د افغانستان په چارو کې د ایران د لارې او ښارسازۍ د وزیر ځانګړی استازی وايي، د دواړو هېوادونو ترمنځ پر سوداګریزو توکو سربېره د سپرلۍ لېږدولو اورګاډی هم پیلوي. حسن میر شفیع وايي، په اول پړاو کې به دا اورګاډی د ایران د مشهد او د افغانستان د هرات ترمنځ چلېږي.
ښاغلی شفیع له ایلنا خبري اژانس سره په مرکه کې زیاتوي چې د دې چارې لپاره باید د پاسپورټ او ویزې په څېر مسایل حل شي.
ایران تېره وري میاشت کې د هرات له خواف ترکیې ته د افغانستان د سوداګریز اورګاډي د تګ مخه په خپل سرحد کې ونیوله، خو ۴۰ ورځې وروسته یې د تګ اجازه ور کړه.
حسن میر شفیع وايي، د دغه هېواد له لارې د افغانستان او ترکیې د سوداګریز اورګاډي د تګ ستونزه حل شوې او دا اورګاډي چلېږي.
ښاغلی شفیع زیاتوي چې له هغه راهیسې څو اورګاډي له دې لارې ترکیې ته رسېدلي او تېرو ورځو کې هم د ترکیې او ایران پر توکو بار اورګاډی افغانستان ته لاړ.
نوموړی زیاتوي چې د روان لمریز کال تر پایه به له دې لارې پنځه لکه ټنه توکي ولېږدول شي.
د هغه په خبره، د افغانستان برخه کې د اورګاډي د بارولو برخه لا بشپړه شوې نه ده او بشپړېدو سره به له دې لارې د توکو لېږد راتونکی کال یو میلیون او بل کال دوه میلیون ټنو ته ورسېږي.
طالبانو په واکمنېدو سره د پټلۍ له لارې د سوداګرۍ پراخولو هڅې ګړندۍ کړې دي او اوس له څو هېوادونو سره له دې لارې راکړه ورکړه کوي.
د طالبانو ټولګټو چارو وزارت وایي، په تېر۱۴۰۲ لمریز کال کې یې د پټلۍ له لارې څلور اعشاریه یو میلیون متریک ټنه توکي لېږدولي دي.
د دغه وزارت د شمېرو له مخې، دا انتقالات د حیرتان، تورغونډۍ، اقینې او هرات خواف پټلیو له لارې شوې دي.
د طالبانو ارګ اېکس پانې لیکلي، چې مولوي کبیر دا څرګندونې د پنجشنبې په ورځ (د لړم درېیمه) د طالبانود کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت له خوا یوې جوړې شوې غونډې ته وکړې.
مولوي کبیر وویل: « په افغانستان کې د بهرنیو اشغال او جګړې ګاونډیو او نورو هېوادونو ته د ګڼ شمېر افغانانو د کډوالۍ لامل شوې دي.»
مولوي کبیر وایي، چې طالبان هڅه کوي د لویو پروژو په پیلولو سره، افغانان نور د فقر له امله کډوالۍ ته مجبوره نه شي او په بهر کې مېشت افغانان خپل هېواد ته راستانه شي.
مولوي کبیر دا څرګندونې په داسې حال کې کوي، چې هره ورځ لسګونه افغانان پر ناقانونه لارو له افغانستانه وځي. د راپورونو له مخې د دغې ډلې له واکمنېدو وروسته اته میلیونه افغانان له هېواده وتلي دي.
تېره اونۍ، د راپورونو له مخې ایراني پوځیانو د افغانستان او پاکستان په پوله کې له ۲۶۰ څخه دیر افغانان په ډزو ویشتي چې په اړه یې په کور د ننه او بهر کې توند غبرګونونه راپاریدلي دي.
د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت وايي، چې شاوخوا ۸۰ زره افغانان له پاکستانه، ۱۰ زره له ترکیې او پنځه لکه او ۵۰ زره کډوال له ایرانه په زور او خپله خوښه راستانه شوي دي.