اسحاق ډار: پاکستان تل د فلسطین د مسلې د حل لپاره د دواړو هېوادونو د حل لارې ملاتړ کوي

پوتین وویل: «په عمومي توګه موږ د دې (د سولې د خبرو اترو بل پړاو) لپاره چمتو یو، موږ اړتیا لرو چې ځای او وخت همغږی کړو.»

د روسیې ولسمشر ولاديمير پوتین د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۶مه) خبريالانو ته وویل، چې ممکن دغه خبرې په استانبول کې ترسره شي؛ خو نور جزيات یې ور نه کړل.

هغه زیاته کړه، چې د خبرو بل پړاو ممکن سولې ته نږدې والی راولي، ځکه چې د دواړو هیوادونو د سولې د یادښتونو شرایط «په مطلق ډول متضاد» پاتې دي.

د روسیې او اوکراین ترمنځ وروستۍ د سولې خبرې اترې د جون پر ۲مه په استانبول کې شوې وې او له دې وړاندې د مې پر ۱۶مه هم یوه ناسته شوې وه.

سره له دې چې اوکراین د ۳۰ ورځني اوربند غوښتنه کړې؛ خو روسیې دا وړاندیز په وار وار رد کړی او یواځې د ۲–۳ ورځو لپاره په خاصو سیمو کې د وژل شویو سرتیرو د مړو ټولو لپاره د موقتي اوربند وړاندیز کړی و.

که څه هم تر اوسه د یوه پراخ اوربند په اړه موافقه نه ده شوې؛ خو خبرو اترو د یو شمېر مهمو بنديانو تبادلې ته زمینه برابره کړې.

د مې میاشتې په پای کې د ۱۰۰۰ پر ۱۰۰۰ بندیان تبادله شوي وو او ورپسې یو بل توافق هم وشو چې له مخې یې تر ۱،۲۰۰ پورې بنديان د دواړو لوریو له خوا تبادله کېدل.

اریک ټرمپ د فایننشل ټایمز سره په مرکه کې وویل چې د ټرمپ کورنۍ لپاره سیاسي ژوند «اسانه لار» ده او دی فکر کوي چې هغه او نور خپلوان یې په راتلونکو ټاکنو کې برخه اخیستلی شي. هغه وویل: «که زه وکړای شم، نو زموږ نور غړي هم کولی شي.»

د ټرمپ کورنۍ د سوداګرۍ ترڅنګ سیاسي چارو کې هم اوږدمهاله برخه لري. د ولسمشر ټرمپ لور ایوانکا او زوم یې جارېد کوشنر د لومړي دور په اداره کې مهم رول درلود. د اریک مېرمن لارا ټرمپ د تېرو ټاکنو کمپاین کې فعاله وه او اوس په فاکس نیوز خپرونه لري.

اریک ټرمپ وویل چې د سیاستوالو نیمایي برخه یې «خوښ نه دي»، خو خپله تیاري یې څرګنده کړه چې په سیاسي ډګر کې خپل فعالیت پیل کړي.

جنرال منیر په خپل خبرو کې د سیمې پر امنیتي ګواښونو ټینګار وکړ او ویې ویل، دغه ډلو د سیمې ثبات او امنیت له جدي ګواښ سره مخ کړی دی.

هغه د پاکستان د ملکي خدمتونو په اکاډمۍ کې د ۵۲م ګډ روزنیز پروګرام په مراسمو کې ټینګار وکړ چې پاکستان «د یو ورور اسلامي هیواد په توګه له افغانستان سره سوله ییزې اړیکې غواړي»، خو تمه لري چې کابل به د دې نیابتي شبکو د فعالیتونو مخه ونیسي.

د پاکستان د پوځ مشر له هندوستان سره وروستیو ترینګلتیاو ته په اشارې سره وویل: «هند په سیمه کې د دولتي ترهګرۍ ترټولو لوی ملاتړی دی، موږ هیڅکله د دې هیواد تسلط ته سر نه دی ټیټ کړی او هیڅکله به یې ټیټ نه کړو.»

هغه د هند حکومت د لږکیو، په ځانګړې توګه د مسلمانانو سره «تبعیضي چلند» په هند کې د افراطیت د خپریدو اصلي لامل وګاڼه، او ویې ویل، چې «په دې هیواد کې ترهګري کورنۍ ریښې لري».

جنرال منیر ادعا وکړه، چې د پاکستان هغه پوځي عملیات، چې « معرکه الحق » نومېدل، د هند د وروستیو بریدونو په وړاندې یو پرېکنده ځواب و.

د هغه په ​​وینا، دا عملیات د کشمیر د سرحدي کرښې څخه د پاکستان تر ساحل پورې غځیدلي وو او دا یې وښودله چې د پاکستان وسله وال ځواکونه د عصري ګواښونو پر وړاندې د مبارزې لپاره بشپړ چمتوالی لري.

هغه زیاته کړه: «په دې مبارزه کې، د خدای ملاتړ زموږ سره و، ځکه چې موږ د حق په خوا کې ولاړ وو.»

د یادولو وړ ده، چې طالبانو لا تراوسه د پاکستان د پوځ د مشر جنرال عاصم منیر د دې څرګندونو په تړاو کوم رسمي غبرګون نه دی ښکاره کړې، خو له دې وړاندې طالب ډلې تل د پاکستاني چارواکو د دا ډول ادعاوو په اړه ویلي دوی اجازه نه ورکوي چې د افغانستان خاوره د ګاونډیو پر وړاندې د ترهګریزو چارو لپاره وکارول شي.

د بلوچستان ایالت د پنجګور سیمي اوسیدونکي برکت مري د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو خبریال جواد شینواري سره په مرکه کې ویلي، چې د ایران او اسراییل ترمنځ اوربند وروسته لا هم د پاکستان ـ ایران پر پوله وضعیت کې بدلون نه دی راغلی.

نوموړي ویلي، چې په ډېر کم شمېر کې د ټرازیټي موټرو پرته پر پله پلي تګ راتګ ته اجازه نه ورکول کیږي.

برکت مري وايي: «که څه هم چارواکو ولسوالۍ د موټرو د تګ راتګ لپاره پرانستې ده، خو لا هم ډېر لږ موټر تګ راتګ کوي. په پنچګور او تربت کې د خوراکي توکو بیې لوړې شوې دي.»

د پنجګور سیمي اوسیدونکي وايي، چې د ایران او اسراییل د جګړې سره سم د سیمي اوسیدونکي د سون توکو له کمښت سره مخ شوي دي.

پاکستان له ایران سره ۹۰۹ کیلومتره اوږده پوله لري او د ایران او اسراییل ترمنځ د جګړې له امله د پاکستان لوري ته د مېشتو کسانو پر اقتصاد خورا منفي اغېز اچولې.

د ایران پولې ته څېرمه د پاکستان لورې ته د مېشتو کسانو ورځنۍ کاروبار د پولې دواړو غاړو د تېلو او نورو توکو انتقال و، خو پر ایران د اسراییل له برېد وروسته پاکستان خپله پوله له ایران سره وتړله.

د بلوچستان د ګوادر اوسېدونکی صداقت بلوڅ وايي چې لا هم پر ګوادر بندر د پلي کسانو تګ راتګ بند دی، چې له امله یې خلک له سختو ستونزو سره مخ دي، اړین توکي په اسانۍ نه موندل کېږي او د خوراکي موادو بیې خورا لوړې شوې دي.

صداقت بلوڅ له افغانستان انټرنشنل ـ پشتو سره خبرو کې وویل:« سره له دې چې په پوله تګ راتګ بند دی خو په ګوادر کې وضعيت نسبتا ښه دی او ضروري توکي شته، خو نرخونه یې لوړ دي. په تفتان کې کاروباري چارې لا هم بندې دي، ځکه چې د سون توکي نشته.»

د پاکستان لوري ته د ایران پولې ته څېرمه مېشت پاکستانیان وايي، چې پر پوله د ټرانزیټ موټرو اوږده قطارونه د ایران لورې ته د تلو په تمه ولاړ دي او په دغه سوداګریزه پوله باندې لا هم وضعیت نه دی عادي شوی.

د بلوچستان اوسیدونکي دا څرګندونې په داسې حال کې کړې، چې د ایران او اسراییل ترمنځ دولس ورځنۍ جګړه څو ورځې وړاندې د دواړو هېوادونو ترمنځ په اوربند کولو سره پای ته ورسېده.

فیصل کریم کنډي د پنجشنبې په ورځ پر اېکسپاڼه لیکلي، چې د سوات غمیزه د پښتونخوا ولایتي حکومت د بیغورۍ پایله ده.

نوموړي ویلي:« د سوات سیند د مینګورې بای پاس سیمي په پېښه کې ۱۸ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی او ګڼو نورو تر ډېر وخت پورې د مرستې په تمه وو، خو هېڅ بیړنۍ مرسته ورته ونه رسیده.»

نوموړي ویلي، چې د تحریک انصاف ګوند د تېرو ۱۱ کلونو راهیسې پر پښتونخوا حاکم دی، خو د خلکو د ژغورنې لپاره یې هېڅ چمتوالی نه دی نیولي.

فیصل ګنډي ویلي:« حکومت خلکو ته شا کړې او دا غمیزه د هماغه چوپتیا او بې غورۍ بیه ده. دا یوازې بې کفایتي نه، بلکي یوه شرمناکه ناکامي ده.»

دا په داسې حال کې ده، چې د پښتونخوا د بېړنیو پېښو پر وړاندې د چمتوالي ادارۍ ویلي، چې په سوات کې له تېرې ورځې راهیسې د پرلپسې اورښتونو له کبله سېلابونه راوتي او ژغورونکې ډلې هم لاس په کار شوې دي.

تردې مهاله په یادو سېلابونو کې د نږدې شل کسانو د ډوبېدو خبر ورکول شوی دی.