آرشیف

د ترکیې ساحلي ګارد ویلي، چې د انتالیا په سمندرغاړو کې د یوې ربړي کښتۍ د ډوبېدو له امله لږ تر لږه ۱۴ افغان پناه غوښتونکو، چې شپږ ماشومان هم پکې شامل دي، خپل ژوند له لاسه ورکړی.

د طالبانو تر واک لاندې د افغانستان بانک وایي چې د دغه بانک مرستیال صدیق الله خالد په افغانستان کې د یوناما له مرستیال اندریکا راټواټ او د ملګرو ملتونو د پراختیایي پروګرام مشر سټیفن روډریکس سره لیدلي او د بانکي سکتور د پیاوړتیا پر ګډ چوکاټ یې خبرې اترې کړې دي.

د ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود وايي، طالبانو افغانستان د خلکو لپاره په دوزخ او د ترهګرو ډلو لپاره جنت ګرځولی، خو زیاته یې کړه، چې «له طالبانو کرکه باید د بهرني تیري او بمبارۍ د ملاتړ لامل نه شي». مسعود زیاته کړه، چې «په نړۍ کې هیڅ ډول یرغل د ازادۍ او وقار لامل نه شي کېدای».

د اوکراین ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي وایي چې کیېف د ایران له ګاونډیو هېوادونو، یو شمېر اروپايي دولتونو او امریکا نه د امنیتي مرستو ۱۱ غوښتنې ترلاسه کړې دي. هغه وویل دغو هېوادونو د بې‌پیلوټه الوتکو د مخنیوي وسایلو، د برېښنایي جګړې سیستمونو او پوځي روزنې غوښتنه کړې ده.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق (یونیسف) وایي چې په تېر میلادي کال کې یې په ټول افغانستان کې د۶۱۰ زره هغو ماشومانو درملنه کړي چې له شدیدې خوارځواکۍ سره مخ وو.

په نننۍ نړۍ کې جګړه یوازې د ټانکونو، توغندیو او پوځونو ترمنځ فزیکي نښته نه ده؛ دا د نړۍوال نظم د بدلون، د قدرت د بلاکونو د ټکر او د جیوپوليټیکي سیالۍ نوی انځور دی. نړۍ هره ورځ زرګونه پېښې تجربه کوي، خو ځینې پېښې د تاریخي لوري د بدلون لامل ګرځي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو شورا ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنیټ ویلي چې پر ښځو د طالبانو محدودوونکي سیاستونه افغان روغتیايي برخې ته جدي ستونزې پېښولی شي.

د طالبانو د هرات والي شیخ اسلام‌جار د ترکمنستان له جنرال کونسل باتور یولوف سره د سوداګرۍ د پراختیا، د نفتي توکو د ترانزیټ د اسانتیا او د اقتصادي همکاریو د پیاوړتیا په اړه خبرې کړې دي.

د طالبانو د کلیو د بیارغونې او پراختیا وزارت وایي، د دغه وزارت وزیر عبداللطیف منصور په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ وجهي صندوق له استازي تاج الدین اویوواله سره لیدلي او د بشري مرستو د پراختیا په اړه یې خبرې اترې کړې دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي ویلي، چې پاکستان اوربند مات کړ او د کابل په ګډون یې د افغانستان شاوخوا لس ولایتونه بمباري کړل. متقي زیاتوي، چې افغانستان له یوې تحمیلي جګړې سره مخ دی او د پاکستان پوځ غواړي پر افغانستان د فشار له لارې خپلې غوښتنې ومني.

د هرات طالب والي اسلام جار په دغه ولایت کې د ترکمنستان د جنرال قونسل باتور یولوف سره د ټرانزيټ او سوداګرۍ پر پراختیا په اړه خبرې کړي. طالبانو ویلي چې په دې لیدنه کې د تیلو د محصولاتو او د دواړو هېوادونو د اقتصادي اړیکو پر پیاوړتیا هم بحث شوی.

د کابل د طالبانو د اومې حوزې جنايي مشر سیدالیاس مقتدا وايي چې د کابل په ښار کې یې دوه کسه د غلا او یو د غیر قانونې وسلې د کارونې په تور نیولي دي. طالبانو ویلي چې نیول شوي کسان به تر پښتنو وروسته قضايي ادارو ته ورسپارل شي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیر خان متقي کابل کې له سفیرانو او نړیوالو استازو سره د روژه‌ماتي په ناسته کې ویلي چې د پاکستان وروستی برید د افغانستان پر حاکمیت «ظالمانه تېری» دی او ټینګار یې کړی چې افغانستان د خپلې خاورې، ځمکنۍ بشپړتیا او هوايي حریم دفاع خپل مشروع حق ګڼي.

د ښځو د نړۍوالې ورځي سره هم مهاله د طالبانو د امربالمعروف وزارت ویلي چې په ۶ ولایتونو کې یې ۲۰ مېرمنې له کورني تاوتریخوالي څخه ژغورلي دي. یاد وزارت وايي چې د قضیو د ترلاسه کولو پر مهال یې د قیقه پلټنۍ او رسېدنه کړې.

د هرات د اسلام‌قلعه بندر طالب مسوولین وایي چې د ایران له روانو کړکېچونو سره سره د افغانستان او ایران ترمنځ د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد عادي دوام لري او هره ورځ سلګونه باروړونکي موټر د دواړو هېوادونو ترمنځ تګ راتګ کوي.

ټاکل شوې چې د ملګرو ملتونو امنیت شورا نن د مارچ په ۹مه د افغانستان د وضعیت په اړه غونډه وکړي، چې د نیویارک پر وخت به د ماسپښین په درې بجو او د کابل پر وخت د شپې په ۱۱:۳۰ بجو پیل شي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت وايي چې په کونړ کې ۸۲۳ د زیان سره مخ مېرمنو، یتیمو او بې سرپسته ماشومانو سره د څه باندې ۹.۴ مېلیونه افغانیو په ارزښت نقدي، خوراکي او غیري خوراکي توکو مرسته کړې.

د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام (UNDP) وایي، په افغانستان کېد اروپایي ټولنېتمویل شویو پروژو له لارې ښځو ته مالي فرصتونه برابر کړي، چې د ښځو پرمخ د سوداګریزو فعالیتونو ودې او اقتصادي پیاوړتیا سبب ګرځي.

د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې عالي کمېسیون وايي چې پرون له پاکستان او ایران نه ۷۵ کورنۍ افغانستان ته جبري ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې چې دغه کورنۍ د هرات، کندهار او نیمروز ولایتونو له لارې هېواد ته ستنې شوې.

د ملګرو ملتونو د هستوګنې ادارې (UN-Habitat) راپور ښيي چې په افغانستان کې د ښاریزو او شاوخوا ښارونو غیر رسمي استوګنځایونو کې د ښځو او نجونو پر وړاندې نابرابري د تېرو څلورو کلونو په اوږدو کې لا پسې زیاته شوې، او د ښارونو د پراختیا فرصتونه د جنسیتي توپیرونو د کمولو پر ځای پراخ شوي.

د ملګرو ملتونو د خوراک او کرنې ادارې (FAO) په تازه راپور کې ویلي، د افغانستان په ځینو سیمو کې د باران او تودوخې د ناسم ویش له امله د باراني حاصلاتو وضعیت لا هم حساس دی، او راتلونکې میاشتې (مارچ–اپریل) د فصلونو د حاصلاتو د خونديتوب لپاره حیاتي اهمیت لري.