د امریکا له لوري قطر ته لېږدول شوي افغان همکارانو یې له تېرې شپې راهیسې اعتراض او اعتصاب کړی. دوی وايي، له کلونو راهیسې د قطر په کمپ کې په بېبرخلیکۍ او امریکا ته د لېږد په تمه د بندیانو په څېر ساتل کېږي. دوی له امریکا غواړي، له دې حالت څخه یې وژغوري او امریکا ته یې ولېږدوي
په ۲۰۲۱ کال کې د جمهوري نظام له رانسکورېدو او د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته لوېدیځوالو خپل یو شمېر افغان همکاران خپلو هېوادونو ته د لېږدولو بهیر د بشپړېدو په موخه درېیمو هېوادونو ته ولېږدول. یو له دغو درېیمو هېوادونو قطر دی.
امریکا په قطر کې د خپلو افغان همکارانو لپاره د لنډمهالې مېشتېدنې او د کډوالۍ د اداري بهیر د بشپړېدو لپاره یو کمپ جوړ کړی دی. امریکا په افغانستان کې خپل افغان همکاران لومړی قطر او بیا هلته د اداري پروسس له بشپړېدو وروسته امریکا ته لېږدول، خو د کډوالو په تړاو د ډونالډ ټرمپ له نویو محدودونکو پالیسیو سره سم، له دغه ډول کمپونو د افغان متحدینو د لېږد بهیر په ټپه ودرېد.
امریکا له قطر سربېره په ابو ظبي، رونډا او البانیا کې هم ورته کمپونه لري او یو زیات شمېر افغانان هلته هم امریکا ته د تګ په تمه شپې او ورځې تېروي.
د قطر په یاد کمپ کې مېشت یو شمېر افغانانو افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، په دغه کمپ کې د بېبرخلیکۍ له امله تر پوزې راغلي او یو شمېرو یې له اعتراض سربېره له تېرې شپې راهیسې د نهخوړلو اعتصاب هم کړی دی.
دوی زیاتوي: «په قطر کمپ کې خلک په بېبرخلیکۍ کې شپې او ورځې تېروي. امریکا د کډوالو په تړاو په نوې پالیسۍ سره موږ دلته بندیان کړي یو.»
دوی شکایت لري، چې له کلونو راهیسې د دوی د برخلیک په تړاو هېڅ پرېکړه نهده شوې او همداراز د امریکا له چارواکو غواړي، چې دوی له دې بېبرخلیکۍ حالته وژغوري او نور یې امریکا ته ولېږدوي.
دوی خبرداری ورکوي، تر هغې چې د دوی د برخلیک په تړاو پرېکړه ونهشي نو دوی به هم خپل د نهخوړلو اعتصاب ته دوام ورکړي. د دوی په وینا، د دغه اعتصاب او ګرمې هوا له امله د ځينو اعتصاب کوونکو ښځو روغتیايي وضعیت بد شوی او روغتون ته لېږدول شوې دي.
د قطر په کمپ کې مېشت افغانان وايي، د دغه کمپ مسوول ګواښلي که چېرې خپلو اتاقونو ته لاړ نهشي، نو افغانستان ته به یې ولېږدوي.
له دې سره سم، د لوېدیځوالو یو شمېر افغان متحدین په ابوظبي، رونډا او البانیا کې هم له ورته برخلیک سره مخ دي او همداراز په پاکستان کې هم یو شمېر افغانان امریکا ته د تګ لپاره شپې او ورځې تېروي.
د یادونې وړ ده، چې د ۲۰۲۵ کال په سر کې د امریکا نوي ولسمشر ډونالډ ټرمپ په لومړیو فرمانونو کې پر کډوالو او ورتلونکو کډوالو سخت محدودیتونه ولګول او ورسره زرګونه کسان په درېیمو هېوادونو کې د امریکا له لوري په لنډ مهاله کمپونو کې شپې او ورځې تېروي.
د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي د هند له (WION ) ټلویزیون سره په یوه ځانګړې مرکه کې وویل، چې کابل به په راتلونکې یوه میاشت کې په نوي ډیلي کې د افغانستان سوداګریز اتشه وټاکي.
عزیزي وویل: «د افغانستان سوداګریز اتاشه به په یوه میاشت کې په ډیلي کې وټاکل شي».
نوموړي دا کار د سوداګرۍ په برخه کې د اسانتیا او خنډونو د لرې کولو پر لور عملي ګام بللی دی.
هغه د سوداګرۍ د اصلي دهلېز په توګه د ایران د چابهار بندر پر کارولو ټینګار وکړ او هندي شرکتونو، په ځانګړي ډول د کانونو او کرنې برخې شرکتونو ته یې مستقیمه بلنه ورکړه.
عزیزي وویل: «افغانستان په کانونو کې سترې نهسپړل شوې سرچینې لري او په کرنه کې لوی ظرفیت موجود دی. موږ هندي پانګوالو ته په پراخ لاس ښه راغلاست وایو».
عزیزي د طالبانو تر حاکمیت لاندې د ښځینه کاروباریانو ملاتړ ته اشاره وکړه او کله چې ترې د پاکستان په اړه وپوښتل شول، نوموړي د سوداګرۍ د متنوع کولو پر اړتیا ټینګار وکړ.
په ورته وخت کې د طالبانو د سوداګرۍ وزیر د هند د صنعت او تجارت له وزیر سره هم کتنه کړې ده.
پایوش ګویال پر خپل اېکس له نورالدین عزیزي سره خپل یو انځور خپور کړی، چې نوموړي ته د ګلانو ګېډۍ ور کوي.
ګویال ویلي، « زموږ خبرې د اقتصادي همکاریو د پیاوړتیا او د متقابلې سوداګرۍ د پراخېدو په ګډه ژمنتیا ولاړې وې، په ځانګړي ډول د توکو او پانګونې د اسانه انتقال د اسانتیا له لارې».
نوموړي ویلي، چې «موږ یو ځل بیا پرېکړه وکړه چې خپل د ګډو ګټو شراکت لا پسې ژور کړو او د دواړو هېوادونو د خلکو ترمنځ اړیکې نورې هم قوي کړو».
د طالبانو سوداګرۍ وزارت په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې په دې ناسته کې د نهاواشیوا بندر د ننګونو، د امریتسر- کابل هوايي دهلیزونو پراخولو او د سوداګرۍ د ځمکنيو، هوايي او سمندري لارو په اړه خبرې شوې دي.
د یاد وزارت په وینا، په دې ناسته کې د بانکي معاملاتو پر اسانه کولو، سوداګریزو او روغتیايي ویزو، د سوداګریزو اتشو، ګډې پانګونې او ګډو نندارتونونو پر جوړولو هم خبرې شوې دي.