پاريس ۲۰۲۴ المپيک؛ طالبان په دې سياليو کې د درېیو ښځينه افغان لوبغاړو ګډون نه مني

حسين روستايي زياتوي، چې سږ کال په ۳ لومړیو میاشتو کې افغانستان ته د ایران صادرات د تېر کال د لومړیو درېیو میاشتو پرتله د ۱۲۳ میلیونه ډالرو په زیاتوالي سره ۳۱.۱ سلنه زیاتوالی ښیي.

په افغانستان کې د ایران سفارت سوداګریز مشاور صدا او سيما خبري اژانس ته ويلي، چې د سږ کال په درېیو لومړیو میاشتو کې افغانستان ته د ایران غیر نفتي صادرات ۲۲۷ زره ټنه زیات شوي.

د نوموړي په خبره، چې په دې موده کې د دې غیري نفتي صادراتو ارزښت ۵۱۷ میلیونه ډالرو ته رسيږي، چې دا د تېر کال د ورته مودې په پرتله ۲۳ سلنه زیاتوالی ښیي.

روستايي وویل، چې افغانستان ته د صادراتو په توکو کې نفتي محصولات، اوبلن ګاز، د اوسپنې او پولادو پايې، پلاستیکي پایپونه ، پلاستیکي اوبدل شوي فرشونه، یوریا، د چرګانو هګۍ او دانه، سمنټ، رومیان، مڼې، کچالو، بوټونه، مېوې، سبزیجات، وچې شیدې او د کاشي ډبرو ډولونه شامل وو.

دغه ایرانی چارواکی وايي، چې په دې غيري نفتي موادو کې «د څارویو جوار د ۴.۷ میلیونه ډالرو په زیاتوالي، وربشې د ۳.۲ میلیونه ډالرو، سپیلني د ۸۹۶ زره ډالرو، د لمر ګل تخمونه د ۳۰۸ زره ډالرو په زیاتوالي، پولۍ د ۲۷۵ زره ډالرو په زیاتوالي او سرب د ۲۱۲ زره ډالرو په زیاتوالي سره» د افغانستان د وارداتو په زیاتوالي کې مهم توکي وو.

روستايي همدارنګه وویل؛ سږکال په لومړیو درېیو میاشتو کې نړۍ ته د ایران د صادراتي توکو د هر ټن ګمرکي ارزښت منځنۍ کچه شاوخوا ۳۵۰ ډالره و، چې د افغانستان په اړه د ټولې منځنۍ کچې څخه ۷۳ ډالره لوړ دي.

دغه ایراني چارواکي ویلي، چې دا د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو پراختیا او د سوداګریزو معاملو زیاتوالی د ایران د دیارلسم حکومت له ګاونډیو سره د ځانګړي لیدلوري له امله دی.

پاکستان راډيو په خپل خبر کې ويلي، چې عرفان د دې سيالیو پايلوبه له هندي لوبغاړي چوتراني څخه ۳ پر ۲ د «۱۱-۷، ۸-۱۱، ۱۲-۱۰، ۸-۱۱ او ۱۱-۸»نمرو په توپیر وګټله.

عرفان د سياليو په نيمه پايلوبه کې خپل کاناډايي سيال لیام موریسن ته درې د صفر په مقابل کې ماتې ورکړې وه.

د ۲۰۲۴ کال د کانسو ازاد سکواش د قهرمانۍ دغه سيالۍ د امریکا په هيوسټن کې تر سره شوې.

د کډوالو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ نن پر اېکس پاڼه ليکلي: « په افغانستان کې هغه ښځې، چې کم لید لري د بریل خط او نور مهارتونه زده کوي.»

دې سازمان لیکلي: «په دې ړندو کې۶۰ سلنه هغه کسان دي، چي په سترګه کې يې سپين ګل وي، دا د ساده جراحي عملیاتو په امکاناتو سره د درملني وړ دي.»

د ملګرو ملتونو اړوند دغه سازمان ړندو او کم ليد خلکو ته د مهارتونو د روزنې برابرولو ته په اشارې سره وويل، چې په اضافي بوديجې سره به نور نارينه او ښځې هم دغو روزنيزو پروګرامونو ته لاسرسى ولري.

په افغانستان کې ړانده او د کم لید خلک د زدکړې او کارموندنې په ګډون په ټولو برخو کې له ستونزو سره مخ دي.

د روغتیا نړیوال سازمان تېر کال د معلولینو پر بشپړه ټولنیزه ونډه ټینګار وکړ او ویې ویل، چې په افغانستان کې معلولین د پراخو ناروغیو د اخته کېدو له خطر سره مخ دي.

د طالبانو ګډې کمېټې او د صرافانو اتحادیې بیا په اطلاعیه کې د دې پرېکړې د علت په اړه څه نه دي ویلي.
د راپورونو له مخې، په شهزاده سرای کې څه باندې دوه زره د پيسو تبادلې ګرځنده «صرافان» فعاليت کوي او اوسمهال له سرای بهر هم ټولې غرفې تړل شوي دي.
دغه اطلاعیه د طالبانو د کورنیو چارو وزارت، د افغانستان د مرکزي بانک د ریاست، د طالبانو د استخباراتو د عمومي ریاست او د صرافانو د اتحادیې له خوا لاسلیک شوې ده.

100%

دا پرېکړه تر هغه وروسته وشوه، چې یو شمېر سرچینو تېره ورځ وویل چې طالبانو د کندهار ولایت په سپین بولدک ولسوالۍ کې د صرافۍ مارکېټ هغه هټۍ بندې کړي، چې جوازونه یې نه درلودل.
د سرچینې په خبره، د طالبانو د دې پرېکړې په غبرګون کې نورو صرافانو هم خپل دوکانونه وتړل چې ور سره د ټولو تړل شویو هټیو شمېر تر ۴۰۰ رسېږي.
د دې مارکېټ د هټیو يو شمېر خاوندان وایي، د طالبانو د افغانستان بانک د جواز جوړولو لپاره شرایط سخت کړي او دوی توان نه لري، چې دغه شرایط پوره کړي.
طالبانو بیا تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۸مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي، چې تېره ورځ د ننګرهار ولایت د تورخم له لارې ۳۹ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۱۸۹ تنو ته رسیږي او ۴۸ کورنۍ چې د غړو شمیر یې ۲۶۱ تنو ته رسیږي د سپین بولدک له لارې د پاکستان حکومت له لوري په زور راستانه کړل شول.

همدارنګه د دغه وزارت له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې ویل شوي، چې۷۶۷ تنه افغان کډوال د هرات ولایت د اسلام کلا او ۱۳۹۹ تنه د نیمروز ولایت د ورېښمو پله له لارې د ایران حکومت له لوري په زور او خپله خوښه راستانه کړل شول.

طالبانو وايي، له ګاونډیو هېوادونو راستانه کړل شوي اړمن کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو د کډوالۍ سازمان دفتر، د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ او د خوړو نړیوال پروګرام دفترونه ته ورپيژندلي دي.

دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ مشر په پاکستان د خپل درې ورځنې سفر په لومړۍ ورځ په پیښور کې له افغان کډوالو سره کتلي، او ژمنه یې چې د کډوالو د ټولو ستونزو په اړه به د پاکستان له حکومت سره خبرې وکړي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو د ادارې د شمېرو له مخې دا مهال په پاکستان کې شاوخوا دوه میلیونه افغان کډوال ژوند کوي چې له ډلې یې ۱،۳ میلیونه یې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ د ثبت کارتونه لري.