• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

پاکستان نږدې ۹۰۰ افغان کډوال په جبري ډول افغانستان ته ستانه کړي دي

۲۶ غویی ۱۴۰۴ - ۱۶ می ۲۰۲۵، ۰۳:۴۸ GMT+۱

د پښتونخوا ایالت د کورنیو او قبایلي چارو ادارو د شمېرو له مخې د پاکستان حکومت تېره ورځ د تورخم او انګور اډې له لارو «۸۸۰ افغان کډوال» پر ډیورنډ کرښه اړولي دي.

د معلوماتو له مخې له دې ډلې یوازې «۱۴۲ کسان» د اې سي سي کارت لرونکي وو او پاتې نور د قانوني مېشتیدو هېڅ ډول اسناد نه لرل.

یوازې «۷۲کسان» د انګور اډې او پاتې نور بیا د تورخم له لارې په جبري توګه اېستل شوي او دا لړۍ لا هم روانه ده.

پاکستاني پولیس اوس هم د اسلام اباد په ګډون په بېلابېلو ایالتونو کې کور په کور د افغان کډوالو نیول کیدو پسې عملیات روان ساتلي او د نړۍوالو سازمانونو هغه غوښتنې یې له پامه غورځول چې په جبري توګه د کډوالو د اېستلو لړۍ دې ودروي.

د بښنې نړۍوال سازمان په ګډون یو شمېر بشري ادارو ویلي وو، چې له پاکستانه د افغان کډوالو اېستل د هر ډول بشري حقونو خلاف عمل دی او یاد حکومت دې ژر تر ژره دا بهیر بند کړي.

د ملګرو ملتونو بېلابېلو ادارو هم ورته غوښتنې وکړې، ځو پاکستان دغو غوښتنو ته چندان غاړه کنېښوده.

بل لوری نیوکې کېږي، چې په پاکستان کې د پولیسو له لوري د اېستل کیدونکو افغان کډوالو مالونه، شتمنۍ او پانګې خوندي نه دي، چې په ځینو حالتونو کې ان چور شوي هم دي.

که څه هم د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار کابل ته د خپل وروستي سفر څخه تر راګرځېدو وروسته اعلان وکړ، چې د افغان کډوالو د پانګو خوندیتوب لپاره یې ځانګړې کمېټه جوړه کړې، خو دغه کمېټې هم په یاده برخه کې چندان د پام وړ فعالیتونه نه دي کړي.

د رسمي شمېرو له مخې د اپرېل له لومړۍ نېټې څخه له پاکستان د افغان کډوالو د اېستل کیدو په بهیر کې تر اوسه «۱۳۰زره کسانو څخه» ډېر په جبري توګه خپل هېواد ته اېستل شوي دي.

همدا راز پاکستان د ملګرو ملتونو د کډوالۍ عالي کمېشنرۍ سره ثبت د «پي او ار» کارتونو لرونکو افغان کډوالو ته هم د جون میاشتې تر پایه وخت ورکړی، څو دغه هېواد پرېږدي.

اسلام اباد ویلي، که افغان کډوالو تر یادې نېټې پورې په خپله خوښه ونه وځي، نو پولیس به یې تر نیول کیدو وروسته په زوره وباسي.

د طالبانو تر واکمنۍ وروسته د پخواني جمهوري نظام یو شمېر سرتېري، د امنیتي ادارو کارکوونکي، د بشري حقونو فعالان، خبریالان، ښځینه فعالانې او پخواني دولت کارکوونکي هم پاکستان ته تللي دي.

اوس د اېستل کیدو په روان بهیر کې هغوی هم د اېستل کیدو له ګواښ سره مخ دي.

ځینو بهرنیو او جلاوطنه افغان بنسټونو وېره څرګنده کړې که پاکستان دغه تازه دمي کډوال چې د طالبانو له ګواښ سره مخ دي خپل هېواد ته وباسي، نو هلته به یې ژوند له سختو خطرونو سره مخ شي.

ترویج لرونکی

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي
۱

د مولانا ادرېس ترور ته د منظور پشتین غبرګون: پښتانه دې خپل امنیت پخپله وساتي

۲
تازه خبر

داعش- خراسان ډلې د مولانا محمد ادریس د وژنې مسوولیت ومانه

۳

مولانا محمد ادریس څوک و؟

۴

د شیخ ادریس وژنه؛ په خیبر پښتونخوا کې مذهبي مشران ولې په نښه کېږي؟

۵

د ډونالډ ټرمپ د ترهګرۍ ضد ستراتېژۍ کې افغانستان نشته

•
•
•

نور کیسې

طالب چارواکی وايي چې متقي به راتلونکې اونۍ ایران او چین ته سفر وکړي

۲۵ غویی ۱۴۰۴ - ۱۵ می ۲۰۲۵، ۲۲:۵۳ GMT+۱

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت یو چارواکي ذاکر جلالي وايي، چې امیرخان متقي به راتلونکې اونۍ ایران، چین او د سيمې یو شمېر نورو هېوادونو ته سفر وکړي. جلالي د دې سفرونو په اړه نور معلومات نه دي ورکړي.

د طالبانو بهرنیو چارو وزارت یو چارواکی ذاکر جلالي د بنجشبنه په ورځ (د غويي ۲۵مه) پر خپله اېکس پاڼه لیکلي: «امیرخان متقي به راتلونکې اونۍ ایران، چین او د سيمې یو شمېر نورو هېوادونو ته سفر وکړي.»

هغه دا څرګندونې د طالبانو د بهرنیو چارو د وزیر امیرخان متقي له خپل هندي سیال سره تر ټلیفوني خبرو وروسته کړی دي.

جلالي د طالبانو بهرني سیاست ته په اشارې ویلي، چې دې ډلې په وروستيو کې په کابل کې د ګڼ شمېر بهرنیو پلاوو کوربه توب کړی.

په کابل کې د چین سفير د (غويي ۲۱مه) له متقي سره وليدل او چین ته یې د ورتګ رسمي بلنه ورکړه.

لوړې زده‌کړې او استبدادي رژیمونه؛ له افغانستان تر متحده‌ایالاتو

۲۵ غویی ۱۴۰۴ - ۱۵ می ۲۰۲۵، ۲۱:۱۴ GMT+۱

په داسې حال کې چې د افغانستان د لوړو زده‌کړو په برخه کې وروستیو تحولاتو ډېرې اندېښنې راپورته کړي، ډېپلوماټ مجله په جلاوطنۍ کې د یوه افغان استاد په حواله وايي چې د طالبانو پالیسۍ او د ځینو امریکایي چارواکو له‌خوا د علمي بنسټونو پر وړاندې وروستي اقدامات ورته‌والی لري.

دا استاد چې په ۲۰۲۱ کال کې پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته له هېواده وتلی، اوس د یوه جلاوطنه څېړونکي په توګه، د ښوونیزو تحولاتو بهیر په تطبیقي ډول څېړي. هغه وایي، په ظاهري بڼه د طالبانو چلند له علمي بنسټونو سره د امریکا له پالیسو سره ډېر توپیر لري، خو په ژوره کچه داسې ورته‌والی لیدل کېږي چې د اندېښنې وړ دی.

د طالبانو راستنېدل؛ لوړو زده‌کړو ته یو لوی ګوزار

د طالبانو په لاس د افغانستان له پرځېدو وروسته پوهنتونونه له ټکان‌ورکوونکي وضعیت سره مخ شول. د بېلګې په توګه، په بامیان پوهنتون کې چې دا افغان استاد یې رئیس و، ډېرو محصلانو د طالبانو له وېرې خپلې زده‌کړې پرېښودې او کورونو ته ستانه شول. ځینې استادان او محصلان چې له لویدیځو هېوادونو سره اړیکې یې درلودې، هڅه وکړه چې له افغانستانه ووځي. ځینو وتلو کې بریالي شول، خو ځینې بیا اړ شول چې په پټه ژوند وکړي.

طالبانو ډېر ژر په هېواد کې لوړې زده‌کړې په ځانګړي ډول پر ښځو د سختو محدودیتونو په لګولو سره محدودې کړې. ورسره جوخت، د افغانستان امریکايي پوهنتون په ګډون ځینو بهرنیو پوهنتونونو، خپل فعالیتونه په بشپړه توګه بند کړل.

له امریکا سره دا اندېښمنونکی ورته‌والی

په لومړي نظر کې، د لوړو زده‌کړو په سکټور کې د ډونالډ ټرمپ په مشرۍ د امریکا د حکومت پالیسۍ د طالبانو له کړنو سره خورا توپیر لري؛ خو د راپور لیکوال ټینګار کوي چې ځینې جوړښتي ورته‌والي شته. د بېلګه په توګه د افغانستان د پوهنې په وزارت کې د ډله‌ییزو کارکوونکو د ګوښه‌کېدو اعلان او د ټرمپ له‌خوا امریکا د پوهنې وزارت د کارکوونکو د کمښت پرېکړه د پام وړ ده. د مستقیمو امرونو کارول، لکه په افغانستان کې د طالبانو د مشر فرمان او په متحده‌ایالاتو کې د اجرائیوي امرونو، د پرېکړې نیولو بنسټونو څنډې ته کولو یا له پامه غورځولو اقدامات، د دواړو ترمنځ یو بل ورته‌والی بلل کېږي.

تر ټولو زیان‌منونکې قشرونه؛ د سیاست اصلي قربانیان

که په افغانستان کې یا په متحده‌ایالاتو کې وي، د پالیسیو ترټولو ډیر زیان زیان‌منونکو قشرونو ته رسېږي؛ هغه کسان چې په عادي شرایطو کې هم پوهنتونونو ته اسانه لاسرسی نه‌‌لري. په متحده‌ایالاتو کې د قومي تنوع، جنسیتي مساواتو او ټولنیز شمولیت (DEI) ملاتړکوونکو پروګرامونو له منځه وړل هم په افغانستان کې پر ځانګړو قشرونو د طالبانو له فشارونو سره ورته ګڼل شوي دي. په دواړو هېوادونو کې هغه پالیسۍ چې د لوړو زده‌کړو تمویل کموي او ښوونیز فرصتونه محدودوي، کولای شي پر راتلونکو نسلونو جدي منفي اوږدمهاله اغېزې ولري.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې همدا پرون، د کابل پوهنتون یو شمېر سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و، چې یادې ډلې د دغه پوهنتون لسګونه نارینه او ښځینه استادان ګوښه کړي دي. د سرچینو په وینا، ډېری ګوښه شوي کسان ښځې دي.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته په علمي او تخصصي مرکزونو کې د اکاډمیکو کسانو ګوښه‌کېدل په سېستماتیک شکل روان دي او یاده ډله هڅه کوي، چې په دې ځایونو کې له خپلې ایډيالوژۍ سره جوړ او د مدرسو ملایان وګوماري.

طالبانو په جوزجان کې د نامشروع اړیکو په تور ۱۷ ښځينه او نارینه زندانیان یو بل ته نکاح کړي

۲۵ غویی ۱۴۰۴ - ۱۵ می ۲۰۲۵، ۱۹:۵۹ GMT+۱

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون په یو خبر کې ویلي، چې طالبانو په جوزجان کې د «نامشروع اړیکو» په تور نیول شوي ۱۷ ښځينه او نارینه زندانیان یو بل ته په نکاح کړي او وروسته یې خوشي کړي. طالبانو ویلي، چې دا د زندانیانو «شرعي غوښتنه» وه.

په جوزجان کې د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور مشر سیف الدین معتصم د پنجشنبې په ورځ (د غويي ۲۵مه) د دغه ډلې تر واک لاندې ملي ټلویزیون سره په مرکه کې ویلي، چې د زندانیانو په غوښتنه او د سترې محکمې د امر له مخې یې د «نامشروع اړیکو په تور د نیول شويو بندیانو نکاح تر سره کړي.»

معتصم ويلي، چې دغه زندانیان د نامشروع اړیکو په تور په بېلابېلو وختونو کې نیول شوي او د سترې محکمې د امر له مخې سزاوې هم ورکړل شوي دي.

هغه زياتوي، چې د دغو زندانیانو د «نکاح شریعي غوښتنې» د دوی د کورنۍ په خوښه شوې دي.

طالبان زياتوي، چې زندانیانو تر سزا تېرولو او نکاح کولو وروسته خوشي شول.

په جوزجان کې طالبانو خلکو ته سپارښتنې کړي، چې ځانونه پر «شریعت برابر او له منکراتو ډډه» وکړي.

د طالبانو په زندان کې دا د خپل ډول لومړۍ پېښه ده، چې د دوی په خبره د «نامشروع اړیکو په تور» نیول شوي کسان یو بل ته په نکاح کوي.

د ګارډین ورځپاڼې د معلوماتو له مخې، د طالبانو له واکمنېدو وروسته دغه ډلې څه باندې زر کسان چې کابو ۲۰۰ښځې هم پکې دي، په عام محضر کې په دُرو وهلي دي.

که څه هم د طالبانو دغه سزاوې د نړۍوالو بشري سازمانونو له نیوکو سره مخ دي؛ خو طالبان ادعا کوي، چې د شرعي حکمونو او د خپل مشر ملا هبت‌الله د امر او لارښوونې له مخې خلکو ته په عام محضر کې سزاوې ورکوي.
طالبان په دې تړاو د نړۍوالو غبرګونونه د دوی په چارو کې لاسوهنه ګڼي.

دوه جلا بیانونه؛ د طالبانو او نوي ډیلي ترمنځ ټیلفوني مکالمه که محتاطانه چلند؟

۲۵ غویی ۱۴۰۴ - ۱۵ می ۲۰۲۵، ۱۹:۲۴ GMT+۱
•
ظاهر څراغ

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیرخان متقي او د هند د بهرنیو چارو وزیر جې شنکر ترمنځ یوه ټیلفوني مکالمه شوې چې ورسره جوخت دواړو خواوو جلا جلا بیانونه خپاره کړي دي. 

دا د نوي ډیلي او طالبانو ترمنځ تر یوې اوږدې مودې وروسته لومړنۍ ټیلفوني مکالمه بلل کېږي؛ خو د دې اړیکې ځینې برخې د دواړو خواوو له‌خوا په بېلابېلو بڼو بیان شوې دي.

جې شنکر د پنجشنې ورځ پر خپلې رسمي اېکس‌پاڼې لیکلي چې دا خبرې د کابل له پرځېدو وروسته لومړنی اړیکه ده او په ترڅ کې یې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر له‌خوا د افغانستان او هند ترمنځ د «بې‌باورۍ» راپورونه رد شوي دي.

نوموړي همداراز د متقي له خوا د هندي کشمیر د پهلګام برید د غندنې مننه کړې او ټینګار یې کړی چې هند د افغانستان له خلکو سره تاریخي ملګرتیا لري او له دغه هېواد سره به خپلو مرستو ته دوام ورکړي.

له دې سره جوخت، د طالبانو له‌خوا خپور شوی بیان بیا د دې مکالمې له بلې زاویې وړاندې شوی چې په‌‌کې د جې شنکر د «بې‌باورۍ» راپورونو د ردېدو او د پهلګام برید هېڅ یادونه نه‌ده شوې.

د طالبانو بیان پر دوه‌اړخیزو همکاریو، سوداګرۍ، ډېپلوماتیکو اړیکو، د ویزو اسانتیا، په هند کې د افغان بندیانو خلاصون او د چابهار بندر په پراختیا تمرکز کوي. متقي په‌کې د هند له خلکو سره د تاریخي اړیکو یادونه کړې او هیله یې ښودلې چې دا اړیکې نورې هم پراخې شي.

د سیاسي چارو شنونکي بیا طالبان له پاکستان سره د خپلې پخوانۍ او تلپاتې ملګرتیا د نه‌خرابېدو له امله له نوي ډیلي سره پر محتاطانه چلند تورنوي او په وینا یې طالب چارواکي نه‌غواړي د هند لپاره اسلام‌اباد له لاسه ورکړي.

د کابل پوهنتون د سیاسي علومو استاد او مخکېنی ډېپلوماټ بهروز (مستعار نوم) وايي، هندي سیال هڅه کړې چې له طالبانو سره د اړیکو بیاپیلېدل د یوې مهمې ډېپلوماتیکې لاسته‌راوړنې په توګه څرګند کړي، په داسې حال کې چې طالبانو احتیاط نه کار اخیستی او زیاتوي چې دا ډله نه‌غواړي د نوي ډیلي لپاره اسلام‌اباد له لاسه ورکړي.

دا اړیکه داسې مهال شوې چې طالبانو په دې وروستیو کې له ځینو ګاونډیانو هېوادونو سره د سیاسي مشروعیت، بندیزونو او اقتصادي ستونزو له امله د تعامل د پراخېدو هڅې کوي؛ خو بل‌خوا هند د سیمې په کچه د خپل نفوذ د بیاراژوندي‌کېدو او له طالبانو سره د نوې راشې درشې جوړېدو په لټه کې دی.

د یادونې ده چې د روانې اوونۍ په پیل کې ډېپلوماټ مجلې په یوې مقاله کې لیکلي، طالبان ښايي له هغو فرصتونو ګټه واخلي چې د هند او یا هم د پاکستان له لوري ورته برابرېږي، په ځانګړې توګه په کابل کې د هندي چارواکو او طالبانو ترمنځ وروستۍ غونډې کولای شي د راتلونکو تحولاتو په تړاو مهم پیغامونه ولري.

د ډېپلوماټ مجلې د لیکوال په اند، پاکستان له یوې خوا په افغانستان کې د دغه هېواد مخالفو وسله‌والو ډلو اندېښمن کړی او له بلې خوا د طالبانو او نوي ډیلي ترمنځ ورځ تر بلې زیاتېدونکې اړیکې، هغه څه دي چې د اسلام‌اباد اندېښنې یې لا پسې ډېرې کړې دي.

لېوال د حکمتیار څرګندونو ته په اشارې: د هېڅ هېواد په تجزیه به افغانستان تجزیه نه شي

۲۵ غویی ۱۴۰۴ - ۱۵ می ۲۰۲۵، ۱۹:۱۴ GMT+۱

ایران کې د افغانستان پخواني سفیر عبدالغفور لېوال د حزب اسلامي د مشر وروستيو څرګندونو ته په اشارې لیکلي: «ډاډه اوسئ، د هېڅ هېواد په تجزيه به افغانستان تجزیه نه شي.» ګلبدین حکمتیار ویلي چې د پاکستان تجزیه به د افغانستان د تجزیې پيلامه وي.

په ایران کې د افغانستان پخواني سفير عبدالغفور لېوال د پنجشنبه په ورځ (د غويي ۲۵مه) پر خپله اېکس پاڼه د حزب اسلامي د مشر ګلبدين حکمتیار وروستيو څرګندونو ته په اشارې لیکلي: «ډاډه اوسئ، د هېڅ هېواد په تجزيه به افغانستان تجزيه نه شي.»

لېوال زياتوي، چې پخوا هم «مصنوعي ګاونډی» دوه ټوټې شوی او بیا به هم کيږي.

د نوموړي په خبره، چې د ګاونډي پر خلاف افغانستان یو پياوړی ملت لري.

هغه لیکلي: «خير که افغانستان سیاسیون، مشران، دولت او پوځ نه لري؛ خو د ګاونډي پر خلاف یو پیاوړی ملت لري.»

د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار په خپله تازه لیکنه کې ويلي،چې که د بلوڅانو په نامه یو خپلواک هېواد جوړېږي، یواځینی ګټونکی به هند وي.

حکمتیار وايي، « دا حالت يوازې پاكستان نه بلكي افغانستان او ايران یې هم نه شي منلى. په دې سيمه كي فقط هند هغه هېواد دی چي كېداى شي دا حالت د ځان په ګټه وانګېري.»

د حکمتیار په باور، له پاکستان نه د بلوچستان بېلتون به د ایران او افغانستان بلوڅان هم له دغه خوځښت سره یوځای کېدو ته وهڅوي.

حکمتیار ویلي، د پاکستان تجزیه به د ټولې سیمې د نقشې د تغییر او د افغانستان د تجزیې مقدمه وي.