سور صليب او سرې میاشتې نړيوال فدراسيون: د افغانستان له ۳۰۰ روغتیايي مرکزونو سره مرسته کوو

ملالې، چې د ښځو د حقونو لپاره یې مبارزې ژوند ګواښلی و، سي این این ته ویلي، « کله چې موږ افغان ښځینه لوبغاړې ځواکمنوو چې لوبې وکړي، دا پخپله د طالبانو پر ضد د مقاومت یو ډول دی».

نوموړې وايي، د فیفا او د کرکټ نړیوالې شورا په څېر نړیوال ورزشي بنسټونه باید له لفظي ملاتړ ور اخوا اوس عملي ګامونه واخلي.

یوسفزۍ زیاته کړې، چې « دوی خپل ژوند په خطر کې اچولی، اوس دا زموږ مسوولیت دی چې د دوی لپاره زمینه مساعده کړو. لوبې، تمرین او د ژوند حق د ښځو لپاره یوازې یو انتخاب نه، بلکې یوه مبارزه ده».

ملاله یوسفزۍ وايي، په سپورټي ډګرونو کې له ښځینه افغان ورزشکارانو هر اړخیز ملاتړ د طالبانو پر وړاندې د مقاومت یوه بڼه ده او باید په دې برخه کې هڅې ونه سپمول شي.

یوسفزۍ سي این این ته وویل، « دا خپله د طالبانو پر وړاندې د مقاومت یو ډول دی، چې موږ افغان ښځینه لوبغاړو ته دا چانس ورکړو چې دوی ورزش ته دوام ورکړي. نړیوال سازمانونه باید دغه زړه وکړي او دا زړوتیا وښيي».

افغانستان د طالبانو تر واک لاندې اوس د ښځو د حقونو له پلوه تر ټولو محدود هېواد دی. نجونې له منځنیو ښوونځیو محرومې دي، پوهنتونونو ته د ورتګ اجازه نه لري او د سفر لپاره هم له نارینه محرم پرته نه شي وتلی.

په تېرو څلورو کلونو کې، ښځې له پارکونو، ورزش‌ځایونو او عامه فضاوو منع شوې دي، چې دې پخپله یو ډول کوربندۍ ته ورته حالت رامنځته کړی.

ملاله یوسفزۍ، چې په ۲۰۱۲ کال کې د پاکستاني طالبانو له خوا پر سر وویشتل شوه، له هغه وخت راهیسې د تعلیم او ښځو د حقونو نړیوال غږ ګرځېدلې. هغې د ۱۷ کلنۍ په عمر کې د سولې نوبل جایزه وګټله او د افغان ښځو د وضعیت په اړه یې تل غږ پورته کړی.

د افغانستان ښځینه فوټبال ملي لوبډله، چې په ۲۰۲۱ کې له هېواده وتښتېده، دا مهال په استرالیا کې ده.

ملاله د ۲۰۲۳ کال د ښځو نړیوال جام پر مهال ملبورن ته لاړه او له فیفا یې د دې لوبډلې په رسمیت پېژندنې غوښتنه وکړه.

فیفا تېره میاشت د افغان ښځو د فوټبال لپاره د اقدام ستراتیژي تصویب کړه، چې هیله ده ډېر ژر د افغان کډوالو ښځینه ټیم فعال شي.

افغان لوبغاړې مرسل سادات سي این این ته وویل، « موږ له مخکې دوو نړیوالو جامونو ته د ورتګ چانس له لاسه ورکړی. موږ له فیفا او د دغه سازمان له ټولو غړو غواړو چې د جنسیتي توپیرونو د دوام مخه ونیسي، او ډاډ ورکړي چې په افغانستان کې پاتې ښځې او نجونې هېرې نه شي».

د ښځو د کرېکټ افغان لوبغاړې هم له ورته وضعیت سره مخ دي. د اپرېل په میاشت کې، د کرېکټ نړیوالې شورا یو کاري ګروپ جوړ کړ، څو بې‌ځایه شوې ښځینه لوبغاړې حمایه کړي او یو ځانګړی مالي صندوق هم جوړ شو.

ملاله ټینګار کوي چې نړیوال سازمانونه باید له افغان ښځینه ورزشکارانو ملاتړ وکړي.

هغه وايي، « دوی له خپلو کورونو وتلې، ژوند یې په خطر کې اچولی او موږ باید دا فرصتونه له لاسه ور نه کړو».

دا څرګندونې هغه د ملګرو ملتونو تر چتر لاندې په دوحه کې د نشه يي توکو پر وړاندې د مبارزې او د افغانستان د خصوصي سکتور د پراختیا لپاره د کاري ډلو له ناستې وروسته تاس اژانس ته وکړې.

د کابلوف په وینا، «څنګه چې نوي سفیر اړین رسمي پروتوکولي مراحل بشپړ کړي، نو د خپل هېواد د بشپړ رسمي سفیر په توګه به دنده پیل کړي».

د مې میاشتې پر۱۶مه، د کازان نړیوال اقتصادي فورم په څنډو کې کابلوف ویلي و، چې طالبانو د مسکو لپاره د خپل نوي سفیر نوم روسي لوري ته سپارلی دی.

وروسته په مسکو کې د طالبانو سفارت تایید کړه چې مولوي ګل حسن د دغه ماموریت د نوي مشر په توګه ټاکل شوی دی.

د اپریل پر ۱۷مه د روسیې سترې محکمې د لوی څارنوال د غوښتنې له مخې، په دغه هېواد کې د طالبانو پر فعالیتونو بندیز وځنډاوه.

د روسیې د بهرنیو چارو وزارت په وینا، د ترهګرو ډلو له نوملړه د طالبانو نوم اېستل له کابل سره د رسمي شراکت لپاره لاره هواروي، چې د دواړو هېوادونو په ګټه تمامېږي. دا پرېکړه د مې پر ۲۰مه عملي شوه.

د افغانستان کرکټ بورډ په خپله خپرپاڼه کې لیکلي، چې د افغانستان شل اوریز غوره لیګ (APLT20) د دویم پړاو سیالیو د ترسره کېدو د نیټې، ځای او نورو اړوندو پرېکړو په پار به له ITW UNIVERSE شرکت سره په ګډه رهبري شورا رامنځته کېږي او د لیګ په تړاو به اړینې پریکړې کوي.

دوی همدراز زیاتوي چې د یاد لیګ د پرانېستې ستره غونډه به په را روانه اګست میاشت کې ترسره شي چې د ښکیلو خواوو ( د ادارو استازو، د بورډونو غړو او نورو اړوندو شریکانو) ترڅنګ به د نړۍ د کرکټ چارسنبالو ادارو او بورډونو استازي، لوبغاړي او موثرې څیرې، رسنۍ، پانګوال او نور اړوند اشخاص پکې ګډون ولري.

د یادې غونډې په ترڅ کې به د دویم پړاو سیالیو ځای او نیټې د کره کیدو ترڅنګ د لیګ په تړاو د رهبري شورا د کړنو په اړه مالومات وړاندې کړل شي.

د دې ادارې رییس مولوي شیرین اغا وايي، چې یاده اندازه ډبرې یوې خصوصي کمپنۍ ته وسپارل شوې او د قانون له مخې به لس فیصده عواید یا ۷میلیونه افغانۍ، د دولت خزانې ته انتقال شي.

شیرین زیاتوي،چې پخوا به دا ډول کانونه په غیرقانوني او خپل‌سرې توګه استخراجېدل، خو د طالبانو له واک ته رسېدو سره دا بهیر قانوني شوی او اوس شرکتونه کولای شي ګرانبیه ډبرې له کومې ستونزې پرته د د هېواد دننه او بهر صادرې کړي.

د طالبانو د کونړ د کانونو او نفتو رییس دا خبره په داسې حال کې کوي چې طالبان په کور دننه او بهر د کاني زیرمو په ناقانونه کېندنو او قاچاق تورن دي.

نوموړي دغه څرګندونې نن سې شنبه « د چنګاښ ۱۰مه» د کور او ښار جوړونې وزارت کارکوونکو ته د ده د ورپیژندلو په غونډه کې کړې دي.

دوه ورځې وړاندې د طالبانو مشر ملا هبت‌الله اخوندزاده د خپلې کابینې دوه وزیران له یوه موقفه بل هغه ته بدل کړل.

د طالبانو د مشر د حکم له مخې د ښار او کور جوړونې پخوانی وزیر حمدالله نعماني د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ د وزیر په توګه او د مخابراتو او معلوماتي ټکنالوژۍ پخوانی وزیر نجیب الله حقاني د ښارجوړونې د وزیرپه توګه ټاکل شوي دي.

حقاني په دې غونډه کې وویل، چې « د امیر اطاعت عبادت دی او زه ژمن یم چې را سپارل شوې دنده په صداقت او اخلاص سره ترسره کړم».

د مراسمو پر مهال د طالبانو د چارو ادارې مشر شیخ نورالحق انور، د وزارت مرستیالانو، د اترا چارواکواو د دې ډلې د مخابراتو وزارت استازو ګډون کړی و.

طالب چارواکي په دې وروستیو کې په تکرار د خپل مشر د اطاعت په تړاو څرګندونې کوي او مولوي هبت الله اخوندزاده هم له دې وړاندې په خپلو څرګندونو کې په مکرر ډول په خپلو لیکو کې پر اطاعت ټینګار کړی.

له لوی اختر وروسته د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني، چې له کندهار او ملا هبت الله سره په یو شمېر مسایلو کې مخالف ګڼل کیږي، وویل چې هبت الله اخوندزاده له انساني توان نه لوړ کار کوي.

خو دیني کارپوهان د مسوولیت منلو په تړاو، چې د طالبانو په اداره کې ډېری غیر مسلکي کسانو او په ځانګړې توګه ملایانو او طالبانو ته سپارل کیږي، وړتیاوې مهمې ګڼي.

د دیني چارو یوه متخصص صلاح الدین سعیدي افغانستان انټرنشل پښتو ته په خبرو کې وویل، چې څوک د کوم مقام او څوکۍ وړ نه وي، د دیني ارشاداتو له مخې باید هیڅکله دغه دروند مسولیت ونه مني او په لوی لاس ځان ګنهګاره نه کړي.