د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت په یوې اعلامیې کې ویلي چې د روسيې سفیر دیمیتري ژیرنوف له امیر خان متقي سره په لیدنه کې د روسیې د حکومت پرېکړه اعلان کړې چې له مخې به یې روسیه د طالبانو حکومت په رسمیت وپېژني.
دا لومړی ځل نه دی چې طالبان د روسیې په تړاو دا ډول څرګندونې کوي؛ بلکې له دې وړاندې هم طالبانو د روسیې له خوا د رسمیت پېژندنې اعلان کړی و.
د یادې موضوع په تړاو د روسیې حکومت په رسمي ډول څه نه دي ویلي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر د ازبکستان له ولسمشر شوکت میرضیایف سره کتلي او پر دوه اړخیزو همکاریو یې خبرې کړې دي. د طالبانو د سرچینو په وینا، د ازبکستان ولسمشر ویلي چې افغانستان ته به د واردېدونکې برېښنا اندازه زیاته کړي.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت له لوري نن پنجشنبه د ( چنګاښ ۱۲مه)په خپره شوې خبرپانه کې راغلي چې دواړو لوریو د سیاسي، اقتصادي، سوداګریزو، ټرانزیتي، برېښنا او د اوسپنې پټلۍ د پروژو پر پراختیا خبرې اترې کړې دي.
په خبرپاڼه کې راغلي چې «اوس مهال د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګري له یو میلیارد ډالرو اوړي. په ناسته کې هیله ښودل شوې چې دا کچه دوه میلیارده ډالرو ته لوړه شي».
په خبرپاڼه کې همدا راز راغلي چې ملا برادر له ازبکستان سره د افغانستان اړیکې مهمې وبللې او د ازبکستان له ولسمشره یې وغوښتل چې د منځنۍ اسیا او روسیې بازارونو ته د افغاني توکو د لیږد په برخه کې اسانتیاوې رامنځته کړي.
خبرپاڼه زیاتوي، « ازبک ولسمشر د افغانستان امنیتي او اقتصادي پرمختګونه وستایل او ژمنه یې وکړه چې هېواد یې چمتو دی څو د اوسپنې پټلۍ، نساجۍ، سیمنټو، د تېلو د تصفیې، مالګې استخراج، او الکترونیکي حکومتولۍ په برخو کې پانګونه وکړي».
په خبرپاڼه کې همدا راز راغلي چې د ازبکستان ولسمشر ویلي افغانستان ته به د واردېدونکې برېښنا اندازه زیاته کړي او د صادراتو، ویزو، بانکي انتقالاتو او ترمذ سوداګریز مرکز د پراختیا لپاره لازمې اسانتیاوې رامنځته کړي.
په خبرپاڼه کې وړاندې راغلي چې دواړو لوریو د همکارۍ د لا پراختیا لپاره د ګډو کاري ګروپونو پر جوړولو هم هوکړه کړې ده.
د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر تېره تېره ورځ د یوه پلاوي په مشرۍ د ایکو (اقتصادي همکارۍ سازمان) د ۱۷مې سرمشریزې په غونډه کې د ګډون په موخه اذربایجان ته تللی دی.
د امریکا خزانې وزارت د پنجشنبې په ورځ لسګونه کسان او ادارې، چې له ایران او په لبنان کې ددغه هېواد د ملاتړې ډلې سره تړاو لري، د بندیزونو لیست ته ور زیات کړل. د بندیزونو په نوملړ کې د لبنان یو شمېر وګړي هم شامل دي، چې د «القرضالحسنه» بنسټ سره تړلي بلل شوي دي.
همداراز، یو شمېر ترانسپورټي، د کښتۍ چلونې، پیټروکیمیاوي او د پانګهوالو شرکتونه چې په ایران، متحده عربي امارات، لبنان، ترکیه، پاناما، هند او مارشال ټاپوګانو کې دي، هم تر بندیزونو لاندې راغلي دي.
د دغو بندیزونو له مخې، ځینې ادارې د حزبالله له مالي پروګرامونو سره د تړاو یا د ایران د نفتو او پیټروکیمیاوي صادراتو کې د ګډون له امله هدف ګرځول شوې دي.
د اریا سینا کنټرول په نوم د نړیوال تخنیکي تفتیش شرکت او د فرشته دریای اسیا د بیړۍ چلونې شرکت هم د بندیزونو لېست کې شامل شوي دي.
همداراز، محمد سلیمان بدیر، عماد محمد بیز، سامر حسن فواز، نعمه احمد جمیل، علی محمد کرنیب، عیسی حسین قصیر او علي احمد کرشت، چې ټول د لبنان اتباع دي، د حزبالله له قرضالحسنه صندوق سره د اړیکو له امله تر بندیزونو لاندې راغلي دي.
د امریکا د ولسمشر ډونالد ټرمپ ځانګړی استازی سټیو ویتکاف غواړي راتلونکې اونۍ د ناروې په پلازمېنه اوسلوکې د ایران د بهرنیو چارو له وزیر عباس عراقچي سره وګوري او د اتومي خبرو بیا پیل کېدو ته لاره پرانېزي.
اکسیوس خبري شبکې د دوو باخبره سرچینو له قوله ویلي، چې د غونډې وروستۍ نېټه تر اوسه نه ده ټاکل شوې او نه امریکا او نه هم ایران په رسمي توګه دا لیدنه تایید کړې ده، خو دواړو لوریو له پخوا راهیسې، د ۱۲ ورځنۍ جګړې پر مهال او وروسته، مستقیم تماسونه درلودل.
د رپوټ له مخې، د عمان او قطر چارواکو هم د منځګړو رول ترسره کړی دی.
سرچینو اکسیوس ته ویلي چې ایران د جګړې په لومړیو ورځو کې له امریکا سره د تعامل هیڅ تمایل نه درلود، خو اوس یې دریځ نرم شوی او د خبرو دروازې یو څه پرانیستې ښکاري.
د قطر د بهرنیو چارو وزارت ځانګړي استازي د افغانستان په اړه د دوحې پروسې د کاري ډلو په غونډه کې د افغانستان د سولې، ثبات، ملي پخلاینې او دولت جوړونې پر هڅو ټینګار کړی دی.
د قطر رسنیو راپور ورکړی، چې د ملګرو ملتونو تر چتر لاندې د افغانستان په اړه د دوحې پروسې د کاري ډلو په غونډه کې چې طالب پلاوی هم ور بلل شوی و، د دغه هېواد د بهرنیو چارو د وزیر ځانګړي استازي فیصل بن عبدالله هم ګډون کړی.
دغه غونډه چې د جون په ۳۰مه او د جولای په لومړی نېټه ترسره شوې ده، د قطر استازي پکې د افغانستان د سولې، ثبات، ملي پخلاینې او دولت جوړونې پر هڅو ټینګار کړی دی.
فیصل بن عبدالله ویلي:« د قطر دولت بشپړ چمتووالی لري، چې له خپلو سیمه ییزو او نړیوالو شریکانو سره په ګډه کار ته دوام ورکړي، څو افغانستان ته تلپاتې سوله راشي او افغان ملي ادارې پییاوړې شي، چې د خلکو هیلو ته ځواب ووايي.»
د افغانستان په اړه دغه غونډه د ملګرو ملتونو مرستندویه دفتر په مشرۍ جوړه شوې وه او د ۲۹ هېوادونو استازو پکې د مخده توکو پر وړړاندې د مبارزې پر لارو چارو بحثونه کړي دي.
طالبانو ویلي، چې په یاده ناسته کې د دوی هڅې ستایل شوې او د مرستو ژمنې ورسره شوې دي.
د افغان ایواک په نوم امریکا ته د افغانانو د لېږد یوه بنسټ مشر شان ون ډایور تازه پر خپل اېکس لیکلي چې امریکا څه باندې ۱۵۰۰ افغان جګړه ییز متحدان د قطر په دوحه کې په یوه کمپ کې له ۱۶۴ورځو راهیسې بند ساتلي دي.
نوموړي ادعا کړې چې « ولسمشر ټرمپ او د بهرنیو چارو وزیر روبیو زموږ له ۱۵۰۰ زیات افغان جنګي متحدین او د هغوی کورنۍ د قطر په پلازمېنه دوحه کې په هغه کمپ کې، چې د مدیریت چارې یې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت پر غاړه دي، له ۱۶۴ ورځو راهیسې بند ساتلي دي».
هغه همدا راز سپارښتنه کړې چې دغه کسان باید په خوندي ډول امریکا ته ولیږدول شي او تود هرکلی ترې وشي.
واک ته له بیا رسېدو سره سم ولسمشر ډونالډ ټرمپ د یوه اجرایوي فرمان په ورکولو سره امریکا ته د ورتلونکو افغانانو د تګ چارې د دریو میاشتو لپاره وځنډولې خو د شاوخوا پنځو میاشتو په تېرېدو لاهم دغه لړۍ بېرته نه ده پیل شوې.