امریکايي ځواکونه د سوریې په شمال ختیزه سیمه کې له "الوزیر" او "تلبیدر" دوو نورو پوځي اډو څخه هم وتلي دي. د سوریې د دیموکراتیکو ځواکونو یوه مشر مظلوم عبدي د رویټرز خبریالانو ته ویلي چې دغه شاتګ د داعش ډلې د بیا فعالېدو زمینه برابره کړې او امنیتي ګواښونه یې زیات کړي دي.
د رپوټ له مخې، د یادو اډو ځایونه اوس یوازې د سوریې د دیموکراتیکو ځواکونو له خوا ساتل کېږي، امریکايي سرتېري پکې نه شته او پوځي څارونکې کمرې او اغزن سیم هم له منځه وړل شوي دي.
یادې اډې د الحسکه ولایت اړوندې دي او دا لومړی ځل دی چې خبریالانو د دغو اډو پرېښودل له نږدې تایید کړي.
دا پرمختګ وروسته له هغه کیږي، چې د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې اعلان وکړ چې غواړي د شمال ختیزې سوریې له اتو اډو څخه یوازې په یوه کې حضور وساتي. د امریکايي ځواکونو شمېر هم ښايي له ۲۰۰۰ څخه ۵۰۰ ته کم شي.
مظلوم عبدي وايي: «د داعش ګواښونه په وروستیو کې سخت زیات شوي. د امریکا د شاتګ پلان له پخوا معلوم و، خو موږ هڅه کوو خلاوې ډکې کړو».
په دغه جګړه کې ایران لږ تر لږه ۱۵ ډوله وسلې، توغندي، ډرونونه او الوتکې کارولې دي، چې پکې ډېری د نیابتي ډلو له لوري هم کارېدلي.
بل خوا اسراییل هم نږدې ۱۴ ډوله پرمختللي نظامي وسایل کارولي، چې پکې هوايي دفاعي سیستمونه، ډرون الوتکې، جنګي جیټ شامل دي.
دا جګړه ښيي چې سیمه نه یوازې د وسلو په ډګر کې تودېږي، بلکې د ټېکنالوژۍ، استخباراتو او نیابتي جګړو له لارې یو پېچلی امنیتي بحران تجربه کوي.
د ایران له خوا کارول شوې وسلې او ټېکنالوژي:
۱. بالستیک توغندي
ایران له اوږدې مودې راهیسې د بالستیک توغندیو پراختیا ته لومړیتوب ورکړی دی. دا توغندي د ځمکې څخه هوا ته او د اوږده واټن هدفونو لپاره کارېږي.
یاد توغندي نه یوازې په روانه جګړه کې کارول شوي بلکې له دې وړاندې هم پر اسراییل توغول شوي دي.
۲. کروز توغندي
۳. ډرون الوتکې (بېپیلوټه الوتکې)
ایران په وروستیو دوو کلونو کې د ډرون ټېکنالوژۍ په پراختیا کې یو مخکښ هېواد حساب شوی دی.
۴. نیابتي وسلوالې ډلې
ایران د حزبالله (لبنان)، حماس (فلسطین)، فاطمیون (افغان) او زینبیون (پاکستاني) ملېشو له لارې د نیابتي جګړې یوه بله جبهه پرانېستې ده، چې معمولاً راکټي بریدونه کوي.
۵. هایپرسونیک توغندی
د اسراییل له خوا کارول شوې وسلې او ټېکنالوژي:
۱. جنګي الوتکې
۲. ډرون سیستم
۳. دفاعي توغندیز سیستمونه
اسراییل له پرمختللو دفاعي ټېکنالوژیو څخه هم کار اخیسی، تر څو د ایران او نیابتي ډلو توغندي شنډ کړي.
۴. مصنوعي سپوږمکۍ او سایبر بریدونه
په روانه جګړه کې اسراییل د سایبر جګړې، څار، برېښنایي اختلال او د مصنوعي سپوږمکیو له لارې له لرې فاصلې د برید امکانات هم رامنځته کړي وو؛ خو تر ډېره بریالي نه برېښي.
که څه هم نړۍوالې ټولنې، امریکا او روسیې په غیرمستقیم ډول د دغې جګړې د بندېدو لپاره د مذاکراتو غوښتنه کړې ده؛ خو ایراني رسنیو ویلي چې تر اوسه د ډېپلوماتیکو هلو ځلو هېڅ څرک نه لیدل کیږي.
د ایران او اسراییل ترمنځ روانه جګړه یوازې د بارودو، وینو او ویجاړۍ نه ده؛ بلکې دا جګړه د عصري وسلو، ټېکنالوژۍ، استخباراتو او سایبري بریدونو بشپړ ترکیب دی.
دواړه هېوادونه هڅه کوي چې د نوې جګړې بڼه خپله کړي؛ خو دا سیالي کولی شي د ټولې سیمې امنیت له سخت خطر سره مخ کړي.
دې وژنو د ایران پوځي، دفاعي وړتیاوې سختې وځپلې او سره له دې، چې تهران د خپلو وژل شویو جنرالانو ځایناستي سملاسي وټاکل، خو ددغه هېواد پر دفاعي وړتیاوو یې اغیز تر نن ورځې هم جوت دی، ځکه تهران ورو ورو داسې حالت ته رسیږي، چې اسراییلۍ الوتکې په فضا کې د ځان پر وړاندې هیڅ خنډ ونه ویني.
وژل شوي پوځي جګپوړي قوماندانان
سرلشکر حسین سلامي (د سپاه پاسداران عمومي قوماندان)
سرلشکر حمزه حاجيزاده (د سپاه پاسداران د هوايي ځواک قوماندان)
سرلشکر محمدباقري (د ایران لوی درستیز)
سردار غلامعلي رشید (د خاتمالانبیا قرارګاه قوماندان)
سردار محمد کاظمي (د سپاه پاسداران د استخباراتو رییس)
سردار حسن محقق (د سپاه پاسداران د استخباراتو مرستیال)
د پوځ د هوايي دفاع قوماندانان
محمدمهدي شاهرخيفر (د توغندیزو عملیاتو مسوول)
حمزه جهاندیده
سجاد منصوري
مهدي نقوي
د سپاه پاسداران د هوايي ځواک قوماندانان
سردار امیرعلی حاجي زاده، د سپاه پاسداران د هوايي ځواک قوماندان
محمود باقري
داوود شیخیان
محمدباقر طاهرپور
منصور صفرپور
مسعود طیب
خسرو حسني
جواد جورسرا
او محمد آغاجعفري
اتومي ساینسپوهان
ډاکټر محمدمهدی طهرانچي، د ازاد پوهنتون رییس
ډاکټرفریدون عباسي دواني، د اتومي انرژۍ پخوانی رییس
علي باکويي کریمي، د دودانګه ساینسپوه، له کورنۍ سره وژل شوی
سید امیر فقهي
عبدالحمید مینوچهر
محمدرضا ذالفقاري
منصور عسکري
سعید برجي
مطلبيزاده
نوې ټاکنې
له وژل کېدو څو ساعته وروسته، د ایران مذهبي مشرایتالله خامنهيي د نوې قوماندې لپاره لاندې پوځي جنرالان وټاکل:
سرلشکر امیرحاتمي د پوځ مخکینی قوماندان د لوی درستیز په توګه،
سرلشکر محمد پاکپور، د سپاه د ځمکنيو ځواکونو پخوانی قوماندان د سپاه پاسداران عمومي قوماندان په توګه،
جنرال مجید موسوي، د حاجيزاده مرستیال او د توغندويي چارو متخصص د هوايي ځواک قوماندان په توګه
سرلشکر علي شادماني، د جګړو، استخباراتو او قرارګاوو پخوانی قوماندان د مرکزي قرارګاه قوماندان په توګه
دغه برید د ایران د نظامي او ساینسي جوړښتونو تر ټولو ژور بنسټونه ولړزول. د سپاه پاسداران، استخباراتو او هوايي ځواک مشري که څه هم نويو قوماندانانو ته سپارل شوې، خو د پخوانیو مجربو چارواکو نشتواليیوه ستره خلا رامنځته کړې، چې د جګړې پر قومانده یې اغیز پرې اېستی. د ایران پر اتومي پروژو مستقیمو بریدونو هغه زیرمې چې په اوږدو کلونو جوړې شوې وې، له جدي خطر سره مخ کړې دي.