سرچینې: پاکستاني طالبان له سرحدي سیمو د افغانستان نورو ولایتونو ته لېږدول کېږي

عتیق الله بریالی د امریکا غږ ډیوه ریډیو سره مرکه کې وایي چې افغانستان د طالبانو په ضد له وسله وال مقاومت پرته بله سیاسي حل لاره نه لري.

د افغانستان د پخواني حکومت دغه چارواکی په دې باور دی، چې د طالبانو منطق له زور پرته پر استدلال او درک باور نه لري.

دغه پخوانی چارواکی وايي، چې طالبانو د ملي پیوستون او ملي یووالي لپاره یو ګام هم نه دی پورته کړی.

د ده په وینا که طالبانو مخالفین هم ور سره خبرې پیل کړي، دا ډله له هیچا سره خبرو ته چمتو نه ده.

ښاغلی بریالی په دې مرکه کې ځینو جهادي مشرانو ته په اشاره وايي چې د طالبانو د مخالفو مشرانو یوه برخه په دې باور ده، چې لومړی باید د جګړې اسانتیاوې برابرې شي او بیا له طالبانو سره جګړې ته داخل شي.

خو جګړه د مقاومت په جبهه تپل شوې ده او دغه جبهه په لږو امکاناتو سره د طالبانو پر وړاندې مقاومت کوي.

عتیق الله بریالی چې د مقاومت د جبهې غړی دی وايي، د طالبانو پر وړاندې د مقاومت لیکې ورځ تر بلې پراخېږي او په ډېرو هغو سیمو کې چې د مقاومت جبهه هم نشته خلکو مقاومت کړی دی.

د پخواني حکومت دغه پوځي افسر اوس هم په استقامت سره وايي، هغه کسان چې طالبان یې واک ته رسولي او د طالبانو خدایان وو، اوس له طالبانو سره ستونزې لري.

په همدې حال کې ښاغلی بریالی په دې مرکه کې ټینګار کوي، چې که بریا ژر تر لاسه نه شي، «ښه ده چې په عزت سره ووژل شو، تر څو راتلونکی نسل پوه شي، چې ولس تسلیمي نه ده منلې او نه یې تپل شوی نظام منلی. "

د پاکستان حکومت مني، چې بېګا ناوخته په کورمه کې د ځواکونو پر ګزمه د چاودنې له امله پنځه سرتېري وژل شوي دي.

د پاکستان دولتي راډیو د خبر له مخې د پاکستان ولسمشر اصف علي زرداري او لومړي وزیر شهباز شریف غبرګون ښودلی دی او دغه برید یې غندلی دی.

اصف علي زرداري په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د ترهګرو د له منځه وړلو پورې به په دغه هیواد کې عملیات روان وي.

زرداري د وژل شويو پاکستاني عسکرو له کورنیو سره غمرازي ښودلې ده.

په وروستیو کې په پښتونخوا او پلوچستان کې پر پاکستاني ځواکونو وسلوال بریدونه څو برابره زیات شوي دي.

پښتونخوا کې د ورځږ په تېریدو سره د ترهګرو فعالیتونه مخ په زیاتېدو دي.

پاکستاني نظامیان دا ادعا کوي، چې پاکستاني طالبان د افغانستان خاوره د دوی پر وړاندې کاروي، هغه څه چې تل د افغان طالبانو لخوا رد شوي دي.

د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یو ویاند د دوحې په غونډه کې د امریکا د ځانګړي استازي د نه ګډون د لامل په اړه نور وضاحت نه دی ورکړی. دا هم معلومه نه ده چې ایا د امریکا بل استازی به د ټام وسټ او رینا امیري پر ځای دوحې ته ولاړ شي او که نه.

د امريکا د بهرنيو چارو وزارت وياند د دوحې دریمې غوڼډې ته د مدني ټولنې د استازو د نه ګډون په هکله د افغانستان انټرنشنل د خبریال د پوښتنې په ځواب کې وویل، چې ملګري ملتونه د دې غونډو کوربتوب کوي او دا پوښتنې باید ملګرو ملتونو ته راجع شي.

تمه کیږي چې د دوحې درېیمه ناسته د افغانستان په چارو کې د هېوادونو د ځانګړو استازو په شتون، د چنګاښ په لسمه او یوولسمه نېته جوړه شي.

د طالبانو وياند ذبيح الله مجاهد د يکشنبې په ورځ (د غبرګولي ۲۸مه) ویلي و، چې د دې ډلې استازي به د افغانستان په اړه د دوحې په درېيمه غونډه کې ګډون وکړي.

د دوحې د غونډې د مېلمنو له لېست څخه د ښځو او مدني ټولنې د غړو د نومونو لرې کېدو د بشري حقونو د سازمانونو پراخې اندېښنې راپارولې دي.

د بښنې نړۍوال سازمان مشرې هم ویلي،‌ چې که د دوحې په ناسته کې د بشري او مېرمنو د حقونو فعالان برخه و نه لري او هلته د بشري حقونو موضوع له پامه غورځول کېږي؛ نو دغه غوڼډه هېڅ ډول اعتبار نه شي لرلای.

اګنس کالامار د دوحې د ناستې په درشل کې په یو پیغام کې ویلي، چې د افغانستان د ښځو او نجونو حقونه په خبرو اترو نه پر ځای کېږي؛ بلکې هغوی باید د ملګرو ملتونو په ناسته کې چې په دوحه کې جوړېدونکې ده رغنده ونډه ولري.

نوموړي دغه څرګندونې د شنبې په ورځ په اسلام اباد کې د ترهګرۍ پر وړاندې د "ملي عملي پلان” په اړه په یوې جلسه کې کړي دي.

پاکستاني رسنیو ویلي، چې د ترهګرۍ په وړاندې د مبارزې په برخه کې دغه پریکړه، د پاکستان د ټولو ایالتونو او سیمه ییزو چارواکو سره له مشورو وروسته شوې ده. پاکستاني چارواکي ادعا کوي، چې دغه هیواد کې د ترهګرۍ د پای ته رسولو لپاره ملي اراده شتون لري او همدې امله د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې د غښتلتیا دغه پریکړه د ټول هیواد په سطح شوې ده.

د پاکستان لومړي وزیر ټینګار کړی چې دغه هیواد د ترهګرۍ سره د مبارزې لپاره د یوې هراړخیزې او غښتلې ستراتیژۍ ته اړتیا لري چې باید د بشپړ ملي اجماع او د نظام په کچه د همغږي پر بنسټ جوړه شي.

ښاغلي شریف ټینګار کړی، چې د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزۍ په برخه کې د دغه هیواد د پوځ د هڅو باید د ټولو ادارو له خوا ملاتړ وشي. په همدې حال کې باید د ترهګرۍ اړوند قضايي قضیې هم په جدي توګه تعقیب شي.

نوموړي ویلي، چې د ترهګرۍ پر وړاندې د مبارزې غښتلي کولو سره به اقتصادي وضعیت هم په ښه کیدو شي او د خلکو اندیښنې به راکمې شي. هغه ویلي، چې پاکستان کې باید داسې یوه فضا رامنځ ته شي، چې د افراطي تمایلاتو مخه ونیسي.

پاکستان په تیرو شلو کلونو کې په افغانستان کې د ترهګرۍ پر ملاتړ تورن دی. دغه هیواد په افغانستان کې د نړیوالو ځواکونو د حضور پرمهال، له طالبانو د پوځي ملاتړ ترڅنګ، د دغې ډلې مشرانو ته په پاکستان کې امن ځایونه برابر کړي و او ترهګرۍ سره د امریکا په مشرۍ د نړیوال ایتلاف د مبارزې په ناکامولو کې یې د پام وړ رول لروده. پاکستان کې د ترهګرۍ په پراخیدو سره داسې ښکاري، چې دغه هیواد اوس په هغه اور سوزي چې خپله یې لګولی و.

نصیر احمد فایق د جمعې په ورځ (د چنګاښ لومړۍ) د ملګرو ملتونو د امنيت شورا په ناسته کې وويل، چې د افغانستان په اړه ټولو ناستو کې باید افغان مېرمنې ګډون ولري.

هغه د ملګرو ملتونو له عمومي منشي څخه وغوښتل، چې په ټولو غونډو کې او په ځانګړې توګه د دوحې په ناسته کې د ښځو او مدني ټولنې د استازو ګډون په پام کې ونیسي.

د دوحې ناسته به د روانې عیسوي میاشتې په ۳۰ مه پیل او د جولای په لومړۍ نېته پای ته ورسیږي.

ښاغلی فایق وايي، چې طالبان یوه ډله ده او د افغانستان د ټولو خلکو استازیتوب نه شي کولی. د هغه په وینا، د افغانستان د خلکو او په ځانګړې توګه د نجونو او ښځو غوښتنه داده چې باید د «جنسیتي تبعیضي نظام» د یو عادي نظام په توګه و نه منل شي.

ښاغلي فایق په دې اړه خواشني څرګنده کړه چې د دوحې درېیمه ناستې ته میرمنې نه دي بلل شوي او ویې ویل، چې دا پرېکړه د افغانستان د خلکو د غوښتنو څخه د لرې کیدلو، د امنیت شورا د پرېکړه لیک د ناکامۍ او د وضعیت د عادي کیدلو په مانا ده.

هغه زیاته کړه: «د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي د جون میاشتې راپور کې د دوحې ناسته کې د افغان ښځو او نجونو د ګډون غوښتنه کړې وه.»

فایق وویل، چې د افغانستان د خلکو د راتلونکي په اړه هر ډول خبرې اترې به تر هغه وخته مثبتې پایلې ونه لري، چې کلیدي مسایل لکه د حکومت مشروعیت، د ټولو اتباعو اساسي او اسلامي حقونه، امنیتي ګواښونه او مخدره توکي، چې د اوسني کړکیچ لامل شوي دي، په پام کې ونه نیول شي.

هغه د دوحې ناسته د نړۍوالې ټولنې لپاره یو ښه فرصت وباله، تر څو د افغانستان په اړه د مشخصو موخو په هلکه د لارې نقشه پر جوړولو سره توافق وکړي، چې په دې توګه دغه هیواد د مستقل او با امنه راتلونکې پر لور یوسي.

فایق د ملګرو ملتونو د امنيت شورا ناسته کې د افغانستان د ستونزو د حل لپاره یو ځل بیا د ټولګډونه حکومت د جوړیدو غوښتنه وکړه.

همدا راز، د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې د جاپان، سویس او امریکا د استازو په ګډون د یو شمېر نورو هېوادونو استازو هم د دوحې په غونډه کې د افغان مېرمنو د ګډون غوښته وکړه.