومانو په ګډون څه باندې ۲۳ میلیونه کسان به بشري مرستو ته اړتیا ولري.

پوځ وايي، په دې عملیاتو کې د وسلوالو دوه مشران هم وژل شوي او ۵ زره ۱۶۱ وسلوال نیول شوي دي.‌

پورځ د ترهګرۍ په وړاندې د مبارزې پر دوام ټینګار کړی دی.

د پوځ په وینا د استخباراتي ادارو د کار په پایله کې د یوې بلوڅ وسلوالې ډلې مهم قومندانان ګلزار امام شمبې او سرفراز بنګالزي له وسله والې مبارزې لاس اخیستی دی.

د پوخ په وینا یوازې په بلوچستان کې ۵ زره ۶۳ عملیات ترسره شوي چې ۱۰۹ اورپکي پکې وژل شوي‌ دي.‌

بلخوا پوځ پښتونخوا کې د ۱ زرو ۹۴۲ عملیاتو د کولو ادعا کړې او ویلي یې دي چې ۴۴۷ وسلوال په دغو عملیاتو کې وژل شوي دي.

په همدې حال کې د پاکستان پوځ ادعا کړې چې په پنجاب صوبه کې یې ۱۹۰ پوځي عملیات، په ګلګلت-بالتیستان کې یې ۱۴ عملیات او په سند کې یې ۱ زرو ۹۸۷ عملیات کړي‌ چې په پایله کې یې لس وسلوال وژل شوي.

ښاغلی حسن، چې دا مهال په امریکا کې دی، جیو نیوز پاکستاني ټلویزیون ته خپله استعفاء تایید کړې ده.

‏د معلوماتو پر بنسټ، عارف حسن ته په ۲۰۰۲ زېږدیز کال کې د سویلي اسیا سیالیو د تنظیم کمېټې مسوولیت وسپارل شو؛ خو په ۲۰۰۴ کال کې بیا د پاکستان د المپیک کمېټې مشري ورکړل شوه، چې تر اوسه هم پر دې څوکۍ پاتې وو.

‏د پاکستان د ورزش په تاریخ کې د اوږد مسوولیت لرونکی دغه چارواکی روان کال کې له دې امله هم تر سختو نیوکو لاندې راغلی وو، چې ولې پاکستان په نړیوالو المپیک سیالیو کې کوم مډال ترلاسه نه کړ.