د هند او پاکستان کړکېچ؛ فرانسې له دواړو هېوادونو غوښتي چې له زغم څخه کار واخلي

دغه څرګندونې وروسته له هغه شوې چې هند د "سندور عملیاتو" په نوم یو پراخ برید پیل کړ، چې د راپورونو له مخې، د پاکستان د پنجاب څلور او د پاکستان تر ولکې لاندې کشمیر پنځه سیمې یې په نښه کړې دي.

هند دا عملیات د مقبوضه کشمیر په پهلګام سیمه کې د یوه ترهګریز برید وروسته پیل کړي، چې پکې ۲۶ تنه وژل شوي وو.

خواجه اصف بلومبرګ خبري اژانس ته ویلي: "دا هر څه هند پيل کړي دي، که دوی تیار وي چې شاتګ وکړي، موږ غبرګون ښودلی نه پیل.»

هند تر اوسه په رسمي ډول د پاکستان دغو څرګندونو په اړه غبرګون نه دی ښودلی، خو د "سندور عملیاتو" موخه د ترهګرو ځالې له منځه وړل بلل شوې ده.

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف وايي، هند د شپې په تیاره کې “بزدلانه” برید وکړ؛ خو پاکستاني ځواکونو یې په غبرګون کې غاښ ماتوونکی ځواب ورکړ.

نوموړی وايي، د هند هوايي ځواکو تېره شپه د پاکستان په شپږو ښارونو باندې برېدونه وکړل او په پایله کې یې د ښځو او ماشومانو په ګډون یو شمېر ملکي وګړي ووژل شول. «تېره شپه داسې نه وه، چې موږ خبر نه وو، هره لحظه موږ خبر وو، چې د دوی ناپاکه پلانونه څه دي. دوی تېره شپه د پاکستان په شپږو ځایونو او ښارونو باندې هندي الوتکو بریدونه وکړل.»

نوموړي د خپلې وینا پر مهال ادعا وکړل، چې تېره شپه یې د‌پاکستان پنځه جېټ الوتکی رانسکورې کړې دي.« د پاکستان ځواکونه په بشپړ ډول چمتو وو، زموږ الوتکې د پاکستان له حریم څخه نه دې وتلي او موږ د دوی پنځه الوتکې را نسکورې کړې. زموږ سره خدای پاک مل او تردې بل لوړ عزت به په څه کې وي.»

نوموړی وايي، د هند د برید پرمهال د هغوی د پنځو الوتکو په رانسکوریدو سره یې هند ته ځان د یو اټومي ځواک په توګه څرګند او خپل دوست هېوادونو ته یې وښودل چې په بد حالت کې ورسره مرسته کولی شي.

ښاغلي شریف د خپلو خبرو پرمهال د هند ادارې لاندې د کشمیر د پهلګام سیمې په برید کې د پاکستان لاس لرل رد وي او وايي، د یاد برید په اړه د هند ټول تورونه بې اساسه دي.

هغه زیاتوي: «د نړۍ له مختلفو هېوادونو سره مې خبرې وشوي. زه په ترکیه کې وم چې د پهلګام پېښه وشوه. له دې پېښې سره د پاکستان هیڅ تړاوو نشته او که څوک باور نه لري، نو موږ د یو نړیوال کمیسیون جوړولو له لارې د پېښې د پلټلو غوښتنه هم وکړل خو هند زموږ دا غوښتنه ونه منله؛ بلکې موږ داسې احساس درلود چې هغوی پر موږ برید کوي، خو موږ ۲۴ ساعتونه چمتو وو، چې که دوی برید وکړي او غاښ ماتوونکی ځواب ورکړو.»

نوموړی وايي، د هند له خوا پر پاکستان د تېرې شپې په برید کې یې بریا د مسلکیتوب یوالي او ښه پلان پایله وه.

له وروستیو هوايي بریدونو وروسته، په هند او پاکستان کې نږدې ۵۵۰ ټاکل شوې الوتنې لغوه شوې دي.

د الوتنو د تعقیب نړۍوالو خدمات Flightradar24 د معلوماتو له مخې، په پاکستان کې د ټولو ټاکل شوو تجارتي الوتنو ۱۶ سلنه او په هند کې ۳ سلنه لغوه شوې دي.

یاد راپور زیاتوي چې یوازې په پاکستان کې ۱۳۵ الوتنې او په هند کې ۴۱۷ الوتنې لغوه شوې دي.

د الوتنو د لغوه کېدو دا لړۍ د سیمه‌‌ییزې کشالې له امله پیل شوې، چې د سیمې پر هوايي تګ راتګ یې ژور اغېز کړی.

پاکستاني رسنۍ جیو نیوز د امنیتي سرچینو په وینا لیکلي، چې د ایل او سی پر اوږدو د هندي پوځ پر وړاندې غبرګون روان دی او پاکستاني پوځ د هندي تېري ځواب په پوره شدت سره ورکوي.

د امنیتي سرچینو د معلوماتو له مخې، دا تازه عملیات د هندي پوځ د پرله‌پسې پاروونکو کړنو او ډزو په ځواب کې ترسره شوي دي. سرچینې وایي، د پاکستان پوځ د برید وروسته د هند پوځیان له موقعیتونو وتلي دي.

په ورته وخت کې، سیمه‌ييزې سرچینې وايي چې د ګولیو د تبادلې له امله د ملکي خلکو ژوند ته هم خطر پېښ دی، خو تر اوسه د ولسي وګړو د مرګ‌ژوبلې راپور نه‌دی ورکړل شوی.

هغه ټینګار کړی، چې جرمنی یو ځل بیا د نړیوالو مسوولیتونو منلو ته چمتو دی، خو دا کار به په متوازن او همکارانه بڼه ترسره کړي.

میرڅ د پاریس پر لور په الوتکه کې خبریالانو ته وویل: « زما هدف دا نه دی چې کوم مشخص تصمیمونه ونیسو، بلکې غواړم دننه او بهر ته یو سیاسي پیغام واستوم چې دا یو نوی پیل دی». میرڅ وویل چې دواړه هېوادونه «د ده لپاره ډېر ارزښت لري».

د فرانسې ولسمشر ایمانویل ماکرون د میرڅ تود هرکلی کړی او دواړو مشرانو په ایلیزه ماڼۍ کې سره کتلي.

له میرڅ سره د بهرنیو چارو وزیر ویډفول هم ملګری دی.

میرڅ به له فرانسې وروسته پولنډ ته لاړ شي، چې له لومړی وزیر دونالد توسک سره د اوکراین جګړې او غیرقانوني مهاجرت پر موضوعاتو خبرې وکړي.

میرڅ مخکې ویلي و چې غواړي د جرمني پر پولو کنټرول سخت کړي او ناقانونه کډوال بېرته واړوي.

له بلې خوا، روسیه د میرڅ ټاکل کېدو سره اړیکو ته هیله منه نه ښکاري. د روسیې د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ماریا زاخارووا وویل، د جرمني سیاستوالو له خوا د روس ضد څرګندونو ته په کتو، د اړیکو د ښه کېدو تمه نه شي کېدای.

په ورته وخت کې، د چین ولسمشر شي جین‌پینګ صدراعظم میرڅ ته د ټاکل کېدو مبارکي ورکړه او ویلي یې دي چې چین او جرمنی باید خپلو اقتصادي همکاریو ته لا وده ورکړي او نړیوال اقتصاد یو ځای پیاوړی کړي.