افغانستان ته د سیلانیانو سفرونه په امریکا کې د افغانانو د «ټي پي اېس» ختمېدو لامل شوي

د پاکستان جیونیوز د پاکستان د ملي شورا د منشي مختار احمد ملک له قوله راپور ورکړی، چې په پاکستان کې د «یو سند» تګلارې له عملي کېدو راهیسې تر اوسه شاوخوا ۱،۳ میلیونه افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي.

ملک ویلي، چې وړاندې تر دې په پاکستان کې شاوخوا ۳ میلیونه افغان کډوال مېشت وو.

مختار احمد ویلي، چې د «یو سند» تګلارې له عملي کولو وروسته یوازې هغه افغانان چې فعاله ویزه او پاسپورټ ولري په دغه هېواد کې د سوداګرۍ، درملنې او یا هم زده کړو لپاره پاکستان ته د داخلیدو لپاره اجازه ورکول کیږي.

د غويي په پنځمه نېټه د دولت په چارو کې د پاکستان د کورنیو چارو وزیر طلال چودري ویلي و، چې د پاکستان حکومت  (POR) لرونکو افغان کډوالو ته د جون میاشتې تر پایه پورې وخت ورکړی، څو په خپله خوښه له دغه هېواده ووځي.

هغه له جیونیوز ټلوېزیون سره په یوه مرکه کې ویلي و چې که له ملګرو ملتونو سره ثبت دغه کډوال تر یادې نېټې پورې له پاکستان څخه ونه وځي، نو د پولیسو له لوري به په زور واېستل شي.

سره له دې چې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ له پاکستان نه غوښتنه کړي، چې له دغه هېواد څخه دې افغان کډوال په زور نه اېستل کیږي، خو اسلام اباد نږدې هره ورځ سلګونه افغان کډوال په زور افغانستان ته ستنوي.

د طالبانو له منځه یوې سرچینې د چارشنبې په ورځ افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددې ډلې یو جګپوړی پلاوی د مې میاشتې پر درېیمه له مزار شریف نه ازبکستان ته لاړ او له هندي استازو سره تر کتنې وروسته د مې میاشتې پر څلورمه بېرته افغانستان ته راغی.

سرچینه وايي، په دغه پلاوي کې چې مشري یې د طالبانو د کورنیو چارو وزارت مرستیال ملا ابراهیم صدر کوله، ددې ډلې د دفاع وزارت مرستیال لوی درستیز مالي خان صدیق، مولوي نعیم بړیڅ او د استخباراتو ریاست د تحلیل او ارزونې رییس مولوي کندهاري او څو نورو کسانو ګډون درلود.

سرچینو دا هم تایید کړې، چې د تحریک طالبان پاکستان هغه غړی چې په کشمیر کې د دې ډلې د عملیاتو مسوول دی، هم د دغه پلاوي برخه و.

سرچینې افغانستان انټرنشنل ته وویل، « د خبرو اترو اصلي تمرکز د لشکر طیبه او جیش محمد د مشر مسعود اظهر د ځای ځایکي او د یادې ډلې د نورو اهدافو په اړه د معلوماتو شریکول وو».

یاده ناسته د هند تر ولکې لاندې کشمیر په پهلګام سیمه کې تر خونړي برید وروسته شوې ده.

دغې پېښې وروسته ددواړو هېوادونو ترمنځ جګړې ته لاره پرانېسته، چې هند د پاکستان په لاهور او بهاولپور سیمو کې د لشکرطیبه پر مرکزونو او د کشمیري ډلو پر روزنځایونو توغندويي بریدونه وکړل.

له ستراتیژیک ملګري تر نامطلوبه ګاونډي

له ۲۰۲۱میلادي کال راهیسې چې طالبان واک ته رسېدلي، له پاکستان سره یې اړیکې د تېرو کلونو پر خلاف بې‌ثباته شوې دي، خو برعکس له نوي ډیلي سره ددې ډلې اړیکې د پخوا په پرتله ډېرې غوړېدلې دي.

هند په دې وروستیو کې په نوي ډیلي کې د طالبانو د سفیر په کچه استازی منلی دی.

اسلام‌اباد پر طالبانو تور لګوي چې ټي ټي پي ته یې خوندي ځایونه برابر کړي، خو طالبان وایي دا ډلې له دوی سره تړاو نه لري او په افغانستان کې یې د پوځي اقدام بنسټ نشته.

پاکستان په پکتیکا او خوست ولایتونو کې په پرله پسې توګه بمبارۍ کړې دي او د ټي ټي پي د مرکزونو د هدف ګرځولو ادعا یې کړې ده.

که څه هم هند لا هم د طالبانو حکومت په رسمي ډول نه دی منلی، خو په کابل کې یې تخنیکي پلاوی فعالیت لري او بشري مرستې یې هم رسولې دي.

هند هڅه کوي ډاډ ترلاسه کړي چې د افغانستان خاوره د هند ضد وسله‌والو ډلو لکه لشکر طیبه او جیش محمد لپاره پناه ځای نه شي.

له طالبانو سره د هندي استازو د لیدنې رپوټونه داسې مهال دي، چې په ورته وخت کې د پاکستان یوه جګپوړي پلاوي کابل ته هم سفر درلود.

په داسې حال کې چې د پاکستان ـ هند تازه شخړه لا هم د سیمې ثبات ګواښي او طالبان غواړي له منزوي وضعیت نه ځان وباسي، د ازبکستان ناسته ښيي چې دغه ډله له دواړو هېوادونو سره په اړیکو کې د انډول ساتنې هڅې کوي.

تر اوسه طالبانو او هند ددې ناستې په اړه رسمي دریځ نه دی خپل کړی او نه یې هم ورته ناسته تایید کړې ده.

کابل ښاروالي وايي، چې د ښاري زیربناوو ریاست د ګڼه ګوڼې ستونزو ته د حل لارو موندلو په موخه د کابل ښار په بره کي څلور لارې کې د هوايي پُل او تر ځمکې لاندې سړک جوړولو تخنیکي څېړنې ترسره کړې او ډیر ژر به یې عملي کار پیل کړي.

کابل ښاروالي دغه پروژه ډیره مهمه بللې او وايي، عملي چارې به یې د کابل ښاروالۍ د کار، ساتنې او مراقبت ریاست له خوا په راتلونکې اونۍ کې پیل شي.

د کابل ښاروالۍ د ښاري زیربناوو ریاست رییس انجینر فایق احمد تسل وايي، د دهن باغ څلور لارې له لوري د پروان ۲ د څلورلارې پر لور د ۷۰۰ متره په اوږدوالي، ۲۰ مترو سور، ۵.۵ مترو په لوړوالي او ۴۴۰ ستنو په درلودلو سره هوايي پُل او د نادریې لیسې د څلور لارې له خوا د ترافیک څلور لارې په لور د ۴۷۰ مترو په اوږدوالي، د ۲۰ مترو په سور، ۵.۵ مترو په ژوروالي او د ۲۲۵ ستنو په لرلو تر ځمکې لاندې سړک ډیزایین شوی دی.

د کابل ښاروالي مسوولینو دا نه دي ویلي، چې د یادې پروژې لپاره یې څومره پیسې ځانګړې کړې دي، خو وايي، یاده پروژه به د دوو کلونو په موده بشپړه شي.

ددې څلورلارې لپاره د تېر جمهوري نظام پرمهال ورته طرح جوړه شوې وه.

حمید فرهادي په جلاوطنۍ کې له یوې ازادې ورځپاڼې سره همکاري لرله. نوموړی د ۲۰۲۴ کال د سپټمبر په ۳مه د طالبانو د کورنیو چارو وزارت له‌خوا ونیول شو. نوموړی د سپټمبر په ۱۹مه، له دې پرته چې قانوني مدافع وکیل ته لاسرسی ولري، په دوه کاله بند محکوم شو.

پر هغه تور پورې دی، چې د افغانستان د ښځو او نجونو د وضعیت په اړه‌یې د خپلو ژورناليستي راپورونو له لارې "تبلیغات" خپاره کړي دي.

د بښنې نړیوال سازمان په راپور کې راغلي، چې حمید فرهادي د ۲۰۲۵ کال د مارچ په ۲۸مه، پرته له دې چې کورنۍ یې خبره کړي، له پلچرخي زندان نه په ناڅاپي توګه بګرام زندان ته انتقال شوی. د هغه کورنۍ ته یوازې میاشت کې یو ځل د ۳۰ دقیقو لپاره د لیدو اجازه ورکول کېږي.

د بښنې نړیوال سازمان ټینګار کوي، چې د بیان ازادي او د بشري حقونو دفاع جرم نه دی او د خبریالانو زنداني کول د نړیوالو اصولو خلاف عمل دی.

بل‌خوا د افغانستان د ژورناليستانو مرکز (AFJC) تخار ولایت کې د دریو سیمه‌ییزو خبریالانو نیول غندلي او له طالبانو یې د سمدستي او بې‌قید و شرطه خوشې کېدو غوښتنه کړې.

دا خبریالان، د اریانا نیوز ټلوېزیون خبریال نصرت‌الله ابراهیمي او له هغه سره دوه ازاد خبریالان، منیر هدف او اسدالله تیمور دي. دوی د ۲۰۲۵ کال د می په ۵مه د تخار ولایت په مرکز تالقانو کې ونیول شول.

د افغانستان د ژورناليستانو مرکز د شمېرو له مخې، دا مهال لږ تر لږه ۱۰ خبریالان په ټول هېواد کې نیول شوي دي.

یاد پلاوی هلته د کازان ۱۶م نړیوال اقتصادي فورم کې د ګډون لپاره تللی، چې د سیمې او نړۍ له بېلابېلو هېوادونو اقتصادي استازي او چارواکي پکې ګډون کوي.

د کازان نړیوال هوايي ډګر ته د رسېدو پر مهال، له طالب پلاوي د تاتارستان جمهوریت د رهبر د مرستیال له‌خوا هرکلی شوی.

دغه سفر داسې مهال کیږي، چې د فورم په څنډه کې د نورو هېوادونو د بیرغونو ترڅنګ د طالبانو بیرغ هم اېښودل شوی.

دا له تور لېست نه د طالبانو له نوم اېستلو وروسته لومړی ځل دی، چې د طالبانو بیرغ په یوه رسمي غونډه کې راڅرګندیږي.