د افغانستان د پانګونې او سوداګرۍ خونې غړی خان جان الکوزی وایي، چې د سوداګرۍ په برخه کې د تورخم پر دروازه د ستونزو له پيدا کېدو سره یې منځنۍ اسيا ته بديلې لارې موندلې. نوموړي وايي، چې تېر کال يې هندوستان ته ۵۰۰ میليونه ډالره صادرات کړي.
د افغانستان د پانګونې او سوداګرۍ خونې غړی خان جان الکوزي د چهار شنبې په ورځ په یوه غونډه کې وویل، چې تېر ۱۴۰۳ کال کې واردات له ۱۰ مليارده څخه څه باندې ۱۱ میليارډه ډالرو ته لوړ شوي.
الکوزی زياتوي، چې تېر کال یې د یو میليارد ۱و ۷۸۰ میليونه ډالرو صادرات درلودل، چې د ۱۴۰۲ کال په پرتله يې خاص توپير نه درلود.
نوموړی وايي، تېر کال يې هند ته صادرات تر سره کړي او اوس روسيې ته هم د وچې مېوې د لېږلو پلان لري.
هغه وايي: « د پاکستان یوه دروازه، چې د سوداګرۍ پرمخ بنده شي او مشکل پيدا کړي، بدیله لار مو اسیاي میانه ته پيدا کړې.»
خان جان الکوزي سوداګرو ته د ځمکو د ورکولو د فرمان پر عملي کولو ټینګار وکړ او له طالبانو یې وغوښتل، چې د سوداګرو د برېښنا او ځمکو د ورکړې ستونزې حل کړي.
پاکستان ډېر مهال د افغانستان د تازه مېوو او سبزيجاتو د حاصلاتو پر مهال دروازه بندوي او له دې امله د ډيورنډ کرښې دواړو غاړو ته د سوداګرو تازه مېوې او سبزیجات خرابيږي، چې له زيات مالي زيان سره مخ کيږي.
د امریکا د استخباراتو ادارې د سې شنبې په ورځ د امریکا د ملي امنیت پر وړاندې د ګواښونو په اړه یو مفصله راپور خپور کړی.
تېرکال په ورته راپور کې د افغانستان نوم شپږ ځلې او د طالبانو ډلې نوم اوه ځلې راغلی و. خو سږني راپور کې دغې ادارې د افغانستان او طالبانو نوم نه دی اخیستی.
په تازه راپور کې سره له دې چې په ایران کې د القاعدې مشرانو او په سومالیا، سوریه، لویدیځه افریقا او ځینو نورو سیمو کې د دې ډلې د جنګیالیو حضور ته اشاره شوې؛ خو په افغانستان کې د دغو ډلو د مشرانو او اورپکو د حضور په اړه نه دي راغلي.
دا په داسې حال کې ده، چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا په وار، وار په خپلو راپورونو کې په افغانستان کې د القاعده ډلې او داعش وسلهوالو مشرانو د حضور پخلی کړی و.
د امریکا د استخباراتو ټولنې تېرکال هم په خپل راپور کې ویلي و، چې داعش خراسان څانګه په افغانستان کې د بهرنیو موخو د نښه کولو په لټه کې ده.
په مخکیني راپور کې هم د ښځو او نجونو په اړه د طالبانو د محدودیتونو ډکو سیاستونو او په افغانستان کې بشري ناورین ته د رسېدنې په برخه کې د دغې ډلې بې وسۍ ته اشاره شوې وه.
که څه هم طالبان ادعا کوي، چې داعش ډله یې په افغانستان کې ځپلې ده؛ خو د دغې ډلې خراسان څانګه په دغه هېواد کې خپلو بریدونو ته دوام ورکوي.
د امریکا د استخباراتو ټولنې دغه راز د تحریک طالبان پاکستان پر وړتیاوو اندېښنه ښودلې او په افغانستان کې د ټيټيپي د پټنځایونو په اړه د پاکستاني چارواکو د مکررو ادعاوو په اړه چوپه خوله دي.
د ملګرو ملتونو امنیت شورا په سلواغې میاشت کې په یوه راپور کې ویلي و، چې د القاعدې لوړپوړي چارواکي په کلیوالو سیمو له هغې ډلې د سرپل ولایت په بلغولي کلي کې او دارنګه په کونړ، غزني، لوګر او میدان وردګ ولایت کې مېشت دي.
راپور کې دارنګه راغلي، چې د القاعدې ټیټ پوړي چارواکي له خپلو کورنیو سره د کابل په فتحالله، شهر نو او وزیر اکبر خان سیمو کې د طالبانو د استخباراتو تر ساتنې لاندې ژوند کوي.
د امنیت شورا هم ویلي، چې د داعش خراسان ډله نور یوازې د افغانستان لپاره یو ګواښ نه دی؛ بلکې ګاونډیو هېوادونو او په ځانګړې توګه منځنۍ اسیا، ایران او ان روسیه کې د نفوذ د پراخووالي په حال کې ده.
د حقاني د نیونې په سر د جایزې حذفول او په واشنګټن کې د طالبانو د سفارت پرانیستې ته هیلهمندي
امریکا تازه د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني او د حقاني شبکې د دوو غړو د نیونې په سر اېښودل شوې جایزه یا انعام لرې کړ.
دغه ګام وروسته له هغه واخیستل شو، چې یو امریکایي پلاوي د بندیانو په چارو کې د ډونالډ ټرمپ سلاکار ادم بویلر په مشرۍ او د افغانستان لپاره د پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد په حضور کې کابل ته سفر وکړ.
په دغه سفر کې طالبانو یو امریکایی بندي خوشې کړ.
ورته مهال د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد کابل ته د امریکایي پلاوي د سفر په اړه په خپل لومړني غبرګون کې ویلي، چې طالب چارواکو د ټرمپ له استازي سره پر بېلابېلو موضوعاتو خبرې اترې کړې دي.
هغه د سې شنبې په ورځ له العربیه رسنۍ سره په مرکه کې ویلي، چې د امریکا حکومت غواړي چې په واشنګټن کې د افغانستان سفارت دغې ډلې ته وسپاري او په کابل کې هم د امریکا سفارت بېرته پرانیزي.
مجاهد وویل، چې دغه ډله د امریکایي پلاوي د ځواب په تمه ده.
د داعش خراسان څانګه د امریکا په ګډون پر لوېدیځ د برید په لټه کې ده
د امریکا د استخباراتو ټولنې په خپل کلني راپور کې د داعش او په ځانګړې توګه د داعش خراسان څانګې د ګواښ او د دې ډلې په ځانګړې توګه د داعش خراسان څانګې د متحده ایالاتو په ګډون په لوېدیځ کې د ترهګریزو بریدونو د ترسره کولو وړتیا په اړه خبرداری ورکړی دی.
په راپور کې راغلي، چې د داعش د عملیاتو پلانوونکي د بهرنیو بریدونو د ترسره کولو، ورته د اسانتیا برابرولو او هڅولو لپاره په انلاین بڼه د فعالیتونو په ترسره کولو سره د تبلیغاتو خپرولو په حال کې دي.
دغې ادارې خبرداری ورکړی، چې ښایي د داعش غړي د ځینو زیان منوونکو مسافري لارو کار واخلي.
دغه راپور چې د سې شنبې په ورځ خپور شوی په کې راغلي، چې داعش لاهم په نړۍ کې «تر ټولو لوی اسلامپاله ترهګریز سازمان» دی.
د دغه راپور له مخې، داعش خراسان په سوېلي اسیا کې د دغې ډلې د بهرنیو ترهګریزو بریدونو د ترسره کولو لپاره تر ټولو پیاوړې څانګه ده او غړي یې هم په سوېلي اسیا، منځنۍ اسیا او په ټوله نړۍ کې د بریدونو ترسره کولو په لټه کې دي.
د امریکا د استخباراتو ټولنې ویلي، چې تېر زېږدیز کال کې په ایران او روسیه کې د داعش بریدونو او دارنګه په امریکا او اروپا کې یې د ملاتړو نیول له سوېلي اسیا ورهاخوا له سیمې بهر د بریدونو ترسره کولو لپاره د خلکو هڅونه او د دغې ډلې زیاتېدونکې وړتیاوې ښیي.
د القاعدې ګواښ
د امریکا د استخباراتو ټولنې په راپور کې راغلي، چې القاعده لاهم ارادی لري چې متحده ایالات او امریکایي وکړي د خپلو نړۍوالو څانګو له لارې په نښه کړي.
د راپور له مخې: «ځیني د القاعدې هغه مشران چې په ایران کې پاتې دي؛ هڅه کوي چې د غزې په جګړه کې د اسراییل ضد احساساتو څخه په ګټې اخیستنې مسلمانان یو کړي او د اسراییل او امریکا پرضد بریدونو ته یې وهڅوي.»
د تحریک طالبان پاکستان د وړتیاوو په اړه اندېښنې
د امریکا د استخباراتو ټولنې په خپل راپور کې ویلي، که څه هم د تحریک طالبان پاکستان عملیات د پاکستان حکومت پر وړاندې بریدونو پورې محدود دي؛ خو د دغې ډلې وړتیاوې، له القاعدې ډلې سره یې تاریخي اړیکې او د متحده ایالاتو پر وړاندې د هدفي عملیاتو لپاره یې پخوانی ملاتړ د اندېښنې وړ دی.