طالبانو د روغتیا سازمان سره د توبرکلوز او نري رنځ په برخه کې د همکاریو پر زیاتېدو خبرې کړي

په دې وروستیو کې طالب چارواکو خبر ورکړی، چې ۱۰ افغان کډوال د روان کال د لړم په ۲۲مه ایران ته پر لاره وو، چې د دغه هېواد د پوله‌ساتو ځواکونو له‌خوا په ډزو ووژل شول.

د دغو کډوالو کورنیو د لیندۍ په ۱۲مه وویل، چې ایران د قربانیانو جسدونه له ۲۴ ورځو پټ ساتلو وروسته ورته وسپارل.

د قربانیانو کورنیو د جسدونو د ترلاسه کولو وروسته هغه د هرات ښار ته یوړل او د طالبانو د والي دفتر مخې ته یې اعتراض وکړ.

هغوی د ایراني پوله‌ساتو ځواکونو له‌خوا د «غېرانساني» چلند پر وړاندې اعتراض کړی، له نړۍوالو بنسټونو او د طالبانو له ادارې یې غوښتنه کړې، چې دا موضوع تعقیب کړي.

د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس راپور ورکړی، دا کډوال د هرات ولایت د زېرکوه او شینډنډ ولسوالیو اوسېدونکي‌ وو.

په هرات کې د طالبانو والي اسلام جار د شنبې په ورځ د دغه کډوالو د فاتحې په مراسمو کې ګډون وکړ، د قربانیانو له خپلوانو سره یې خواخوږي وښوده او هغوی ته یې ډاډګیرنه ورکړه.

اسلام جار د قربانیانو د کورنیو لپاره د سیمه‌ییزې ادارې د بشپړ ملاتړ په ټینګار سره ډاډ ورکړ، چې پېښه به «د اړوندو لارو له‌مخې په جدي توګه تعقیب کړي، ترڅو د قربانیانو د کورنیو حقونه په بشپړه توګه تضمین او عاملینو ته سزا ورکړل شي.»

باختر خبري اژانس لیکلي، چې د قربانیانو کورنیو د دې پېښې د هر اړخیزې څېړنې او دقیق تعقیب غوښتنه کړې ده.

د همدې کال د لیندۍ په ۱۱مه په یوه جلا پېښه کې شاوخوا لس افغان کډوال د ایران د سرحدي ځواکونو د ډزو له امله په فراه کې ووژل شول.

په فراه ولایت کې د طالبانو د پولیسو قومندانۍ ویاند اعلان وکړ، چې دغو کسانو غوښتل له «غئرقانوني» لارې د شیخ ابونصر فراهی بندر څخه ایران ته داخل شي، خو د ډزو هدف وګرځېدل.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد نن د شنبې په ورځ، د لیندۍ ۲۲مه په اېکس خواله رسنۍ لیکلي چې د ملا عمر د مور جنازه به د کندهار ولایت په عیدګاه جومات کې ترسره شي.

طالبانو د ملا عمر د مور د عمر یا د مړینې د لامل په اړه جزییات نه دي ورکړي.

ملا عمر د طالبانو مشر او له ۱۹۹۶ څخه تر ۲۰۰۱ پورې د دې ډلې د رژیم واکمن و.

په ۲۰۰۱ کال کې د امریکا په مشرۍ د نړیوال ایتلاف له برید وروسته، د طالبانو رژیم نسکور شو او ملا عمر پټ شو.

هغه تر خپل مرګ پورې په پټه ژوند کاوه، او د هغه د مړینې خبر په ۲۰۱۵ کال کې تایید شو.

په تیرو کلونو کې طالبانو ویلي وو، چې ملا عمر د ۱۳۹۲ کال د ثور په ۲۴مه د نري رنځ له امله مړ شو. طالبانو د واک بیا ترلاسه کولو وروسته، د ملا عمر قبر په زابل ولایت کې راڅرګند کړ.

د طالبانو په وینا، د ملا عمر پلار، غلام نبي، په ۱۳۴۴ هجري قمري کال کې په کندهار کې مړ شوی و. هغه پنځه کلن و چې پلار یې وفات شو.

محمد یعقوب مجاهد تېره ورځ د کندهار په ژړۍ ولسوالۍ کې د یوې دیني مدرسې څخه د طالبانو فراغت غونډه کې ګډون کړی و.

نوموړي د فراغت غونډې پرمهال خپله وینا کې ویلي، چې د زده کړو لپاره زمینه برابره ده او خلک باید په خپلو اولادونو عصري او دیني زده کړې وکړي.

یعقوب مجاهد زیاته کړې:«موږ د حکومت په توګه، د پوځ په توګه، د‌پولیس په توګه او د یو نظام په توګه توله ستاسو په خدمت کې یوو. ځیني په سرحداتو کې له خاورې څخه ساتنه کوي، ځیني د کورونو، مدرسو، ښوونځیو، پوهنتونو، د سوداګرۍ مرکزونه ساتنه کوي او ستاسو د امنیت سر او مال ساتنه کوي. زموږ غوښتنه داده، چې ښوونځي او مدرسې درته جوړ دي او تاسو یې ملاتړ وکړئ خپل اولادونه بې تعلیمه مه پریږدئ.»

دغه لوړپوړي طالب چارواکي د خپلې وینا پرمهال د نجونو او ښځو د زده کړو په اړه څه نه دې ویلي.

نوموړي پرداسې مهال خلک د خپلو اولادونو زده کړو ته هڅولي، چې د تېرو څلورو کلونو راهیسې یادې ډلې له شپږم ټولګي پورته د نجونو پر زده کړو بندیز لګولی دی، چې له امله یې میلیونونه نجونې له زده کړو بې برخې شوې دي.

ښاغلي دراني پر ایکس خواله رسنۍ لیکلي چې دا پریکړه دا دلیل روښانه او پیاوړی کوي چې طالبان نشي کولی په یوه مسله خبرې اترې وکړي.

هغه زیاته کړه چې طالبانو په ساده ډول د «نه منلو» چلند غوره کړی، کوم چې یو غیر فعال چلند دی او جدي ستونزې نه شي حل کولی.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت نن اعلان وکړ چې دوی به د تهران په سیمه ییزه غونډه کې ګډون ونکړي.

یاد وزارت د خپل نه ګډون لپاره واضح دلیل نه دی ورکړی، مګر ویلي یې دي چې دوی د سیمه ییزو سازمانونو او دوه اړخیزو میکانیزمونو له لارې د سیمه ییزو هیوادونو سره فعالې اړیکې لري.

ټاکل شوې ده چې تهران په دې اونۍ کې د افغانستان په اړه د سیمه ییزې غونډې کوربه توب وکړي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت ویلي دي چې د افغانستان د چارو لپاره د پاکستان، تاجکستان، ازبکستان، ترکمنستان، چین او روسیې ځانګړي استازي به په دې غونډه کې ګډون وکړي.

د پخواني جمهوري نظامي دغه چارواکي ویلي، چې ځینو کسانو د طالبانو لاس ته د بشري مرستو لوېدو په پلمه افغانستان ته د مرستو درولو کمپاین پیل کړی دی.

نوموړي ویلي، چې د ډیری افغانانو ژوند پر بشري مرستو تکیه دی او عام ولس باید د طالبانو یا نړیوالو د ناسمو پالیسیو قرباني نه شي.

شاه محمود میاخېل زیاته کړې، چې له بشري مرستو څخه د طالبانو د استفادي مخنیوي لپاره دې د مرستو درولو کمپاین پرځای داسې لارې چارې ولټول شي، چې بشري مرستې حقدارو کسانو ته ورسیږي.

میاخېل ویلي:« د ولس په ضد د مرستو بندیدل ظلم دی. په هېڅ صورت کې باید په ولس باندې مرستې ونه درول شي. په ولس مرستې درول د انساني، اخلاقي، افغاني او ټولو ارزښتونو خلاف عمل دی.»

شاه محمود میاخېل په مشخص ډول د کوم چا د نوم یادونه نه ده کړې، خو وايي، افغانستان ته د مرستو درولو په کمپاین کې داسې کسان لاس لري، چې افغانستان کې هېڅ خواخوږي او خپلوان نه لري.

نوموړي په ټینګار سره ویلي، چې افغانان باید د هېڅ ډول سیاسي او خود غرضه کمپاینونو قرباني نه شي او د هرې مبارزې موخه باید د افغانستان د ولس سوکالي او ارامي وي.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې هم د طالبانو له خوا د بشري مرستو پر استفاده نیوکې شوې وي.