په ننګرهار کې د ځینو موسساتو مسوولانو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې ددغه ولایت د اقتصاد ریاست د بېلابېلو فشارونو له لارې «بډو او باج اخېستنې» ته لاره برابروي. دوی زیاتوي، چې د طالبانو د ننګرهار اقتصاد ریاست چارواکي موسسو ته د څېړنو په نامه ورځي او بیا ورته ستونزې جوړوي.
یوازې د روانې جولای میاشتې په ترڅ کې په بلوچستان کې د تحریک طالبان پاکستان له لوري د درېیو بریدونو مسوولیت په غاړه اخېستل شوی. خپرې شوې شمېرې ښیي، چې په ۲۰۲۶کال کې په بلوچستان او په ځانګړي ډول په پښتون مېشتو سیمو کې د یادې ډلې فعالیتونه او بریدونه زیات شوي دي.
د پېښور د پولیسو عملیاتي څانګې مشر فرحان خان ویلي، په دغه ښار کې د مېشتو افغان کډوالو پرضد عملیات (د جولای په ۱۰مه) د اعلان شوي ضربالاجل تر پای ته رسېدو وروسته روان دي او تر اوسه په دغه ښار کې ۶۴۰ افغان کډوال نیول شوي دي.
د طالبانو له بیا واکمنېدو راهیسې د لومړي ځل لپاره د طالبانو یوې مخالفې وسلهوالې ډلې د جمعې په سهار (د چنګاښ ۲۶مه) د څو ساعونو لپاره د بدخشان یفتل پایین ولسوالي تر خپل کنټرول لاندې راوسته.
افغان خبریال همایون خان چې له افغانستان نه تر وتلو وروسته په کاناډا کې مېشت شوی وایي، د جلاوطنۍ له ژوند سره، سره لاهم هڅه کوي د افغانانو غږ نړۍ ته ورسوي؛ څو د افغانستان د خلکو ستونزې د نړۍوالو له پامه ونه لوېږي.
د بېپولې ډاکټرانو سازمان وایي، د افغانستان په سوېلي ولایتونو کې د سختې خوارځواکۍ له امله روغتونونو ته د لېږدول شویو ماشومانو شمېر په بېساري ډول زیات شوی او ډېری ماشومان روغتیايي مرکزونو ته په داسې حال کې رسېږي چې ژوند یې له جدي ګواښ سره مخ وي.
په بدخشان کې ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو مخالفو ځواکونو تېره شپه په یفتل پایین ولسوالۍ کې د طالبانو پر پوځي مرکز برید کړی او هلته مېشت طالبان یې بېوسلې کړي دي.
د بلوچستان د غالۍ اوبدلو کاروباریان وایي، له پاکستان نه د افغان کډوالو د وتلو او د افغانستان ـ پاکستان ترمنځ د لارو تړل پاتې کېدو له امله په دغه ایالت کې د غالۍ اوبدلو صنعت د لهمنځه تلو له ګواښ سره مخ شوی دی.
په بلخ کې د طالبانو د سوداګرۍ او پانګونې خونه وایي، د روان کال په لومړیو درېیو میاشتو کې د بلخ له لارې منځنۍ اسیا ته د افغانستان د صادراتو ارزښت ۶۷ مېلیون ډالرو ته رسېدلی دی. د یادې خونې د معلوماتو له مخې؛ د صادراتو دغه کچه د تېرکال د ورته مودې پرتله درې برابره لوړه شوې ده.
په پاکستان کې د افغان کډوالو د اېستلو عملیات د دوبي د سختې ګرمۍ له داسې څپو سره هممهاله پیل شوي، چې په ډېرو برخو کې د تودوخې درجه ۴۰ سانتي ګراده اټکل شوې. د سختې ګرمۍ او د اړینو اسانتیاوو د نشتوالي له امله ستنېدونکي افغان ماشومان، سپین ږېري، مېرمنې او ناروغان له ګڼو ستونزو سره مخ دي.
د زیارت پېښې پر ضد د کوټې پرلت په ملاتړ د بلوچستان سیاسي ګوندونو او د سوداګرو ټولنو د پنجشنبې په ورځ په دغه ایالت کې بشپړ کاربندیز اعلان کړی. دغه پرلت د کوټې د کويله پاټک په سیمه کې له تېرو نهو ورځو راهیسې روان دی.
د خېبر پښتونخوا د نوښار ولسوالۍ په کړوي کلي کې د کورني تاوتریخوالي له امله یوه ۲۰ کلنه ښځه د خپل مېړه لهخوا په ډزو وژل شوې او تر پېښې وروسته دغه کس له سیمې تښتېدلی دی. ځایي پولیسو ویلي، د یاد کس د نیولو لپاره یې د پلټنې او تالاشۍ عملیات پیل کړي دي.
د خېبر پښتونخوا په نوښار ولسوالۍ کې د مېشتو افغان کډوالو پرضد د نیولو او بېرته ستنولو بهیر چټک شوی دی. د یادې ولسوالۍ مرستیال کمېشنر ګوهر زمان وزیر ویلي، چې د مرکزي حکومت او ایالتي حکومت د لارښوونو له مخې په روانو عملیاتو کې تراوسه تر ۴۲زره ډېر افغان کډوال بېرته افغانستان ته ستانه شوي دي۔
د «لمر ازادۍ» په نوم د افغان معترضو ښځو غورځنګ افغانستان کې د پنځم پرلپسې کال لپاره له نجونو پرته د کانکور ازموینه او له لوړو زدهکړو د هغوی محرومیت غندلی او هغه یې د طالبانو د پلان شویو سیاستونو برخه او د بشر له بنسټیرو حقونو ښکاره سرغړونه بللې.
په برېتانیا کې مېشتې یوشمېر افغان ښځې وایي، له افغانستان نه تر وتلو نږدې پنځه کاله وروسته هم د طالبانو له ګواښونو او فشارونو ځان خوندي نه احساسوي او د خپلو کورنیو د خوندیتوب لپاره چوپ پاتې کېدو ته اړ اېستل کېږي.
د ضربالاجل تر پای ته رسېدو وروسته د خیبر پښتونخوا په چارسده کې د افغان کډوالو پرضد عملیات چټک شوي دي. د چارسدې د ځایي چارواکو د معلوماتو له مخې؛ د روانې جولای میاشتې له ۱۱مې نېټې راهیسې د روانو عملیاتو پرمهال تر ۱۱۵ ډېر افغان کډوال نیول شوي دي.
یوې ښوونکې افغانستان انټرنشنل پښتو ته په رالیږلي پیغام کې ویلي، چې د کورونو د کرایو پرلهپسې لوړېدو د هغې او د ورته نورو کم عاید لرونکو کورنیو ژوند له جدي اقتصادي ستونزو سره مخ کړی او اوسنی عاید یې د کور کرایې او د کورنۍ د لومړنیو اړتیاوو پوره کولو لپاره بسنه نهکوي.
په افغانستان کې د بېکارۍ، ګرانۍ او اقتصادي ستونزو له زیاتېدو سره له هېواده بهر د افغانانو لهخوا خپلو کورنیو ته لېږل کېدونکې پيسې د زرګونه کورنیو د ژوند مهمه سرچینه ګرځېدلې ده. ډېری افغانان وايي، که د خپلو خپلوانو له لوري بهرنیو هېوادونو څخه مالي مرسته ترلاسه نهکړي؛ نو د ورځنیو اړتیاوو برابرول ورته ستونزمن دي.
په کاپیسا کې د طالبانو د کانونو او پټرولیم ریاست خبر ورکړی، چې د دغه ولایت د الهسای ولسوالۍ حسناباد سیمه کې د بېرجو کان د کېندنې چارې په رسمي ډول پیل شوې دي. په کاپیسا کې د طالبانو د کانونو رییس عنایتالله ابلاغ ویلي، چې دامهال د مسلکي انجنیرانو په ګډون شاوخوا ۲۵۰ کسان په یاد کان کې پر کار بوخت دي.
د کندهار د ارغستان ولسوالۍ یوشمېر اوسېدونکي او بڼوال وایي، پرلهپسې وچکالۍ، د ځمکې لاندې اوبو ښکته کېدل او د کاریزونو وچېدو د انارو سلګونه جریبه باغونه له ګواښ سره مخ کړي چې له امله یې ګڼ خلک د خپلو باغونو پرې کولو او له سیمې څخه کډه کېدو ته اړ شوي دي.
د اسټراليا د نړۍوالو چارو انسټېټیوټ په یوه نوي راپور کې ویلي، چې اسټراليايي ځواکونه په افغانستان کې په ۲۳ ناقانونه وژنو کې ښکېل بلل شوي. د راپور له مخې؛ د افغانستان د جګړې تجربې ښودلې، چې یوازې د جګړې د نړۍوالو قوانینو مراعتول د سرغړونو د مخنیوي لپاره کافي نهدي؛ بلکې د انسانانو سپکاوی او د خلکو غیرانساني انځورول هم د دغه سرغړونو مهم لاملونه دي.