امریکا له ایران سره د اټومي تړون د خبرو تر سیوري لاندې نوي بندیزونه اعلان کړل

دا موضوع داسې مهال راپورته شوې چې هېګسیټ ټاکل شوې راتلونکې اونۍ د کانګرس په وړاندې شاهدي ورکړي، دا به د تایید ناستې وروسته د هغه لومړنۍ رسمي څرګندونې وي. تمه ده چې نوموړی به نه یوازې د حساسو معلوماتو د مدیریت په اړه پوښتنو سره مخ شي، بلکې د دفاع وزارت دننه د روانو ستونزو، د لوړپوړو سلاکارانو له استعفاګانو او د معلوماتو د افشا کېدو د داخلي پلټنو په اړه هم توضیحات ورکړي.

پخوا هم هېګسیټ د خپل دفتر لپاره د ناسم امنیتي ترتیباتو، لکه د یوه غیرمجاز انټرنټ لاین لګولو، او د څو "سیګنل" ګروپونو له لارې د پوځي عملیاتو د جزییاتو شریکولو له امله تر پوښتنو لاندې راغلی و.

په یوه ګروپ کې د هغه مېرمن او ورور شامل وو، او په بل ګروپ کې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ لوړپوړي امنیتي مشاورین، او ناڅاپه د Atlantic مجلې مسوول مدیر جفري ګولدبرګ هم شامل شوی و.

د امریکا دفاع وزارت او د پلټنو دفتر تر اوسه د جمعې ورځي د تبصرو غوښتنو ته غبرګون نه دی ښودلی.

سرچینې وایي، څارونکی دا هم څېړي چې د بریدونو پر ورځ له هېګسیټ سره کوم سلاکاران وو، څوک یې د پیغامونو خپرونکي وو، او چا د هغه موبایل ته لاسرسی درلود.

ملګرو ملتونو د یوې اعلامیې په خپرولو سره د دغه سازمان د بشري حقونو د مشر ولکر تورک له قوله لیکلي:« زه د امریکا د حکومت هغې پرېکړې ژور خواشینی کړی یم، چې د جزا نړیوالې محکمې پر قاضیانو یې بندیزونه لګولې، په ځانکړي ډول پر هغو قاضیانو چې د بېنن، پیرو، سلوانیا او کاناډا هېوادونو څخه دي او د افغانستان او فلسطین قضیو په اړه یې پرېکړې کړي.»

نوموړي د بندیزونو د لغوه کولو او بیا کتنې غوښتنه کړې ده.

ښاغلي تورک ویلي، چې دا بندیزونه قاضیان له خپلو عدلي مسولیتونو د ترسره کولو امله په نښه کوي او دا اقدام د قانون د حاکمیت او د قانون تر چتر لاندې د مساوي محافظت اصولو باندې مستقیم ګزار دی.

پر همدغه مهال د جزا نړیوالې محکمې غړو هېوادونو هم د جمعې په ورځ په یوه اعلامیه کې د امریکا بندیزونه غندلې.

په اعلامیه کې ویل شوي:« دغه بندیزونه نړیوالو هڅو ته چې د نړیوالو جنایتونو د محاکمه کولو لپاره روانې دي، زیان رسوي او د قانون حاکمیت، له معافیت سره د مبارزې او د اصولو پر بنست د نړیوال نظم د خوندیتوب لپاره ګډ تعهد ته زیان رسوي.»

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو مشر دغه څرګندونې تر هغې وروسته کړې دي، چې د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو ویلي، پر هغو قاضیانو بندیزونه لګوي، چې د ۲۰۲۰ کال په قضیو کې یې د افغانستان د جګړې پر مهال د امریکايي او افغان ځواکونو له خوا د جنګي جنایتونو تورونه څېړلي، او همدارنګه په ۲۰۲۴ کال کې یې د اسراییل د لومړي وزیر بنیامین نتنېاهو او د بهرنیو چارو د پخواني وزیر یواف ګالانت د نیولو حکمونه صادر کړي دي.

د هند لومړي وزیر نریندرا مودي نن د دغه هېواد تر کنټرول لاندې کشمیر ته د سفر پرمهال د ۲۷۲ کېلومتره په اوږدوالي د «سرینګر ـ بارامولا» رېل پټلۍ پروژه پرانېسته. د ریل یاده پټلۍ د کشمیر درې ته د هند له اصل برخې سره د وصلېدو لپاره یوه ستراتیژیکه لاسته راوړنه بلل کیږ.ي.

د رېل دغه پټلۍ چې د چناب سیند پر سر تېره شوې د نړۍ تر ټولو لوړه رېل پتلۍ ګنل کیږي.

ندریندرا مودي د یادې پروژې د پرانېستلو پرمهال وویل:«زه به اجازه ورنه کړم، چې د پهلګام ترهګریز برید د جمو او کشمیر پرمختګ ته خنډ شي. د ځوانانو ارمانونه به پوره شي او هر خنډ به لومړی مودي ته مخامخ شي.»

مودي کشمیر ته په خپل دغه سفر کې د اقتصادي ودي، سیاحت او ټولنیز ثبات د پیاوړتیا لپاره د روغتیا، سړکونو، ښاري پرمختګ او طبي پوهنتون جوړولو په برخو کې هم ځیني پروژې پرانېستلي.

د هند لومړي وزیر یو ځل بیا پر پاکستان تور ولګاوه، چې په پهلګام کې یې د «انسانیت او کشمیریت» پر ضد برید کې لاس درلود.

ټرمپ د دې شخړې په اړه په بې‌پروایۍ سره څرګندونې وکړې او ویې ویل، داسې ښکاري چې هېڅ مهم څه نه دي پېښ شوي. کله چې له ټرمپ وپوښتل شول چې ایا له ماسک سره د خبرو لپاره کوم پلان لري، هغه په ځواب کې وویل: «ستا مطلب هغه سړی دی چې خپل عقل یې له لاسه ورکړی؟»

ټرمپ زیاته کړه چې دا مهال له ایلان ماسک سره د خبرو هېڅ ځانګړې علاقه نه لري. د نوموړي په وینا، دا ماسک دی چې هڅه کوي له ده سره خبرې وکړي، خو هغه لا چمتو نه دی چې دا ډول خبرې پیل کړي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کېږي چې د دواړو مشهورو څېرو تر منځ سیاسي او شخصي اختلافات ورځ تر بلې ژورېږي.

دغه سازمان خبرداری ورکړی، چې اسراییل نه یوازې خلک بمباروي او بې‌ځایه کوي، بلکې د هغوی لوږه د جګړې د یوې وسیلې په توګه کاروي چې دا عمل یو ښکاره جنګي جنایت بلل کېږي.

د بښنې نړیوال سازمان د جمعې په ورځ پر اېکس پاڼې لیکلي: «د ملکي وګړو لوږي ساتل، د هغوی د خوړو، درملو او اړینو خدماتو مخنیوی، د نړیوالو قوانینو له مخې یو جنګي جنایت دی. اسراییلي ځواکونه باید سمدستي دا کړنې ودروي.»

دغه سازمان له نړیوالې ټولنې غوښتنه کړې چې ژر تر ژره او بې‌قید و شرطه د غزې محاصره پای ته ورسوي او د فلسطینیانو پر وړاندې روانه وژنه بنده کړي.

د بښنې نړیوال سازمان ټینګار کوي چې د بشري حقونو نړیوال اصول باید له سیاسي ګټو پورته وبلل شي او د فلسطین ولس باید نور د ناورین قرباني نه وي.