د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړۍوال سازمان په خپل یوه تازه راپور کې ویلي، چې په افغانستان کې د اقلیم بحران د بې ځایه کېدو لامل شوی او د بشري مرستو لپاره اړتیا ډېره شوې ده. دغه سازمان ویلي چې په تېر یو کال کې نېږدې نهه میلیونه افغانان د اقلمي بدلون له امله زیانمن شوي دي.
دغه سازمان د «اکوا» د خطرونو د معلوماتو ټولنې په حواله ویلي، چې په افغانستان کې له ۱۱ میلیونو څخه ډېر کسان په راتلونکي کې د اقلیم له امله رامنځته شوي ناورینونو له جدي خطر سره مخ دي.
ای او ایم د پنجشنبې په ورځ په خپل یوه تازه راپور کې ویلي، چې په تېرو ۱۲ میاشتو کې نږدې ۹ میلیونه کسان د اقلیمي خطرونو له امله اغېزمن شوي دي.
په دغو اغیز من شویو کسانو کې پنځه سوه زره یې د سېلابونو، وچکالۍ او نورو ناورینونو له امله بې ځایه شوي دي.
د کډوالۍ نړۍوال سازمان په راپور کې ویل شوي، چې په تېرو درېیو کلونو کې د سېلابونو او وچکالۍ ناورینونو له امله چې د بې ځایه کېدو اصلي لامل ګڼل کیږي په افغانستان کې بشري بحران لا پسې خراب کړی دی.
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړۍوال سازمان مشر میهیو فارک ویلي: « سره له دې چې افغانستان د کاربن په نړۍوال اخراج کې لږه ونډه لري؛ خو بیا هم د هغو لسو هېوادونو په ډله کې راځي چې د اقلیم د بدلون له امله تر ټولو ډېر اغېزمن شوی هېواد دی.»
یاد سازمان وايي، په افغانستان کې یې د اقلم بدلون له امله د زیامنونکو سیمو ارزونه کړې او دغه ارزونه به د اقلیم بدلون لپاره د چمتوالي نیولو او خوندیتوب په برخه کې د دوی په فعالیتونو کې ډېره مرسته وکړي.
فارک د یادې ارزونې په اړه زیاتوي:« د هغو ګواښونو په اړه پوهېدل چې ټولنې ورسره مخ دي موږ ته اجازه راکوي چې د پېښو ښه اټکل وکړو، ژوند وژغورو او د ټولنو په رغیدو کې مرسته وکړو. د خطر سره مخ ټولنو ملاتړ لپاره ډېرو سرچینو ته اړتیا ده ترڅو نور بې ځایه کېدنه او ناغوښتل شوې کډوالي را کمه شي.»
د یاد سازمان د موندونو له مخې، د ۲۰۲۱ او ۲۰۲۴ کلونو ترمنځ نږدې ۳ میلیونه خلک د اقلیم د بدلون د اغیزو له امله بې ځایه شوي او یوازې په ۲۰۲۴ کال کې ۹۸۸۰۰۰ کسانو د اقلیم او چاپیریالي پېښو له امله لنډمهاله کډوالي تجربه کړه.
په راپور کې ویل شوي، چې په دغه موده کې د کلیو، کورونو او نورو شتمنیو د زیان په اړه څلور سوه زره پېښې ثبت شوې دي.
د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړۍوال سازمان په راپور کې د «اکوا» د خطرونو د معلوماتو ټولنې په حواله ویلي؛ په راتلونکې کې په افغانستان کې له ۱۱ ملیونو څخه ډیر کسان د اقلیم له امله رامینځته شوي ناورینونو له جدي اغیزو سره مخ دي.
د دغه راپور له مخې، غور، خوست او جوزجان ولایتونه د افغانستان د نورو ولایتونو په پرتله ډېر زیان منونکې یاد شوي دي.
د دغه سازمان د معلوماتو له مخې، په افغانستان کې ۹۲ سلنه کلي بېړنیو خدماتو ته محدود لاسرس لري او ۴۶ سلنه یې روغتیا پاملرنې ته د لاسرسي له ننګونو سره مخ دي.
دوی وايي، د افغانستان ۹۶ سلنه کلي د اقلیمي ګواښونو لپاره د چمتوالي، لومړنیو خبرتیا سیسټمونو او ژغورنې لپاره سرچیني نه لري.
د کډوالۍ نړۍوال سازمان په داسې حال کې د اقلیم بدلون د اغیزو په اړه راپور ورکړی، چې په څو ورځې وړاندې د دوو ورځو اورښتونو له امله په فراه، کندهار او هلمند ولایتونو کې له ۳۰ څخه ډیر کسان مړه شول.
