افغانستان انټرنشنل ـ پښتو
د طالبانو د حکومت ویاند ذبیح الله مجاهد پرون یو ځل بیا د دې ډلې سترې محکمې دا اعلان تکرار کړ، چې راتلونکې دوشنبه د غبرګولی ۲۸مه د اختر لومړی ورځ ده. تر دې مخکې تمه کېده چې ممکن طالبان د تېرې روژې په څېر له خپلې پرېکړې واوړي او اختر له سعودي سره یو ځای او د یکشنبې په ورځ وکړي.
خو د لوي اختر په اړه د طالبانو دغه رسمي او دوه ځلي اعلان ډیری افغانانو او د دې ډلې پلویانو ته پوښتنې پیدا کړې دي.
د افغانستان په تاریخ کې دا لومړی ځل دی، چې طالبان د سعودي عربستان پر ځای یوه ورځ وروسته اختر لمانځي.
د طالبانو د دې پرېکړې په اړه نه یوازې د دیني عالمانو او عامو افغانانو غبرګونونونه راپارولي بلکې دا ناراضیتي د دې ډلې تر غړو هم رسېدلې ده.
د دوی لپاره تر ټولو لویه پوښتنه د عرفې د روژې په هکله ده چې هر کال یې افغانان عرفات د حجایانو د تللو په ورځ نیسي.
د طالبانو د بیا ځلي واک ته راسېدو سره په لومړیو وختونو کې د المپیک ادارې مشر نظر محمد مطمین په خپل اېکس پاڼه کې لیکلي، چې « ډیر بحث به نه کوو، پرته له جید علماوو او سترې محکمې؛ دا نورو ته چا ویلي چې د عرفې ورځې د تاخبر اړوند دلایل وایې او خپروي یې، دوی تیر کلونه عرفات روژه کومه ورځ نیوله،؟ بل داچې د افغانستان له جوړښت تر تیر کال خلکو عرفات روژه د حاجیانو د عرفات په ورځ نیوله هغه به یې راګرځوي که څنګه؟»
ګلبدین حکمتیار په مشری حزب اسلامي ګوند پورې تړلې ورځپاڼې پر طالبانو نیوکه کړې، چې د سعودي خلاف یې د دوشنبې ورځ (د غبرګولي ۲۸مه) د اختر لومړې ورځ اعلان کړې ده او خلک حیران دي، چې د طالبانو ومني یا د حاجیانو د عرفې ورځ.
افغانستان تقریبا په تاریخ کې همېش له سعودي سره په ګډه لوی او کوچنی اختر کړی دی او د طالبانو اوسنۍ پرېکړه ورته په اسلامي امت کې د نفاق نښه ښکاري.
د ولسي جرګې پخوانی غړی کمال ناصر اصولي د طالبانو ددې پرېکړې په غبرګون کې په خپل اېکس پاڼې په یادښت کې لیکلي، «کله به چې پنجاب یوه ورځ وروسته د سعودي عربستان اختر کاوه موږ افغان ولس به ویل چې تاسو دا تور لنګي ګورئ چې په اسلامي مقدساتو کې هم اختلافات زیږوي.»
په همدې حال کې ټولنیز فعال حمد الله همدرد په خپل فیسبوک کې لیکلي، « د سیاسي پرېکړو لپاره دین نشو بدلولی او سبا (یکشنبه)د لوي اختر لومړی ورځ ده.»
ځینې افغانانو دا پوښتنه مطرح کړې ده، چې په تېر کوچني اختر کې په افغانستان او سعودي کی مياشت په يوه شپه ولیدل شوه او بيا په لوی اختر کې دا شپه ولې توپیر لري؟
له دې سره ځینې روڼ اندي په دې باور دي چې طالبانو یوازې د خپل حاکمیت د منلو لپاره له ورته لارو څخه استفاده کوي ترڅو پر ولس خپل فشار زیات کړي.
خو د طالبانو له پرېکړې سره بیا هم له افغانستان تللی حاجیان نن د عرفات غونډۍ ته ختلي او ډېرو افغانانو د دوی په حاکمیت کې نن بیا هم د عرفې روژه نیولې ده.
دغه لاریون کوونکو په خپلې اعلامیه کې لیکلي، چې لاریون یې په بلجیم کې د زیانمنو افغان کډوالو د پناه غوښتنې د نه منلو او د دوی پر وړاندې د دغه هېواد د چارواکو د نا عدالتۍ په وړاندې ترسره کړی دی.
دغه لاریون د جمعې په ورځ د ماسپښین له ۲ تر ۵ بجو ترسره شو.
د دغه لاریون یو جوړونکی او ګډونوال علم خان خوګیانی افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې په بلجیم کې شا وخوا د ۶ زره افغانانو د پناه غوښتنې دوسیې رد شوي دي.
علم خان خوګیانی زیاته، دا اتم ځل دی چې دوی لاریون کوي خو د بلجیم د حکومت له خوا یې کوم مثبت ځواب نه دی ترلاسه کړی.
ښاغلی خوګیانی وایي، هغو افغان کډوالو چې د پناه غوښتنې دوسیې یې رد شوي ډېری یې کم عمره ځوانان دي.
د نوموړي په وینا، د افغان کډوالو د پناه غوښتنې د قضیو پر وړاندې د بلجیم حکومت سخت دریځ کاروي او له نرمښت څخه کار نه اخلي.
ښاغلي خوګیاني په ټینګار سره وویل: «تر هاغه به دغو لاریونونو ته دوام ورکوي تر څو چې د بلجیم حکومت د افغان پناه غوښتونکو قضیو ته مثبت ځواب ووایي.»