عبدالله عبدالله: پر ایران د امریکا او اسراییل بریدونه د ایران پر ملي حاکمیت ښکاره تېری دی

اسراییلي چارواکو ادعا کړې، چې خامنه‌يي احتمالا وژل شوی دی. خو د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي ویلي:« تر هغه ځایه چې زه خبر یم، خامنه‌يي ژوندی دی».

د اسراییل ۱۲ چینل ویلي، چې اسراییل له امریکا سره په همغږۍ د خامنه‌يي په استوګنځي ۳۰ بمونه غورځولي دي او د راپورونو له‌مخې، د برید پرمهال خامنه‌يي هم په خپل استوګنځي کې و.

په یادو لومړنیو بریدونو کې د ایراني مشرانو او چارواکو د وژل کېدو په اړه بېلابېل راپورونه ورکړل شوي دي.

د اسراییل کان شبکې ویلي، چې داسې نښې نښاني شته چې د خامنه‌يي زوی مجتبی خامنه‌يي (د خامنه‌يي احتمالي ځای ناستی بلل کېده) هم وژل شوی دی.

د اسراییلي رسنیو په راپورونو کې ویل شوي، چې په وژل شویو کسانو کې د سپاه پاسداران د ځمکنیو ځواکونو قوماندان جنرال محمد پاکپور، د ایران د دفاع وزیر نصیرزاده، د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان، د ایران د پوځ عمومي قوماندان سید عبدالرحیم موسوي، د خامنه‌يي احتمالي ځای ناستی علي لاریجاني، د سپاه پاسداران پخوانی قوماندان علي شمخاني، د قدس ځواکونو قوماندان اسماعیل قاني، د سپاه پاسداران د هوايي ځواکونو قوماندان مجید موسوي شامل دي.

ایران تر اوسه په رسمي ډول د یادو چارواکو د مرګ او ژوند په اړه څه نه دي ویلي.

د افغانستان پخواني ولسمشر حامد کرزي د ایران پر وړاندې د امریکا او اسراییل له لوري د نظامي ځواک کارول د هېوادونو ترمنځ د ستونزو د سوله‌ییز حل له نړۍوالو اصولو سره په ټکر کې بللی دی.

نوموړي د یادو بریدونو غندنه کړې او دا یې د افغانستان د ګاونډي په حق کې تېری بللی دی.

نوموړي په سیمه کې د جګړې له پراخېدو او په ځانګړي ډول په سعودي عربستان، متحده عربي اماراتو، قطر، بحرین، کویټ او اردن کې ملکي وګړو ته د احتمالي زیانونو اوښتو په اړه هم ژوره اندېښنه څرګنده کړې.

حامد کرزي ویلي، چې د سیمې د ثبات او امنیت د ساتلو لپاره باید ټول بریدونه ودرول شي او ستونزې دې د خبرو اترو له لارې حل شي.

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزیر بختیار سعیدوف پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي، چې د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار سره یې د افغانستان او پاکستان ترمنځ د روانې شخړې په تړاو ټلیفوني خبرې کړې دي.

نوموړي زیاته کړې: «له دواړو لوریو څخه مې وغوښتل چې له زغم څخه کار واخلي. ازبکستان د ستونزو د هوارۍ لپاره د دوامداره ډیالوګ او خبرو اترو ارزښت حیاتي بولي او دواړه لوري باید د باور جوړونې لپاره ګامونه پورته کړي».

د ازبکستان د بهرنیو چارو وزیر وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي سره هم ټلیفوني خبرې کړې وې او له ډيپلوماټیکو لارو یې د روان وضعیت پر حل ټینګار کړی.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د کب ۹مه) د کډوالو پر کمپونو د پاکستان د بمباریو په تړاو په یوې اعلامیې کې ویلي: «د بې‌ګناه ملکي وګړو پرضد د جنایتونو پر دوام د پاکستان پوځي رژیم په مسلسل ډول په تورخم کې د راستنېدونکو مهاجرینو په عمري کمپ او په سپین بولدک کې پر انځرګيکمپ بریدونه کړي».

دغه وزارت پر یادو کمپونو د پاکستان لوري بریدونه غندلي او د وژل شویو او ټپيانو د کره شمېر په تړاو یې څه نه‌دي ویلي، خو دومره یې په ډاګه کړې، چې په دغو وژل او ټپیان شویو کې ښځې او ماشومان هم شامل دي او زیاته کړې یې ده: «دغه ډول کړنې د نړیوالو بشري اصولو او انساني ارزښتونو څرګند نقض دی او هېڅډول توجیه نه لري».

د دغه وزارت په باور، دغه راستانه شوي کډوال هغه ملکي وګړي دي، چې د تېرو جګړو او نا امنیو له امله کډوال شوي، مګر اوس د پاکستان له لوري د ټولو نړۍوالو قوانینو پرخلاف په زوره او په جبري ډول شړل کېږي.

اعلامیه کې راغلي: «په دغو مظلومو وګړو بریدونه نه‌یوازې اخلاقي او انساني جرم دی، بلکې د نړیوالوقوانینو او د جګړې د اصولو هم خلاف عمل ګڼل کېږي».

دغه وزارت له نړۍوالې ټولنې د بشري او مرستندویه سازمانونو غوښتي، چې د پاکستان د دغه ډول «جنایتونو» پر وړاندې چوپ پاتې نه‌شي او همداراز یې له پاکستان څخه غوښتي: «په پاکستاني لوري غږ کوو، چې د ملکي وګړو پر وړاندې خپل مسوولیت وپېژني او له دا ډول ناوړه تاوتریخوالي لاسواخلي».

د رويټرز خبري اژانس د راپور له مخې، د روسيې د بهرنيو چارو وزارت له خولې خپور شوی، لاوروف او ال‌ثاني د هر ډول پوځي اقدام د درولو غوښتنه وکړه، ځکه د دوی په وينا دا ډول کړنې کولی شي سيمه بې‌ثباته کړي.

د روسيې د بهرنيو چارو وزارت د دغو خبرو په اړه وويل: «پر دې يوه عمومي هوکړه موجوده وه چې بايد بېړنی سياسي او ډيپلوماټيک بهير بېرته پيل شي، څو د امريکا متحده ايالاتو، اسراییل او د ايران اسلامي جمهوريت تر منځ ټولې مسئلې د ملګرو ملتونو د منشور او د اټومي وسلو د نه خپرېدو د تړون له اصولو سره سم حل شي».