د مقاومت جبهې مشر احمد مسعود په فرانسه کې «د راتلونکو کتنو» په کلنۍ غونډه کې خبرداری ورکړ، که د افغانستان مسلې ته حل لاره ونهموندل شي، نو تر راتلونکو لسو کلونو به نوی ناورین رامنځته شي او په وینا یې د لوېدیځ په ملاتړ کېدای شي له هغه ناورین څخه مخنیوی وشي.
احمد مسعود (د شنبې په ورځ د لړم ۱۷مه) د فرانسې د وار ولایت په سنرافایل ښار کې «د راتلونکو کتنو» په نوم کلنۍ غونډه کې ادعا وکړه، چې د طالبانو تر ولکې لاندې افغانستان یو ځل بیا د ترهګرو د روزنې پر نړۍوال مرکز بدل شوی دی.
طالبانو تر دې مخکې په وار- وار اعلان کړی، چې د دوی په واکمنۍ کې هېڅ ترهګره ډله نهشته او هېڅ یوه فرد یا ډلې ته هم د دې اجازه نهورکوي، چې افغان خاوره د بل هېواد پر ضد وکاروي.
نوموړي په دې تړاو چې ولې یې د طالبانو پر وړاندې وسلهواله مبارزه غوره کړې، وویل: «موږ هېڅکله هم وسلهواله مبارزه خپله موخه نه ده ګڼلې. موږ خبرې اترې هم وازمویلې، خو طالبانو هغه رد کړې.»
مسعود زیاته کړه، وسلهوال مقاومت موخه نه ده، بلکې سیاسي حل لارې ته د رسېدو لپاره یوه وسیله ده.
احمد مسعود څرګنده کړه، د مقاومت جبهې ځواکونه د افغانستان د راتلونکې لپاره جنګېږي، چې پهکې افغانان په خپله خوښه حکومت غوره کړي، نجونې زده کړې وکړي او ښځې په برابره توګه په ټولنه کې ژوند وکړي.
نوموړي ویلي، په داسې حال کې چې لوېديځوال باوري و چې طالبان بدل شوي، خو په وینا یې طالبانو تغییر نه دی کړی او د لومړي پړاو واکمنۍ په څېر پر خلکو «ظلم» کوي او همداراز یې څرګنده کړې، چې اوس په افغانستان کې د طالبانو روانو چارو ته په کتو هېڅ هېواد یاد باور نه تاییدوي.
هغه په ډاګه کړې: «موږ له نورو نهغواړو چې زموږ پر ځای وجنګېږي. موږ هغه څه چې له نړۍ یې غواړو دا دي، چې افغانستان او خلک یې هېر نه شي او په نهسترګه ورته ونهګوري.»
د مقاومت جبهې مشر د خپلې وینا په یوې برخه کې ازادي، ولسواکي، د ښځو حقونه، د بیان ازادي او دې ته ورته نور ارزښتونه له اروپاییانو سره د افغانستان ګډ ارزښتونه یاد کړل او زیاته یې کړه، چې طالبانو دغه ارزښتونه ځپلي دي.
هغه یو ځل بیا له نړۍوالو وغوښتل، چې افغانستان باید په سیاسي او بشري برخو کې په لومړیتوبونو کې پاتې شي، د جرمونو د نړۍوالې محکمې له چارو ملاتړ وکړي، پر طالبانو لګول شوي بندیزونه لرې نهکړي او په رسمیت یې هم ونهپېژني.
احمد مسعود د طالبانو او پاکستان تر منځ وروستیو نښتو ته په اشارې سره وویل: «پلار مې په ۱۹۹۷ کال کې د دغه وضعیت وړاندوېنه کړې وه. هغه ویل چې له طالبانو ملاتړ د پاکستان ستراتیژیکه تېروتنه ده.»
د هغه په وینا، پاکستان داسې انګېرله چې کولی شي طالبان کنټرول کړي، خو طالبان بیا د ټيټيپي په څېر پروژه، ایډیولوژي او متحدین لري چې د پاکستان د نیولو مدعیان دي.
د یادونې وړ ده، چې «د راتلونکو کتنو» غونډه هر کال د یو شمېر سیاستوالو، روڼاندو او همداراز سیاسي او ټولنیزو فعالینو په حضور سره په فرانسه کې جوړېږي.
د افغان ښځو د اتحاد او پیوستون غورځنګ افغانستان انټرنشنل- پښتو ته د دوو سندونو په لېږلو سره وايي، د هرات لپاره د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر ریاست د دغه ولایت د نجونو ښوونځیو ښځینه ښوونکو او د روغتیايي مرکزونو ښځینه کارکوونکو ته خبرداری ورکړی، چې سر له سبا (دوشنبه د لړم ۱۹مه) له چادري پرته کار ته د تګ اجازه نهورکول کېږي او د تخلف په صورت کې له کاره اېستل کېږي.
له دې سره سم، د طالبانو د امربالمعروف او نهی عن المنکر او شکایتونو اورېدلو وزارت ویاند سیف السلام خېبر د یکشنبې په ورځ (د لړم ۱۸مه) د هراتۍ ښځو دغه ادعاوې چې ګواکې په هرات کې ښځو ته د شنو چادریو اغوستلو امر شوی، رد کړې او زیاته کړې یې ده: «دا خبره دروغ ده، دغه وزارت نه یوازې په هرات کې، بلکې په ټول هېواد کې د حجاب پر اغوستلو تاکید کړی دی.»
سیفالسلام خېبر د حجاب د څرنګوالي په اړه وضاحت نه دی ورکړی، چې ایا د طالبانو موخه د حجاب له مخې د چادري اغوستل دي او که اوسنی ښځینه پوښښ چې پکې یوازې سترګې ښکاري، کافي ګڼي.
په دې وروستیو ورځو کې یو شمېر هراتۍ ښځو افغانستان انټرنشنل ته د ویډیوګانو په رالېږلو او همدا راز د ځینو سرچینو په وینا، طالبانو په هرات کې پر ښځو د چادرۍ اغوستل جبري کړي دي.
په ورته وخت کې، په هغې ویډیو کې چې نن (یکشنبه د لړم ۱۸مه) افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې ښکاري، چې د هرات حوزوي روغتون ښځینه کارکوونکې د طالبانو پر نویو محدودیتونو د اعتراض په توګه سره راټولې شوې دي.
د دوی په وینا، له تېرو څو ورځو راهیسي د طالبانو د امربالمعروف او نهې عن المنکر محتسبان هغو کارکوونکو او ناروغانو ته اجازه نه ورکوي، چې پرته له چادرۍ روغتون ته ولاړې شي.
په یوې بلې ویډیو کې چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، یوه ښځه وایي: «دا درېیمه ورځ ده چې ښځې د هرات حوزوي روغتون ته له چادري پرته نه شي ننوتلی. هېڅوک نشته چې زموږ غږ واوري. ترڅو به دغه ظلم وي؟»
سیف السلام خېبر بیا ویلي، چې ښځې له روغتیایي مرکزونو نه دي راګرځول شوي او دا یې بې بنسټه ادعاوې یادې کړي. هغه په ډاګه کړې، چې په روغتیایي مرکزونو کې پر ښځو بندیز نه دی لګېدلی او نه هم ترې منع شوي دي.
له دې سره هممهاله، په هرات کې سیمه ییزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې یو شمېر کورنيو او نړۍوالو خیریه بنسټونو د تېرې سېشنبې له ورځې راهیسې په اسلامکلا سرحدي سیمه کې خپل فعالیتونه د ښځو پر کار او فعالیتونو د طالبانو د نویو بندیزونو له امله ځنډولي دي.
افغانستان انټرنشنل ته څلورو باوري سرچینو ویلي، تېره پنجشنبه د امر بالمعروف یو شمېر مامورینو په اسلامکلا کې یادو بنسټونو ته خبر ورکړ، چې د چادرۍ په څېر له بشپړ حجاب پرته ښځو ته د روغتیا په برخه کې په هېڅ خیریه یا بشرپاله سازمان کې د کار اجازه نشته.
د سرچینو په وینا، دغه ستونزه تېره اوونۍ وروسته له هغې رامنځته شوه چې د هرات لپاره د طالبانو والي نور احمد اسلامجار په یوې اداري غونډه کې اعلان وکړ، چې هېڅ ښځینه ښوونکې ته له چادري اغوستلو پرته، د هرات ښوونځیو ته د ننوتلو اجازه نه ورکول کېږي او همداراز یې ټولو خدماتي مرکزونو ته پر تلونکو ښځو د چادري اغوستل جبري اعلان کړل.
دې موضوع په خواله رسنیو کې د ښځو توند غبرګونونه راپارولي دي. یو شمېر ښځو افغانستان انټرنشنل ته په رالېږلو ویډیوګانو کې چادريو ته اور ورته کړی دی.
د ښځو د حقونو فعالې هُدا خاموش ویلي، حجاب که په خپله خوښه وي درناوی دی، خو که په زور او جبر وي یوه زنځیر ته ورته دی، چې د ښځو لاسونه او پښې یې کلکې تړلې دي.