طالبان وايي د نیږدې ۶ میلیاردو افغانیو په ارزښت د ۲۵ پروژو چارې پیلوي

د طالبانو د ریاست‌الوزراء اقتصادي مرستیال که څه هم د کورنیو محصولاتو او تولید څرنګوالی د بهرنیو توکو په پرتله له لس تر پنځلس سلنې ټیټ بولي، خو بیا هم ټینګار کوي چې له کورني تولید باید ملاتړ وشي.

دغه غونډه چې په مرمرین ماڼۍ کې د طالبانو د ریاست‌الوزراء د اقتصادي مرستیال ملا عبدالغني برادر په مشرۍ جوړه شوې وه، د مالیې، کورنیو چارو، صنعت او سوداګرۍ، اقتصاد وزارت، د استخباراتو ریاست او خصوصي سکټور غړو پکې برخه اخیستې وه.

په دغه غونډه کې همداراز پرېکړه شوې چې د افغانستان د صنعت او کانونو خونه به کورني تولیدات د رسمي لیک له لارې د تعرفې کمېټې ته ور پیژني، چې د څرنګوالي او څومره والي او قیمت له معلومولو وروسته د ځان بسیاینې په اندازه پر دغو وارداتي توکو تعرفه لوړه کړي.

له دې سره، د طالبانو له واکمنۍ وروسته په افغانستان کې د صنعتکارانو او پانګوالو پر وړاندې امنیتي حالت لویه ننګونه ده.

اړوند مسوولانو په دغه غونډه کې یو ځل بیا د صنعتکارانو او پانګوالو امنیتي ستونزو ته د رسېدنې په برخه کې پر جدي پاملرنې ټینګار وکړ.

د پاکستان ایکسپریس ټریبیون ورځپاڼې د یکشنبې په ورځ په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د دغه سازمان د دفتر په حواله لیکلي، چې په پاکستان کې تر ۷۷۵ زرو ډېر "ناقانونه" افغان کډوال ژوند کوي. د دغه کډوالو له جملي شاوخوا ۵۲،۶ سلنه په خیبر پښتونخوا، ۲۴،۱ سلنه په بلوچستان، ۱۴،۳ سلنه په پنجاب او ۰،۳ سلنه په جمو او کشمیر کې ژوند کوي.

په پاکستان کې د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمیشنرۍ ویاند قیصر خان اپریدی وايي، په تېرو دوو کلونو کې د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو د عالي کمېشنرۍ د (په خپله خوښه ستنېدو) پروګرام له لارې څه باندې ۱۶ زره افغانان افغانستان ته ستانه شوي دي.

اپریدي هیله څرګنده کړه چې له پاکستاني چارواکو سره د افغان کډوالو د ثبت کارت د نوي کولو په اړه خبرې رواني دي.

دا په داسې حال کې ده چې د پاکستان چارسمبالي لومړي وزیر انور حق کاکړ تېره اوونۍ په اسلام اباد کې په یوه خبري غونډه کې د افغان کډوالو په اړه د دغه هېواد نوې تګلاره اعلان کړه.

هغه وويل: «هغه افغانان چې قانوني اسناد نه لري بېرته یې خپل هېواد ته ستنوي.»

ښاغلي کاکړ وویل چې پاکستان ته د افغانانو "نا قانونه" ورتګ د ترهګرو ډلو د پیاوړتیا لامل شوي دي.

په دې ویډیو کې د ډزو غږونه اوریدل کیږي، چې د ازادۍ جبهې په وینا، د بلخ پر زندان د برید سره تړاو لري.

تر اوسه خپلواکو سرچینو د دغه برید او مرګ ژوبلې پخلی نه دی کړی.

همدا راز ازادۍ جبهې ویلي چې د یکشنبې په ورځ د (تلې ۲مه) يې د اندراب ولسوالۍ په ده صلاح سیمه کې د طالبانو پر یوه پوسته برید کړی چې په ترڅ کې يې دوه تنه طالب وسله وال وژل شوي او دري تنه نور ټپیان شوي دي.

طالب ضد دغې وسله والې ډلې په روانه اوونې په کابل، بغلان او پروان ولایتونو کې درې نور بریدونه هم پر طالبانو کړي.

ندا محمد ندیم دا خبرې په داسې مهال کوي، چې په تېرو دوو کلونو کې له یو شمېر پوهنتونونو څخه ځینې استادانو استعفاوې کړي او بهرنیو هېوادونو ته تللي، ځینې یې په زور منفک شوي او یا هم ګواښل شوي دي.

طالبانو هغه استادان چې د علمي کادر په حفظ سره یې په حکومتي ادارو کې د اړتیا له مخې دندې سرته رسولې، منفک کړي او بېرته د پوهنتون له استادۍ څخه منع کړي دي.

ندا محمد ندیم په بلخ ولايت کې يوې غونډې ته د وينا پر مهال ویلي، چې پوهنتونونو ته د بهرنيو هېوادونو د استادانو د ګومارلو هڅې هم روانې دي.

نديم وويل: "موږ بېلابېلو هېوادونو ته بېلابېل پلاوي لېږلي، تر څو بهر مېشتي استادان بېرته هېواد ته راستانه شي."

نوموړي د طالبانو د ګومارنو په اړه ویلي، چې د دغې ډلې مشر ملا هبت الله په ګومارنو کې ژبې، قوم او سمت ته پام نه کوي، بلکې ټولې ګومارنې د تقوا او اهلیت پر اساس کوي.

خو په طالبانو نیوکه ده، چې د افغانستان په ټولو اداراتو کې یې ملایان او د دغې ډلې غړي مقرر کړي دي، مسلکي او په کارپوه خلک یې له دندو لرې کړي او اکثرو یې هېواد پرېښی دی.

نړۍوالې ټولنې هم د طالبانو حکومت د یوې ډلې حکومت ګڼلی او بار – بار یې د یوه ټولګډونه حکومت وړاندیز کړی دی؛ خو طالبان بیا خپل حکومت یو ټولګډونه حکومت ګڼي.

جان ایلیف په کندز ولایت کې وویل، چې کاري فرصتونه محدود دي او بهرنۍ مرستې د افغانستان د خلکو لپاره حیاتي سرچینه ګرځیدلې ده.

ښاغلي ایلیف د یکشنبې په ورځ (د تلې دویمه) د کندز ښار د خلکو د ژوند د یوې ویډیو په خپرولو سره په افغانستان کې د خلکو د ژوند د سخت وضعیت په اړه خبرداری ورکړ.

هغه وویل: "خلک د پیرودلو لپاره خورا لږې سرچینې لري، کاري فرصتونه خورا لږ دي، خلکو لا د مخه خپله سپما خلاصه کړې او اکثرو یې خپل ملکیتونه پلورلي دي."

هغه زیاته کړه: "هغه نغدې پیسې چې موږ یې ویشلې دي، دا د دغو فقر ځپلو خلکو لپاره د ژوند د نجات یوه لاره ده او اکثر خلک پرې متکي دي."

ایلیف همداراز د بودیجې د نشتوالي له امله له نړۍوال خوراکي پروګرام څخه د ۸۵ سلنه اړمنو کسانو د ایستلو اعلان وکړ او ویې ویل: «د خوړو نړۍوال پروګرام له بې ساري مالي بحران سره مخامخ دی. موږ سږني ژمي کې د 15 میلیونو خلکو سره د مرستې لپاره یو ملیارد ډالرو ته اړتیا لرو."

تر دې مخکې د خوړو نړۍوال پروګرام ویلي وو، چې په افغانستان کې تر شپږ میلیونو ډېر خلک له بېړنۍ لوږې سره مخ دي.

د اسیا لپاره د نړۍوال خوراکي پروګرام سیمه ییز مشر ټینګار وکړ، چې مرستندویه هېوادونه باید د بشري دلایلو له مخې ګام پورته کړي او د افغانستان په راتلونکي کې پانګونه وکړي.