د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزیر خلیل الرحمن حقاني وايي:« هغه افغانان چې د بهرنیانو له لوري د زدهکړو او امنیت د نشتوالي په پلمه اروپا ته ولاړل؛ خو اوس هغوی هلته له ټولو انساني او بشري حقونو بې برخې شوي دي.»
د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت له لوري نن پنجشنبه د (تلې ۳مه) د کابل په بابر بڼ کې د “کډوال، ننګونې او فرصتونه” تر سرلیک لاندي یو ورځنۍ سمینار جوړ شوی.په دغه سمینار کې د طالبانو یو شمیر لوړ پوړو چارواکو هم ګډون درلود.د طالبانو د کډوالو وزیر خلیل الرحمن حقاني یاد سمینار ته د وینا پرمهال ادعا وکړه، چې په اروپا کې افغان کډوال له انساني حقونو محرم دي او د “څارویو” په څیر په کمپونو کې اوسیږي.نوموړي وویل: «نن بېرته همهغه خلګ “ بهرنیانو” په لوی لاس دوی دوکه کړي وو، زموږ په اړه پوچ تبلیغات کوي، او پخپله له ټولو انساني حقونو بې برخې شویدي.»حقاني زیاته کړه:« افغانان په خپل هېواد کې د عزت ژوند لري، خو په نورو هېوادونو کې د افغانانو نه عزت شته او نه هم خوندي ژوند لري.»دغه طالب چارواکی وايي، په افغانستان کې د انساني قاچاقو مافیايي ډلې هڅه کوي چې بهرنیو هېوادونو ته افغانان واستوي، خو موږ غواړو دغه مافیایي کړۍ پیدا او له منځه یې یوسو.د طالبانو د کډوالو وزیر وايي، د تېرو درېیو کالو پر مهال افغانستان ته له بهرنیو هېوادونو څخه میلینونه کډوال راستانه شوي دي خو نوموړي په دې اړه دقیق شمیر یاد نه کړ.نوموړي په داسې حال کې افغانستان ته د میلینونو افغان کډوالو د ورګرځیدو ادعا وکړه، چې هره ورځ لسګونه افغانان پر ناقانونه لارو له افغانستانه وځي. او د ورکړل شویو راپورونو له مخې د دغې ډلې له واکمنېدو وروسته اته ملیونه افغانان له هېواده وتلي دي.دغه طالب چارواکي هغو لاملونو ته هیڅ اشاره و نه کړه چې له امله یې افغانان د خپل هېواد پرېښودو ته اړ ایستل شویدي.
ګڼ افغانان وایي، طالبانو نه یوازې د دوی د روزۍ ګټلو مخه نېولې، بلکې د هغوی ټولې ازادۍ یې سلبې کړې او له هغوی یې هر څه تروړلي دي.
همدغه تېره اونۍ د ایراني سره په پوله د هغه هېواد ځواکونو لسګونه افغانان په ډزو ویشتي چې په اړه یې په کور د ننه او بهر کې توند غبرګونونه هم راپاریدلي دي.
خو د طالبانو ډلې دغې پېښې ته ډېر په ځنډ او نرم غبرګون وښود او د هغه کمیسیون د پلټلو خبره یې وکړه چې تر اوسه یې په دې اړه هیڅ ګام نه دی اخیستی.
د طالبانو دغه شان کړنې د افغانانو کرکه د دغې ډلې په وړاندې نوره هم زیاته کړې او وایي چې طالبان د خپلو شخصي ګټو لپاره د خلکو او هېواد د ملي ګټو پر سر هر ډول معاملې ته چمتو دي.
افغانستان انټر نشنل ـ پښتو ته رسېدلي مکتوب کې لیکل شوي، چې په هلمند ولایت کې د تېر نظام پولیس سرتېرو ته د ۱۴۰۰ کال د وري میاشتې څخه تر زمري میاشتې پورې پاتې معاشونه حواله کېږي.
په مکتوب کې لیکل شوي، چې د تېر نظام هغه پولیس سرتېرو ته چې د ۱۴۰۰ کال له حمل میاشتې څخه تر زمري میاشتې یې معاشونه نه وي اخیستي، د روانې میاشتې تر اتمې نېټې دې په هلمند کې د طالبانو امنیه قوماندانۍ ته ورشي.
طالبانو د سیمهیېزو رسنیو، خواله رسنیو او په جوماتونو کې هم ورته خبرتیاوې خپرې کړې او وايي، د تېر نظام پولیس دې په کندهار او هلمند کې امنیه قوماندانیو ته ورشي.
د یادو خبرتیاو د خپرېدو سره د تېر حکومت د پولیسو سرتېري سخت اندېښمن شوي.
د تېر حکومت پولیس وايي، د طالبانو له لوري د معاشونو ورکول د تېر حکومت د پولیسو سرتېرو ته لومې اېښودل دي.
د تېر حکومت پر مهال د ۲۱۵ میوند قول اردو قوماندان جنرال سمیع سادات د طالبانو له لوري پخوانيو پولیس سرتېرو ته د معاشونو د ورکولو په اړه افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل:« دوی په دغه چم د پولیسو لېسټ جوړوي، چې پولیس چیرې دي، څوک دي، څه کوي. دوی غواړي په دغه چم پولیس وپېژني، د اردو سره یې هم دغسې چم کړی و، په ننګرهار او ځینو نورو ولایتونو کې دوی غواړي د پښتنو په ولایتونو کې امنیتي ځواکونه په نښه او هغوی وپېژني.»
د ۲۰۲۱ کال پر مهال هلمند یو له هغو ولایتونو څخه و، چې هلته مېشتو نظامیانو د طالبانو پر وړاندې سخت مقاومت وکړ او په اسانۍ سره یې طالبانو ته اجازه ورنه کړه چې دغه ولایتونه سقوط شي.
د ۲۰۱۲ کال په جولای او اګسټ میاشتو کې د طالبانو او د تېر حکومت ترمنځ د جګړي ګرم ډګر و او طالبانو ته د لښکرګاه ښار د سقوط په نیت ډېره مرګ ژوبله اوښتې وه.
د تېر حکومت پخوانيو سرتېرو افغانستان انټر نشنل ـ پښتو سره په خبرو کې ویلي، چې طالبان غواړي د ډېرو کمو پیسو په بدل کې د تېر حکومت د پولیسو سرتېرو د کور ادرس، د اړیکو شمېرې او ټول معالومات تر لاسه کړي او وروسته به هغوی د طالبان تر بشپړ څار لاندې وي.
د محمد هاشم په نوم یو پولیس سرتېری چې اوس د افغانستان په یوه ګاونډي هېواد کې اوسېږي وايي:« عجبه داده، چې کله زه له هلمند څخه ووتم، طالبانو څو ځله زما کور وپلټه، زما وړونه او پلار یې څو ځله بندیان کړل، چې په دې توګه پر ما فشار وارد کړي چې باید زه بېرته هلمند ته ورشم؛ خو اوس دوی معاشونه ورکوي؟ دې کې طالبان حتمن کوم پلان لري.»
د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د موندنو له مخې، د هلمند او کندهار ډېری پخواني نظاميان په ځانګړې توګه پولیس سرتېري د طالبانو د مزاحمتونو له امله یا خو ګاونډیو هېوادنو ته تللي او یا هم له دغو ولایتونو څخه وتلي او د افغانستان په نورو ولایتونو کې پټ په پټه ژوند کوي.
د تېر حکومت سرتېري وايي، د طالبانو له لوري پولیسو ته د معاشونو د ورکړې په مکتوب کې محدود وخت ذکر شوی او دا پر دې دلالت کوي، چې دوی وزګاره سرتېري په خپل دام کې را ښکېل کړي.
د تېر حکومت یو پولیس چارواکی چې دمګړی په کابل کې اوسېږي او نه غواړي هویت یې په ډاګه شي وايي:« د ژمي په رارسېدو سره دوی خپل امنیتي تدابیر نور هم زیاتوي او دوی غواړي دا معلومه کړي، چې څوک له افغانستانه بهر او څوک همدلته دي او غواړي چې د تذکرو له لارې ټول په نښه کړي.»
پخواني نظامیان وايي، هغه پولیس سرتېري چې لا هم په افغانستان کې دي؛ خو د طالبانو تر څار لاندې دي او طالبان یې د اوسېدو ځای نه شي تثبیتولای، په دغه تاکتیک کې به ډېر نظامیان یو ځل بیا د طالبانو په لومه کې راګیر شي.
د طالب سرچینو د معلوماتو له مخې، همدا اوس د کندهار او هلمند په مرکزي زندانونو کې لسګونه پخواني نظامیان په یوه او بله پلمه بندیان دي.
همدارنګه یو شمېر طالب سرچینو د نوم نه ښودلو په شرط افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې د تېرو دوو میاشتو راهیسې طالبانو د خپلې ډلې د کسانو معاشونه هم نه دي ورکړي.
طالبانو په کندهار او هلمند ولایتونو کې په داسې حال پخواني پولیسو ته د معاشونو ورکولو بهیر پیل کړی، چې د یادې ډلې مشر ملا هبت الله اخندزاده له لوري د تقاعد ورکولو پروسه درول شوې او د تېرو درېیو کالو راهیسې سلګونو پخواني دولتي کارکوونکو ته د تقاعد معاشونه چې د هغوی حق دی نه دي ورکړل شوي.
د طالبانو امربالمعروف دستور ورکړی، چې د یاد پوهنتون استادان، محصلین او نور کارکوونکي اجازه نه لري، چې خپله ږیره لنډه کړي.
د امربالمعروف د امریت په رسمي لیک زیاته شوې، چې استادان باید د طالبانو مذهبي امرونه په پام کې ونیسي او له محصلینو هم وغواړي، چې له دې دستور څخه پیروي وکړي.
امربالمعروف په دې لیک کې خبرداری ورکړی، چې د بدخشان پوهنتون ټول استادان، کارکوونکي او محصلین باید د جماعت لمانځه ته هم حاضر شي او د هغو کسانو نومونه به چې جماعت ته نه راځي، د دې ولایت د دعوت او ارشاد کمېټې ته ولېږل شي.
دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو د ټولو ولایتونو په دولتي ادارو کې د دعوت او ارشاد په نوم امریت جوړ کړی دی او دغه اداره د وزارتونو په تشکیلاتو کې زیاته شوې ده.
ویل کېږي چې د وزارتونو په کچه د امر بالمعروف ریاستونه او د ولایتونو په کچه یې امریتونه د طالبانو تر ټولو باصلاحیته برخې دي.
د یادولو ده، چې طالبانو په دولتي ادارو کې د دې برخې د زیاتولو موخه د امر بالمعروف د قانون او «اسلامي شریعت» پلي کول بللي دي.
که څه هم طالبانو په تېرو درېیو کلونو کې د افغانستان په خلکو په ځانګړې توګه پر مېرمنو پراخ محدودیتونه وضع کړي دي، خو په دې وروستیو کې د یادې ډلې سخت دریځۍ تر بل هر وخته زیاتې شوې دي.