پاکستان کې د ډرون حملو د زیاتېدا اندېښنې؛ ټي‌ټي‌پي د هوايي ځواک له جوړېدو خبر ورکړی

په پېښور کې مېشت افغان زده‌کوونکو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې د پاکستان حکومت د وروستۍ پرېکړې له‌مخې، په نوي‌ ښوونیز کال کې افغان زده‌کوونکو ته د زده‌کړو د دوام اجازه نه‌ورکول کېږي.

د پاکستان له دې پرېکړې وروسته په پېښور کې د دولسم ټولګي افغان زده‌کوونکي له بې باورۍ او اندېښنو سره مخ شوي دي.

دغو زده‌کوونکو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي: «زموږ تعلیمي کال نږدې بشپړېدو ته رسېدلی او دا لومړی ځل دی چې له پاکستان څخه افغانستان ته ستنېږو».

یاد زده‌کوونکي افغانستان ته په تګ خپلو زده‌کړو ته اندېښمن دي او زیاتوي: «که افغانستان ته لاړ شو هلته به بیا داخلې ترلاسه کول نه‌یوازې ګران وي، بلکې امکان لري چې خپلې زده‌ کړې له سره پیل کړو او ورسره به زموږ قیمتي کلونه ضایع شی».

یو بل افغان زده‌کوونکی وايي: «خپله ټوله زده‌‌کړه مې په پاکستان کې کړې ده او د افغانستان له تعلیمي نظام او ښوونځیو سره بلد نه‌یم. دا راته سخته ده چې له سره یې پيل کړم».

نوموړي د ښوونیزو ستونزو ترڅنګ له کمزوري اقتصادي حالت څخه هم شکایت کوي.

په داسې حال کې چې په ۲۰۲۵ کال کې له یو مېلیون ډېر افغان کډوال افغانستان ته ستانه شوي؛ تازه د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ خبر ورکړی، چې شاوخوا دوه میلیونه افغانان لاهم په پاکستان کې مېشت دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري د پاکستان له حکومت څخه د هغو زده‌‌کړیالانو لپاره د معافیت غوښتنه کړې، چې دا مهال د دغه هېواد په پوهنتونونو کې پر زده‌‌کړو بوخت دي.

دا په داسې حال کې ده، چې د پاکستان حکومت له ۲۰۲۳ کال راهیسې په دغه هېواد کې د مېشتو ناقانونه کډوالو د اېستلو عملیات پیل کړي او لا هم په چټکۍ سره دوام لري.

د دغه کمېسیون د راپور له مخې؛ دغه کډوال د کندهار د سپین بولدک، د ننګرهار د تورخم، د هرات د اسلام‌کلا او د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ستانه کړای شوي دي.

په راپور کې راغلي، د دغه کسانو له ډلې د ننګرهار ولایت د تورخم له لارې ۵۱۶ کورنۍ، د کندهار د سپین بولدک له لارې ۷۰ کورنۍ، د نیمروز د ورېښمو پله له لارې ۲۹ کورنۍ او د هرات د اسلام‌کلا له لارې ۱۷ کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي.

دا په داسې حال کې ده، چې په پاکستان او ایران کې د افغان کډوالو وضعیت د اندېښنې وړ دی. راپورونه ښيي، چې د پاکستان په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو د عملیاتو په لړ کې افغان کډوال د پلټنو، نیولو او جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دي.

د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت وایي، چې یوازې په تېرې لېندۍ میاشت کې له ایران، ترکیې او پاکستان نه ۲۴۱زره او ۷۸۰ کډوال افغانستان ته ستانه شوي دي. د دغه وزارت له‌خوا په درېیو جلا خپرو شویو خبرپاڼو کې راغلي، چې له دې ډلې له ایران نه ۱۰۶زره او ۴۰۳ کډوال، له ترکیې ۱۶۸۸ او له پاکستان نه ۱۳۳زره او ۶۸۹ کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

نوموړې ویلي، افغانان له لسیزو راهیسې په پاکستان کې ژوند کوي او ډېری یې په دغه هېواد کې زېږېدلي دي؛ نو دا سمه نه‌ده چې دوی دې په دغه ډول ناوړه چلند و اېستل شي.

ماهره خان هغه پېښه هم دردناکه بللې، چې درې کډوال ماشومان له سرپرست پرته افغانستان ته اېستل شوي وو. هغې ټینګار کړی، چې افغان کډوال د ساتنې، خوندیتوب، عزت او وقار حق لري او باید انساني کرامت یې تر پښو لاندې نه‌شي.

نوموړې د افغان کډوالو د ملاتړ په موخه غږ پورته کړی او له اړوندو ادارو یې غوښتي، چې د بشري ارزښتونو پر بنسټ له کډوالو سره چلند وشي. تازه د کډوالو په چارو کې د ملګو ملتونو عالي کمېشنرۍ خبر ورکړی، چې شاوخوا دوه مېلیونه افغانان لاهم په پاکستان کې مېشت دي.

د یادې ادارې د معلوماتو له مخې؛ یوازې په تېرې نومبر میاشت کې ۱۷۱زره او ۵۵ افغانان افغانستان ته ستانه شوي، چې له دې ډلې ۳۷زره او ۸۹۹ یې د چمن، تورخم او بهرابچې لارو ستانه شوي دي.

د یادې ادارې د معلوماتو له مخې؛ یوازې په تېرې نومبر میاشت کې ۱۷۱زره او ۵۵ افغانان افغانستان ته ستانه شوي، چې له دې ډلې ۳۷زره او ۸۹۹ یې د چمن، تورخم او بهرابچې لارو ستانه شوي دي.

د یادې ادارې په راپور کې راغلي، چې له دې ډلې بیا په تېرې نومبر میاشت کې ۳۱زره او ۵۰۰ د پي او ار کارت لرونکي افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي. د پاکستان حکومت په خیبر پښتونخوا، بلوچستان او پنجاب ایالتونو کې د کډوالو ۵۴ پنډغالي هم وتړل او هلته یې له مېشتو افغانانو غوښتي، چې بېرته افغانستان ته ستانه شي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري د پاکستان له حکومته د هغو زده‌کړیالانو لپاره د معافیت غوښتنه کړې، چې دامهال په پوهنتونونو کې پر زده‌کړو بوخت دي. دا په داسې حال کې ده، چې د پاکستان حکومت له ۲۰۲۳کال راهیسې په دغه هېواد کې د مېشتو ناقانونه کډوالو د اېستلو عملیات پیل کړي، چې لاهم په چټکۍ سره دوام لري.

منصور احمد خان د پنجشنبې په ورځ (د مرغومي ۴مه) په دې مرکه کې له طالبانو سره د پاکستان د اړیکو، د ټي‌ټي‌پي، د ډیورند کرښې د وضعیت او د راتلونکي حکومت په تړاو د اسلام‌اباد د لیدلوري په تړاو څرګندونې وکړې.

هغه د خلکو له لوري د طالبانو د واکمنۍ د احتمالي رانسکورېدو په تړاو وویل: «پاکستان تل هر هغه حکومت چې په کابل کې واکمن و، په رسمیت پېژندلی دی. هر دولت چې په کابل کې واک ته ورسېږي او د خپلو خلکو استازولي وکړي، پاکستان به هرومرو هغه په رسمیت وپېژني».

پاکستان لا تر اوسه د طالبانو واکمني په رسمیت نه‌ده پېژندلې.

په کابل کې د پاکستان پخواني سفیر د افغانستان د وضعیت لپاره نظامي حل لاره مردوده وبلله او په ټینګار سره یې وویل،دغه ډول وضعیت د افغانستان په ګټه نه‌دی.

نوموړي زیاته کړه: «ټولې هڅې باید له طالبانو سره پر خبرو متمرکزې شي، خو کله چې په تېرو څلورو کلونو کې له طالبانو سره د خبرو بهیر ته ګورو، داسې ښکاري چې دغې ډلې د نړۍوالو غوښتنو ته غاړه نه‌ده ايښې».

منصور احمد خان په افغانستان کې د ټي‌ټي‌پي د حضور او د طالبانو له لوري یې ملاتړ د پاکستان اصلي ننګونه وبلله او زیاته یې کړه، چې د افغان طالبانو او ټي‌ټي‌پي ایډیالوژي او لیدلوري سره نږدې دي او دواړه ډلې له ګډو مدرسو راپورته شوي دي.

هغه له هند سره د طالبانو د اړیکو پراخېدو په تړاو وویل: «دغه دواړه هېوادونه خپلواکه دي او کولی شي خپلې اړیکې پراخې کړي، خو دغه اړیکې باید د پاکستان لپاره د ستونزو جوړولو او یا هم د بې ثباته کولو لپاره ونه‌کارول شي».