د فوټبال اتلانو لیګ څلورم پړاو سيالۍ د فراه ابو مسلم لوبډلې په اتلولۍ پای ته ورسېدې

د طالبانو د سوداګرۍ او صنایعو وزارت نن سې شنبه «د مرغومي ۱۸مه» پر خپل اېکس د ترکیې په استانبول ښار کې د غالیو نړیوال نندارتون کې نندارې ته د افغان غالیو د وړاندې کولو خبر ورکړ.

په دغه نندارتون کې د ګډون هدف په نړيوال بازار کې د افغانستان غالیو ته بازار موندل ښودل شوي دي.

د طالبانو د سوداګرۍ وزارت وايي چې د افغانستان اتو شرکتونو هم په دغه نندارتون کې خپل محصولات نندارې ته وړاندې کړي.

دوی زیاتوي چې په دغه نندارتون کې به د ۱۹ هېوادونو لاسي او ماشیني غالۍ د څلورو ورځو لپاره نندارې ته کېښودل شي.

د نړۍ په بازارونو کې افغان غالۍ په لسګونه زره ډالرو پلورل کېږي خو غالۍ اوبدونکو ته یې ایله دومره ګټه رسېږي چې خپلې کورنۍ پرې مړې وساتي.

د طالبانو په واکمنیدو سره له افغانستان څخه بهرنیو هېوادونو ته د غالیو د لېږد بهیر هم ټکنی شوی چې د غالیو اوبدونکو روزګار هم ورسره یو څه تت شوی دی.

غالۍ د افغانستان له پخوانیو صنعتونو څخه شمېرل کېږی چې شمالي ولایتونه یې د اوبدلو مهمې سیمې بلل کېږي.

وال سټریټ ژورنال او فاکس نیوز وايي، متحده ایالتونو د نومبر پر۱۴مه طالبانو ته وړاندیز کړی، چې محمد رحیم الافغاني، چې د امریکا حکومت یې د القاعده لوړپوړی غړی ګڼي، خوشی کړي. په بدل کې به د طالبانو واکمنان جورج ګلیزمان، ریان کوربټ او محمود حبیبي خوشي کوي.

محمودحبیبي طالبانو د القاعدې د مشر ایمن الظواهري د وژنې په پېښه کې د ښکیلتیا له امله زنداني کړی.

جو بایډن د نړۍ په مختلفو سیمو کې د نیول شویو امریکایانو د خوشې کولو لپاره هڅې کړې پیل کړې او په تېرو څلورو کلونو کې یې له ۷۰زیات امریکایان خپلو کورونو ته ستانه کړي دي.

د راپورونو له مخې، طالبانو د نومبر د تبادلې وړاندیز ته ځواب ورکړی او غوښتنه یې کړې چې رحیم او د هغه ترڅنګ دوه نور کسان هم خوشې شي چې جورج ګلیزمان او ریان کوربټ ازاد شي.

د وال سټریټ ژورنال د رپوټ له مخې، د امریکا کانګرس د بهرنیو چارو کمېټې غړي د ډسمبر پر۱۷مه د ملي امنیت سلاکار جیک سولیوان سره په یوه محرمه ناسته کې خبر شول چې بایډن لا هم د دې وړاندیز په اړه غور کوي.

د دې غونډې یوه برخه‌وال وویل چې د غونډې پر مهال د کمېټې مشر، ریپ. مایکل مک‌کال د طالبانو د دې وړاندیز په اړه اندېښنه وښوده او ویې ویل چې دا د امریکا لپاره مناسبه معامله نه ده.

د امریکا د ملي امنیت شورا ویاند شون ساوېت ویلي: « د بایډن-هرېس اداره په بهر کې د امریکایانو د خوندیتوب او امنیت لپاره تر خپلې وسې کار کوي او موږ شپه ورځ کار کوو چې جورج، ریان او محمود خوندي خپلو کورونو ته ستانه کړو.».

د پاکستان د بهرنيو چارو وزارت وایي، چې په مسلمانو ټولنو کې د نجونو د زده کړو اړوند دغه نړيوال کنفرانس به د جنوري میاشتې پر ۱۱ مه او ۱۲ نېټه تر سره شي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت یوه چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط دنیا نیوز ته ویلي، چې لومړی وزیر شهباز شریف به د دې غونډې پرانسته وکړي، چې موخه یې په مسلمانو ټولنو کې د نجونو د زده کړو پر وړاندې د ستونزو څیړل دي.

یاده غونډه د اسلامي هېوادونو نړیوالې ټولنې ( رابطه العالم الاسلامي) او د پاکستان د لومړي وزیر په ګډو هڅو تنظیم شوې ده او په دې کې به د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو له۵۰ نه ډېر پلاوي ګډون وکړي. د سرچینې په وینا،په غونډه کې به د ۳۰ هېوادونو د زده کړو وزیران هم برخه اخلي.

د پاکستان ډېپلوماتیکو سرچینو ویلي چې د دې غونډې اصلي هدف د حکومتونو، اسلامي سازمانونو او مدني ټولنو ترمنځ یوه ګډه شبکه جوړول دي چې په مسلمانو ټولنو کې د نجونو زده کړو ته وده ور کړي.

تمه ده چې د سعودي عربستان، ترکیې، متحده عربي اماراتو، ایران، اذربایجان، قزاقستان، ترکمنستان او نورو مسلمانو هېوادونو پلاوي په دې غونډه کې ګډون وکړي.

یاده غونډه به د نجونو د زده کړو د ودې لپاره عملي تګلارې وړاندیز کړي او د زده کړې لاسرسي او کیفیت پر وړاندې پرتې ستونزې به وڅېړي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر په مشرۍ د دې غونډې د تیاریو کمېټې د سې شنبې په ورځ ناسته وکړه، چې ددغه هېواد د اطلاعاتو وزیر عطا الله تارړ، د فدرالي زده کړو او روزنې وزیر ډاکټر خالد مقبول صدیقي، د ځوانانو چارو وزیر رانا مشهود احمد او نورو چارواکو پکې ګډون کړی و.

پاکستان پر داسې مهال په مسلمانو ټولنو کې د نجونو د زده کړو پر اهميت د نړيوال کنفرانس کوربه توب کوي، چې له څه باندې دوو کلونو راهیسې په افغانستان کې نجونې له لومړنیو، نيمه او لوړو زده کړو بې برخې دي.

پاکستاني چارواکو نه دي ویلي چې دې غونډې ته د طالبانو پلاوی ور غوښتل شوی او که نه.

دا غونډه داسې مهال کیږي، چې د پاکستان مذهبي ګوندونو په افغانستان کې د نجونو زده کړو په برخه کې تراوسه ښکاره دریځ نه دیی نیولی.

پاکستاني سیاستوال او د جمعيت علمای اسلام مشر فضل الرحمان څه موده وړاندې د غزې جګړې ته په اشارې ويلي و، چې «په غزه کې جنګي جنايت روان دی، خو خلک وايي چې ولې افغانستان کې نجونې ښوونځيو ته نه ځي».

په کابل او د قطر په پلازمېنه دوحه کې د طالبانو سرچینو نن سې شنبه «د مرغومي ۱۸مه» افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبان به ژر په دې اړه رسمي اعلان وکړي.

سرچینې وايي، چې په کابل کې د طالبانو په بهرنیو چاور وزارت کې هم ځینې تغییرات رامنځته شوي دي.

د سرچینې په وینا، د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي ددغه وزارت د څلورمې سیاسي څانګې مسوول ټاکل شوی او د هغه پر ځای د نوموړي مرستیال حافظ ضیاء احمد د ویاند په توګه ګومارل شوی دی.

تر دې دمه طالبانو ددغو بدلونونو په اړه په رسمي ډول څه نه دي ویلي.

سهیل شاهین په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند و او پر کابل د طالبانو له واکمنېدو وروسته دې ډلې نوموړی په دوحه کې د خپل سیاسي دفتر مسوول وټاکه، خو وروسته یې په ملګرو ملتونو کې د افغانستان څوکۍ لپاره معرفي کړ.

ملګرو ملتونو په څلورم ځل هم نوموړي ته د افغانستان څوکۍ ونه سپارله.

پر کابل د طالبانو له واکمنېدو وروسته چې په قطر کې د افغانستان د سفارت چارې دې ډلې ته وسپارل شوې، نعیم وردګ په دوحه کې د سفارت د سرپرست په توګه دنده پرغاړه واخېسته.

د طالبانو له وروستیو ګومارنو څرګندیږي چې دغه ډله هڅه کوي په دوحه کې د خپل سیاسي دفتر فعالیتونه کم کړي او پر سفارت تمرکز ډېر کړي.

د بریټانیا او ویلز کرکټ بورډ (ECB) اجرایوي رییس ریچارډ ګولډ انډیپنډنټ ته وویل چې دوی د طالبانو له خوا د ښځو او نجونو د حقونو نقض سخت غندي او په دې برخه کې د نړیوالې همغږۍ غوښتنه کوي.خو هغه څرګنده کړه چې « بریټانیا د افغانستان پر وړاندې د نړیوالو سیالیو لوبې نه لغو کوي، په دې دلیل چې کرکټ د ډېرو افغانانو لپاره د مثبت څه او هیلې سرچینه ده».

ریچارډ ګولډ وویل، «موږ د دې نړیوالې مسالې په اړه متنوع نظرونه منو او درناوی یې کوو. موږ د هغو کسانو اندیښنې هم درک کوو، چې فکر کوي د نارینه وو د کرکټ پریکون کولی شي په غیر ارادي توګه طالبان د ټولنې او ازادیو لا ځپلو ته وهڅوي. دا مهمه ده چې له هېواده د بې ځایه شویو په ګډون د ډیری افغانانو لپاره د هیلې او مثبت څیز د سرچینې په توګه د کرکټ ارزښت وپیژندل شي».

ګولډ وویل: « موږ د افغانستان د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه اندېښمن یو او د کرکټ نړیوالې شورا (ICC) قانون ټولو غړو هېوادونو ته د ښځینه کرکټ د ودې او پرمختګ ژمنه کړې ده».

ګولډ وویل چې د نړیوالو همغږی دریځ د انفرادي اقداماتو په پرتله ډېر اغېزناک دی.

د لوبې تحریمولو غوښتنې

د ښځو حقونو ملاتړو او فعالانو له نړیوالو ورزشي سازمانونو غوښتنه کړې چې د افغانستان نارینه وو کرکټ ټیم دې تر هغه له نړیوالو لوبو وځنډوي، چې ښځې او نجونې بیا خپل اساسي حقونه ترلاسه کړي.

د بشري حقونو د څار ادارې لنډمهالې مرستیالې هیټر بار وویل: « ورزشي سازمانونه باید د افغان ښځو او نجونو د ملاتړ لپاره د طالبانو تر کنټرول لاندې افغانستان له نړیوالو سپورتي سیالیو وځنډوي».

په ورته وخت کې د کارګر ګوند استازې تونیا انتونیازي په یوه لیک کې د بریټانیا له کرکټ بورډ غوښتنه وکړه چې له افغانستان سره لوبه تحریم کړي.

ټاکل شوې چې بریټانیا د روان کال د فبرورۍ پر ۲۶مه د پاکستان په لاهور کې د افغانستان پر وړاندې ولوبیږي.