د افغانستان لومړنی ټرانزیټي اورګاډی له ۴۰ ورځو وروسته د ترکیې وان ته ورسېد

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد نن خپل اېکس کې د ملا هبت الله لخوا د ځینې طالب چارواکو د تغیر او تبیدل په اړه خبر ورکړ.

په دغو تغیراتو کې یې د طالبانو د عامې روغتیا پخوانی وزیر ډاکتر قلندر عباد پرځای مولوي نور جلال جلال د سرپرست وزیر په توګه ټاکلی دی.

د ډاکتر قلندر عباد د ګوښه کېدو علتونه نه دي روښانه شوي.

د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره ډاکتر قلندر عباد ددې ډلې لخوا د عامې روغتیا د سرپرست وزیر په توګه اعلان شو.

د طالبانو په واکمنۍ کې ګمارنې یوازې ددې ډلې غړیتوب په بنسټ ترسره کیږي او د ګمارل شوو کسانو د زده کړو په اړه هیڅ معالومات نه خپروي.

نړۍوالو بنسټونو په خپلو وروستیو راپورونو اندېښنه ښودلې، چې د طالبانو واک ته رسېدو سره د بهرنیو مرستو کمښت د افغانستان روغتیایی سیستم ته سخت زیان رسولی دی او د فلج کېدو په حال کې دی.

د طالبانو تر واک لاندې باختر خبري اژانس د طالبانو د کرنې او مالدارۍ وزارت مرستیال صدراعظم عثماني له قوله خبر ورکړی، چې په افغانستان کې د کوکنارو پر کښت له بندیز وروسته د افغانستان د کرونده‌ګرو او خلکو پر وړاندې د ملګرو ملتونه بې تفاوتي کوي.
باختر اژانس د نوموړي له قوله لیکلي، چې طالبانو په افغانستان کې د کوکنارو کښت صفر ته راټیټ کړ؛ خو ملګري ملتونه او همکارو ادارو یې د افغانستان خلکو او کروند‌ه‌ګرو ته هیڅ کار نه دی کړی، په داسې حال کې چې د کوکنارو پر کښت بندیز د افغانستان او نورو هېوادونو په خلکو مثبت اغېز کړی دی.
پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو څو میاشتې وروسته د طالبانو مشر ملا هبت الله د یوه فرمان له مخې په افغانستان کې د تریاکو کښت او د نشه‌یي توکو کاروبار منعه کړ؛ خو لا هم د افغانستان په یو شمېر ولایتونو کې کوکنار کرل کېږي او طالبان نه دي توانېدلي، چې کرونده‌ګرو ته د کنارو بدیل ورکړي.

دا رنګه د افغانستان ګاونډیو هېوادونو هم په وار، وار ویلي، چې لا له هغه هېواده د دوی هېوادونو ته د نشه‌یي توکو قاچاق نه یوازې دا چې کم شوی نه دی؛ بلکې څو برابره زیات شوی هم دی.

ایراني چارواکو څو، څو ځلې ویلي، چې له افغانستانه ایران ته د صنعتي شویو نشه‌یي توکو قاچاق مخ په زیاتېدو دی او داسې هم ویل کېږي، چې په دغو قاچاقو کې طالب لوړپوړي چارواکي لاس لري.

د ماشومانو ژغورنې سازمان د دوشنبې په ورځ (د غبرګولي ۷مه) لیکلي، چې سېلابونه، وچکالي او د افغان کډوالو راستنېدل په افغانستان کې د خوړو د نه خوندیتوب د زیاتوالي لاملونه دي.

د معلوماتو له مخې؛ تر پنځو کلونو کم عمره دوه میلیونه ماشومان په ډېرې خوارځواکۍ اخته دي.

په افغانستان کې د ماشومانو د ژغورنې سازمان مشر ارشد مالک وايي؛ د روان کال له پیله تر اوسه د څه باندې ۷زره خوارځواکو ماشومانو درملنه شوې ده.

هغه د افغانستان په شمال کې د وروستیو سېلابونو تر څنګ لوږه د افغانستان په لویو برخو کې د «ماشومانو لپاره خطرناک حالت» وباله.

مالک وويل، چې دوی په بغلان کې يو «ګرځنده کلينيک» جوړ کړى دى.

په دې کلینیک کې نارینه او ښځینه ډاکټران، د رواني روغتیا متخصصين او د ماشومانو د ساتنې کسان کار کوي.

هغه وويل، «په سېلاب ځپلو سيمو کې ماشومان پاکو اوبو ته محدود لاس رسی لري او يو شمېر يې د معدې ناروغي لري.»

دې سازمان ته یوه مراجعه کوونکي وويل: «ډېر وختونه موږ د خوړلو لپاره کافي خواړه نه لرو، زه غمجن یم کله، چې زما ماشومان وږي وي.»

هغه وویل، چې ځینې وختونه دوی په لوږه ويده کيږي.

دغه ډېپلوماټ د تاس خبري اژانس د دې پوښتنې په ځواب کې چې روسیه په دې غونډه کې له طالب استازو سره پر کومو مسایلو خبرې کوي وويل: «د همکارۍ ډېرې هیلې شته.»

تاس خبري اژانس د ضمير کابلوف له قوله په يو بل خبر کې لیکلي، چې د روسيې د عدليې او بهرنيو چارو وزارتونو ولسمشر پوتين ته وړانديز کړی، چې طالبان دې د ممنوع الخروج سازمانونو له لېست څخه وباسي.

د افغانستان په چارو کې د روسيې ځانګړي استازي، چې تل له طالبانو سره د روسيې د اړيکو د پراخولو په لټه کې دی مخکي ويلي وو، چې «طالبان نور د روسيې دښمنان نه دي.»

ضمیر کابلوف په تیرو درېیو کلونو کې له طالبانو سره د روسیې د اړیکو په ښه کولو کې مهم رول لوبولی دی.

هغه مخکې ویلي وو، چې طالبان د پخواني شوروي اتحاد د ځای ناستي په توګه پر روسیه باور لري.

هغه ویلي: "څه موده وړاندې، د ننګرهار په باریکاب کې د ځمکو په تړاو لاریونونه وشول، چې د همدې موضوع د وضاحت لپاره ښاغلی حسیب او د کورنیو چارو او ملي دفاع وزارت یو شمېر مسوولین د مشرتابه مقام ته غوښتل شوي دي."

عبدالمتین قانع ټینګار کوي، چې د پاسپورټ ریاست چارې په عادي توګه روانې دي او هېڅ کومه ستونزه پکې نه شته دی.

ځینو سرچينو افغانستان انټرنشنل ته ويلي؛ چې د طالبانو د پاسپورټ ادارې مشر عبدالکريم حسيب د پنجشنبې په ورځ د غبرګولي له دریېمې راهيسې د ملا هبت الله په امر نیول شوی او بندي دی.